ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/97ހައިކޯޓު · 27 އޮގަސްޓް 2020 · ކޯޓު އަމުރު

މުޙައްމަދު އަންސާމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 27 އޮގަސްޓް 2020ދަށު ކޯޓު: ބ. އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު F10C-CA/17/2020ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުމުގެ ސަބަބުން 15 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އޭނާގެ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ އަދި ޖިސްމާނީ އަނިޔާކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރުމުން، ފުރަތަމަ ދަރަވަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޝަރުޠުތަކާއެކު 15 ދުވަހަށް ރަށުބަންދުގައި ބެހެއްޓިއެވެ. އެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ފުލުހުން އެދިގެން އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން 15 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ގޯނާއާއި ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ ތުހުމަތުގައި، ކުރިން ޝަރުޠުތަކާއެކު ރަށުބަންދުގައި ބެހެއްޓި ފަރާތެއް 15 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ޤާނޫނާއި އެއްގޮތްތޯ (ވަކީލުގެ ޙައްޤު، ހެކީގެ މިންވަރު، ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ނުރައްކާ، ޞިއްޙީ ޙާލަތު، އަދި ރަށުބަންދުގައި ހުރި މީހެއްގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތު).
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވަކީލުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މަޖިލިސް ބޭއްވި ކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ބަޔާން ފިޔަވައި ހެކި ނެތް ކަމަށާއި، ނުފޫޒާއި ނުރައްކާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށާއި، ރަށުބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު 60(ޅ) ގެ ދަށުން އިތުރު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ވަކީލަށް އަންގައި މަޑުކުރި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔަކީ ވަކީލަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދީފައިވާ ކަމާއި، ކުއްޖާގެ ތަފްޞީލީ ބަޔާނަކީ އެކަށީގެންވާ ހެއްކެއް ކަމާއި، އާއިލީ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ނުފޫޒުގެ އިޙްތިމާލު ބޮޑު ކަމާއި، ޞިއްޙީ ޙާލަތަކީ ބަންދު ބާޠިލުކުރާ ސަބަބެއް ނޫން ކަމާއި، ރަށުބަންދަކީ އެއްކޮށް ދޫކޮށްލުމެއް ނޫން ކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ބ. އޭދަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު F10C-CA/17/2020
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް މީހަކު ކޯޓަށް ޙާޟިރުކުރުމުގެ ކުރިން، އޭނާ ޤާނޫނީ ވަކީލެއް ޢައްޔަންކޮށްފައިވާނަމަ ކޯޓަށް ޙާޟިރުކުރާ ވަގުތު އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ދީގެން ފުލުހުން ވަކީލަށް އަންގަންވާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަކީ ލަސްނުކޮށް ކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށްވާތީ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގެ ވަށައިގެންވާ ކަންތައްތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވޭނެއެވެ. ވަކީލަށް އަންގާފައި ވަކީލު ހާޒިރުނުވާތީ މަޑުކޮށްފައި ބޭއްވި މަޖިލީހަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފު މަޖިލީހެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5.2-5.3، 17) [އަޣުލަބިއްޔަތު]

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ދަށުކޯޓުން ނެރޭ އަމުރެއް މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކުން ބަދަލުނުކުރާހާ ހިނދަކު، އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވިޔަސް އެއީ ޞައްޙަ އަމުރެއްކަމުގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 6.2) [އަޣުލަބިއްޔަތު]

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރުމަށްފަހު، އައު ހެކި ލިބިގެން ނުވަތަ ކުރިން ލިބުނު ހެކި ދިރާސާކުރުމުން ބަންދުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތަށް އަލުން ހައްޔަރުކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ؛ އެފަދަ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ބަދަލުކުރުމަކާ ނުލައި އަލުން ބަންދެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ރަށުބަންދަކީ އެއްކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 7، 11) [އަޣުލަބިއްޔަތު، 2019/HC-A/312 ގެ އުޞޫލު]

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުއްޖާ ތަޙްޤީޤަށް ދީފައިވާ ތަފްޞީލީ ބަޔާން އެކަނި އެވަގުތަށް ލިބިފައި ވިޔަސް، އެއީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ބޭނުމަށް ތުހުމަތާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ގުޅުވައިދޭ އެކަށީގެންވާ ވަރުގެ ހެއްކެވެ. (ޕެރ. 7، 11) [އަޣުލަބިއްޔަތު]

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހެކިވެރިން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ އާއިލީ ގުޅުމެއް ހުރި ޙާލަތުގައި (ޚާއްޞަކޮށް އުފަން ދަރިއަކާމެދު ކުރި ކަމަށް ބުނާ ކުށެއްގައި) ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މުޖުތަމަޢަށް ދޫކޮށްލުމުން ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ބޮޑުވެގެން ދެއެވެ. (ޕެރ. 8) [އަޣުލަބިއްޔަތު، 2018/HC-A/207]

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް މުޖުތަމަޢުން އެކަހެރިކުރާނެ މިންގަނޑު ކަނޑައެޅުމާއި ލުއިކުރުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ؛ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުން ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާނެ ޞިއްޙީ ޙާލަތެއް ސާބިތުނުވާނަމަ ބަންދު ބާޠިލެއް ނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 9، 18) [އަޣުލަބިއްޔަތު]

HN7ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަންދާމެދު ނިންމުމެއް މުރާޖަޢާކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވަނީ އެ ނިންމުން ނިންމި ފަނޑިޔާރަށެވެ؛ ކުރީގެ އަމުރު މުރާޖަޢާ ނުކުރުމަކީ އެ އަމުރުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނުނިންމޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10) [އަޣުލަބިއްޔަތު]

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ބ)، (ރ)(2) އަދި (ޅ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 212 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 30، 31، 32 އަދި 33 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 69 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (މ) އަދި (ފ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/HC-A/13
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/312
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/207
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/102
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/123
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/206

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން މަޒީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ހާތިފް ހިލްމީ
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ