ޙަސަން ވަޙީދު ވ. އާރަނަ އިންވެސްޓްމެންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އަދި 2 މީހުން

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2495/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އިންޑޯ މެނޭޖްމަންޓް ރޫލްގެ ދަށުން ކުންފުނީގެ ބޯޑު ނިންމުމެއް ނުވަތަ ސިއްކައެއް ނެތް އެއްބަސްވުމަކަށް ކުންފުނި ޒިންމާވާންޖެހޭތޯ، އަދި ޞައްޙަކަމަށް އިންކާރުކުރެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ފައިދާއާއި ޖޫރިމަނާ ހޯދިދާނެތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އިންޑޯ މެނޭޖްމަންޓް ރޫލަކީ ކުންފުންޏާ މުޢާމަލާތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް، ކުންފުނީގެ ނިންމުންތަކަކީ އެތެރޭގެ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކެއްކަމަށް އިފްތިރާޟުކުރުން ހުއްދަކުރާ ގަވާއިދެކެވެ. ނަމަވެސް ކުންފުނީގެ ގަވާއިދުތައް އެނގޭ ނުވަތަ ކުންފުންޏާ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ކަންކަން އެނގޭނެކަމަށް އިފްތިރާޟުކުރެވޭ މީހަކަށް އެ ރޫލަށް ބަރޯސާވުން ހުއްދައެއް ނުވެއެވެ؛ އެފަދަ މީހާ ކުންފުނީގެ އެތެރޭގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަވެފައިވޭތޯ ކަށަވަރުކުރަން ޖެހެއެވެ.
2. އިންޑޯ މެނޭޖްމަންޓް ރޫލުގެ ދަށުން ކުންފުނީގެ ނިންމުމެއް ގަވާއިދާ އެއްގޮތްކަމަށް އިފްތިރާޟުކުރެވޭނީ، އެ އެއްބަސްވުމަކީ ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއްކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށްފަހުގައެވެ.
3. އަމިއްލަ ޑޮކިއުމަންޓެއްގައިވާ ކަންކަން ސާބިތުކުރެވޭނީ އަސްލު ނުވަތަ ތަޞްދީޤުކޮށްފައިވާ ކޮޕީ ހުށަހަޅައިގެންނެވެ؛ ސޮއިކުރި ފަރާތުން އިންކާރުނުކުރާހާ ހިނދަކު އެ ޑޮކިއުމަންޓް ޞައްޙަކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ސޮޔާމެދު ނުވަތަ ޞައްޙަކަމާމެދު އަނެއް ޚަޞްމު އިންކާރުކޮށްފިނަމަ، ޞައްޙަކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ޒިންމާ އޮންނަނީ ޑޮކިއުމަންޓު ހުށަހެޅި ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ ކޯޓުން އަސްލާއި، ސޮއިކުރި ފަރާތްތަކާއި، ތައްޔާރުކުރި މީހުންނާއި، ހެކިވެރިން ހުށަހެޅުމަށް އަންގަންވާނެއެވެ. ޑޮކިއުމަންޓުގެ ޞައްޙަކަން ސާބިތުނުކުރެވިއްޖެނަމަ، މުޢާމަލާތް ހެކިންނާއި އެހެނިހެން ޤަރީނާއިން ސާބިތުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް އޮންނާނެއެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/40 އަށް ބިނާކޮށް)
4. އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރި ހެކިން ޝަރީޢަތަށް ހާޒިރުކޮށް ޞައްޙަކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިހުރެ އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ، އިންކާރުކުރެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމަކީ ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމެއްކަން ސާބިތުނުވާތީ، އެ އެއްބަސްވުމުގެ މައްޗަށް އިންޑޯ މެނޭޖްމަންޓް ރޫލް ތަޠުބީޤުނުކުރެވޭނެއެވެ.
5. އެއްބަސްވުމެއް ޞައްޙަކަން ސާބިތުނުވާނަމަ، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވިޔަފާރީގެ މުޢާމަލާތެއް ކުރެވުނުކަމަށް ނުބެލެވޭނެ ހިނދު، އޭގެ މާއްދާތަކުން ލާޒިމްކުރާ ފައިދާ އާއި ޖޫރިމަނާ ފަދަ ކަންކަން އަދާކުރުން އެ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމެއް ނުވެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2017/SC-A/40 (ޢަބްދުﷲ ޢާރިފް ވ. އެޕޮލޯ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް)