އޫރީދޫ މޯލްޑިވްސް ޕލކ ލޓޑ ވ. ފޯކަސް އިންފޯކޮމް ޕވޓ ލޓޑ

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބަދަލުކުރި (ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުން ރަނގަޅުނޫން ކަމަށް)

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3441/Cv-C/2017

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އެއްބަސްވުމުގައި އާބިޓްރޭޝަނުގެ މާއްދާއެއް އޮތުމުން ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތްތޯ؛ ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ ޤައިދުކުރާ މާއްދާއިން ހުރިހާ ގެއްލުމެއްގެ ބަދަލު މަނާވޭތޯ؛ އަދި ކޭޝިންގ ޚިދުމަތުގެ ސްޕީޑް ދަށްކުރުމުން އުރީދޫ މޯލްޑިވްސް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭންޖެހޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދިވެހިބަހުން އާބިޓްރޭޝަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެއްބަސްވެފައިވީނަމަވެސް، އެ ވަގުތު އާބިޓްރޭޝަނަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެހިފައި ނެތުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވާ ޙާލަތުގައި ކަމާބެހޭ ކޯޓުން ފަރުވާ ހޯދުމަށް އަނެއް ބައިވެރިޔާއަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ؛ އަދި އެއްބަސްވުމުގައި ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ނުބެލޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާއިރު ސިވިލް ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވެއެވެ.
2. ނަތީޖާގެ ގޮތުން ލިބޭ ގެއްލުން (indirect / consequential loss)، ފައިދާ ގެއްލުން ފަދަ ގެއްލުންތަކަށް ބައިވެރިން ޒިންމާ ނުވާނެ ކަމަށް ބުނާ މާއްދާއެއްގެ ތެރެއަށް ސީދާ ގެއްލުން (direct loss) ނުހިމެނޭތީ، އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމުން ސީދާ ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އެފަދަ މާއްދާއަކުން ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.
3. އެއްފަރާތުން ދޭ ޚިދުމަތުގެ މުޤާބިލުގައި އަނެއް ފަރާތުންވެސް ޚިދުމަތެއް ދީ، ދެފަރާތަށްވެސް މަންފާ ޙާޞިލުވާ އެއްބަސްވުމަކީ މުޤާބިލު (ކޮންސިޑަރޭޝަން) ހިމެނޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ.
4. ދަށުކޯޓުން ޚިލާފުވެފައިވަނީ ކޮން ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާތޯއާއި ކިހިނެއްތޯ ބަޔާންނުކޮށް، ހަމައެކަނި ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އިސްތިއުނާފުގެ މިންގަނޑު ފުރިހަމަވާ، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ގޮތް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/87-91).
5. ޝަރީޢަތުން ފުރުޞަތު ދީގެން ލިޔުމެއް ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި ހުށަހަޅައި، އެ ލިޔުމަށް ރައްދުދިނުމުގެ ފުރުޞަތު އަނެއް ފަރާތަށް ލިބިފައިވާނަމަ، އެއީ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމެއް ނޫނެވެ.
6. އެއްބަސްވުމެއް ތަންފީޛުކުރެވޭނީ އޭގެ މާއްދާތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމުން، އެއްބަސްވުމުގައި ލާޒިމްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަކާ ގުޅިގެން (މިސާލު: ވަކި ސްޕީޑެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާއިރު ޚިދުމަތުގެ ސްޕީޑް ދަށްވުން) އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ނުބެލޭނެއެވެ؛ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދޭންޖެހޭނީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމައެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ގެއްލުމުގެ ބަދަލާބެހޭ މާއްދާ؛ ލިޔުމުގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު '33/1' އަދި މާއްދާ ނަންބަރު ޔަޤީނެއް ނޫން)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/2013 (އާބިޓްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '3232/33'؛ މާއްދާ ނަންބަރު ޔަޤީނެއް ނޫން)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/87، 2019/SC-L/88، 2019/SC-L/89، 2019/SC-L/90 އަދި 2019/SC-L/91 (މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓުތައް)