ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/100ހައިކޯޓު · 27 އޮގަސްޓް 2020 · ކޯޓު އަމުރު

މުޙައްމަދު އަންސާމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 27 އޮގަސްޓް 2020ދަށު ކޯޓު: ބ. އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު F12C-CA/2/2020ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ބ. ތުޅާދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ހެކިވެރިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެ ކަމަށް ބަލައި، 12/2009 ގެ 26، 28، 29 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ރިމާންޑް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އަމިއްލަ ދަރިއަކަށް ޖިންސީ، ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ އަނިޔާކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު ރަށުބަންދާއި ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށްފަހު، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ދަޢުވާ ހުށަހަޅައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ އަމިއްލަ ދަރިއަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމާއި އަނިޔާކުރުމުގެ ދަޢުވާގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނާއި ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޣައިރު ޤާނޫނީ ބަންދެއްގެ މައްޗަށް އަމުރު ނެރުނު ކަމަށާއި، 12/2009 ގެ 31 އަދި 32 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ބަސް ފިޔަވައި ހެކި ނެތް ކަމަށާއި، ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ކުރީގެ ބަންދު އަމުރުތައް ބާޠިލުކޮށްފައި ނެތުމާއި ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވުމާއި، ދަޢުވާފޯމާއެކު ހެކި ހުށަހެޅުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރުމާއި، ހެކިވެރިންނަކީ ދަރިއާއި މަންމަ ކަމަށްވާތީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ބޮޑުވުމާއި، ޚާއްޞަ ޞިއްޙީ ޙާލަތެއް ނެތުމުން އަމުރަށް ބަދަލު ނުގެނެވޭނެ ކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ބ. އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު F12C-CA/2/2020
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤު ބާޠިލުކޮށްފައިވާކަމާއި ބަންދުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރެއް ބާޠިލުކޮށްފައިވާކަން ނޭނގޭ ހިނދު، ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްގެ މައްޗަށް ތަރައްތުބުވާ ހުރިހާ ކަމެއް ބާޠިލުވާނެ ކަމުގެ އުޞޫލު ނުހިނގައެވެ. އަމުރު ނެރުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ކޯޓަށް ލިބިގެންވާނަމަ، އިޚްތިޞާޞް ނެތި ނެރުނު އަމުރެއް ބާޠިލުކުރި ޤަޟިއްޔާއެއް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 7.3 - އަޣްލަބިއްޔަތު)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރެ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ހެކި ފޮރުވުމާއި ހެކިވެރިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި ކޯޓަށް ޙާޟިރުނުވުމާއި ފިލުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުމުގެ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 9، 12)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ އާއިލީ ނުވަތަ ކައިވެނީގެ ގުޅުން އޮތް ހެކިވެރިން ހިމެނޭ މައްސަލަތަކުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ އެ ހެކިވެރިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ބޮޑެވެ. އަމިއްލަ ދަރިޔަކާ މެދު ޖިންސީ ކުށުގެ ދަޢުވާގައި ކުއްޖާއާއި ކުއްޖާގެ މަންމަ ހެކިވެރިން ކަމަށްވާއިރު ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 8.2، 10، 22)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނަކީ، ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަށް އިސްކަންދީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤު ވަކި މިންވަރަކަށް ހިފަހައްޓާފައިވާ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެކެވެ. އޭގެ ދަށުން ބަންދު އަމުރަކަށް އެދޭނަމަ، ބަންދުކުރުން ކޮންމެހެން ބޭނުންކަން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ސާބިތުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 12)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުކުރެވޭ މީހެއްގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބަންދުގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ. ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުން ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ފަދަ ޚާއްޞަ ޞިއްޙީ ޙާލަތެއް ނެތްނަމަ ބަންދު އަމުރަކީ އެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11، 23)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިތޯ ބަލާއިރު، ޤާނޫނުގައި އެ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ބަޔާންކުރާ ހެކީގެ މިންގަނޑަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. އެކަހެރި ތަންތަނުގައި ސިއްރުން ކުރެވޭ ކުށްތަކުގައި ޤާނޫނުން ލުއި މިންގަނޑެއް ދީފައިވާނަމަ އެ މިންގަނޑަށް ބަލަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 21 - ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ)

ޕެރ. 21 - ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 26، 28، 29، 30، 31 އަދި 32 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52، 59، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި 115 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލް ޢުޤޫބާތު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) އަދި (ށ) ގެ (2)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 69 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (މ) އަދި (ފ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި 13 ވަނަ މާއްދާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/HC-A/189 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/312 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/207 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/102 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/123 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/206 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2020/HC-A/97 ޤަޟިއްޔާ (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒުގެ ރައުޔުގައި)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން މަޒީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ހާތިފް ޙިލްމީ
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ