ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/618ހައިކޯޓު · 12 އޭޕްރީލް 2022 · މީހުން ޓްރެފިކް ކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މޫސާ މުންތަސިމް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 12 އޭޕްރީލް 2022ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 538/Cr-C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، އެ މީހާ ރާއްޖެ އައީ ރުހުމުގައި ކަމަށާއި ނުރުހުމުގައި ހަށިވިއްކުވި ކަން ސާބިތުނުވާތީ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ ކަމަށް ބަލައި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކެންޔާގެ ރައްޔިތެއްގެ މީހަކަށް އޮޅުވާލައިގެން ރާއްޖެ ގެނެސް، ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓައި ހަށިވިއްކުމަށް މަޖުބޫރުކުރި ކަމަށް ބުނެ ދައުލަތުން މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް، ދަށުކޯޓުގައި ދައުލަތުން ހަވާލާނުދީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހައިކޯޓުގައި ހަވާލާދިން މާއްދާއެއްގެ (ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނުގެ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ހ)(3)(i)) މައްޗަށް ބިނާކޮށް ބާޠިލުކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ޓްރެފިކްކުރުމަށް ނުރުހުމުގައި ރާއްޖެ އައުން ލާޒިމުނުކުރާ ކަމަށާއި ޤާނޫނުގެ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ހ)(3)(i) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ؛ ދަޢުވާލިބުނު ފަރާތުން ބުނީ އޮޅުވާލުމާއި މަޖުބޫރުކުރުން ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހެކިބަހުން އޮޅުވާލައިގެން ގެނައި ކަމާއި ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓި ކަމާމެދު ޝައްކު އުފެދޭ ކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފު ބިނާކުރި މާއްދާއަކީ ދަށުކޯޓުގައި ހަވާލާނުދިން މާއްދާއެއް ކަމުން އެ ނުކުތާގެ މައްޗަށް ޙުކުމް ބަދަލު ނުކުރެވޭ ކަމަށް ދެކުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 538/Cr-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › މީހުން ޓްރެފިކް ކުރުން

ވަކިކަމެއް ވަކިގޮތަކަށް ހުރުމަކީ މީހަކު ވަކި ކުށެއް ކުރި ކަމުގައި ބެލެވޭނެ ޙާލަތެއް ކަމަށް ކުށް ކަނޑައަޅާ ޤާނޫނެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، ދަޢުވާ އުފުލަންވާނީ އެ ޤާނޫނީ އިފްތިރާޟު ބަޔާންކުރާ މާއްދާއަށް ހަވާލާދީ، އިފްތިރާޟުގައި ހަވާލާދޭ ކުށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ؛ އަދި ދަޢުވާރައްދުވާ ފަރާތުގެ ޢަމަލު ނިސްބަތްވާ މާއްދާ ދަޢުވާއިން ސާފުވާންވާނެއެވެ. (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ނ) އާއި 2019/HC-A/642 ގެ އިޖުރާއީ ނިންމުމުގެ އަލީގައި)

HN2ޖިނާއީ › މީހުން ޓްރެފިކް ކުރުން

މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނުގައި ކުށް ތަޖްރީމުކުރާ މާއްދާގައި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދަޢުވާއެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޢަމަލު ނިސްބަތްވަނީ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާތަކުގެ ތެރެއިން ކޮން މާއްދާއެއްގެ ކޮން ޢަމަލަކަށްކަން ދައުލަތުން ދަށުކޯޓުގައި ފާހަގަކުރަންވާނެއެވެ.

HN3ޖިނާއީ › މީހުން ޓްރެފިކް ކުރުން

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަތައް ބަލާނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތައް އަސާސްކޮށްގެންނެވެ؛ އެހެންކަމުން ދަށުކޯޓުގައި ނަގާފައިނުވާ ޤާނޫނީ ނުކުތާއެއް ހައިކޯޓުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނަގައިގެން ނުބެލެވޭނެއެވެ. (2013/HC-A/379 ގައި ޢަމަލުކުރި ގޮތަށް)

HN4ޖިނާއީ › މީހުން ޓްރެފިކް ކުރުން

ދަށުކޯޓުގައި ހަވާލާދީ ވާހަކަދައްކާފައިނުވާ މާއްދާއެއްގެ ދަށުން މައްސަލަ ސާބިތުވޭތޯ ކަނޑައެޅުމުގެ ހަމައެއް ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރަށް ނެތްކަމުން، އެ މާއްދާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ނޫން ކަމަށް ކަނޑައެޅޭނެ ނޫނެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2013 (މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު) - ކުށް ތަޖްރީމުކުރާ މާއްދާ، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ހ)(3)(i)، އަދަބު އިތުރުވާ ޙާލަތްތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާގެ (ހ)(5) (PDF ގައި '33'، '32'، '31' ގޮތަށް)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) (PDF ގައި '53')
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) - ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ނ) (PDF ގައި '23 ވަނަ މާއްދާ')
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - (PDF ގައި '23 ވަނަ މާއްދާ')
  • 2019/HC-A/642 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އާދަމް ޝަފީގު - އިޖުރާއީ ނިންމުން)
  • 2013/HC-A/379

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ