އޯކިޑް ރިސޯރޓްސް މެނޭޖްމެންޓް ޕވޓ ލޓޑ ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިންގ އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ
ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު (މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވާކަމަށް)
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 4698/Cv-C/2019
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫޢަކުން ރިސޯޓެއްގެ ބައުންޑަރީއަށް ގެއްލުން ލިބުން ހުއްޓުވުމަށް ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާއަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ) ގެ ދަށުން ރަށުގެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަލަންޖެހޭ ބިމާބެހޭ މައްސަލައެއްތޯ، ނުވަތަ ސިވިލް ކޯޓަށް އެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވޭތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ) ގައިވާ 'ބިމާބެހޭ މައްސަލަ' ކޮބައިކަން ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާތީ، މައްސަލައެއް އެ ނަންބަރުގެ ތެރެއަށް ފެތޭތޯ ދެނެގަނެވޭނީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވާ ޚުޞޫމާތާއި ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢަށް ބަލައި، ދަޢުވާގެ މައުޟޫޢާއި މައްސަލައިގައި ޙަވާލާދޭ ބިމާ ހުރި ގުޅުމުގެ މިންވަރު ވަޒަންކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. 12–13)
- ދަޢުވާގެ ސީޣާގައި ވަކި ބިމަކަށް ޙަވާލާދީފައި އޮތަސް، ދަޢުވާގެ ޙަޤީޤީ މައުޟޫޢަކީ އެ ބިމާގުޅިގެން އުފެދުނު ޚުޞޫމަތެއްގެ ސަބަބުން ސީދާ އެ ބިމުގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ދަޢުވާއެއް ނޫންނަމަ (މިސާލަކަށް ދައުލަތުގެ އިހުމާލު ހުއްޓުވުމުގެ އަމުރަކަށް އެދޭ ދަޢުވާ)، އެއީ ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ) ގެ ދަށުން މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ޚާއްޞަވާ ބިމާބެހޭ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14–15)
- ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކަށް ނުވަތަ މުއައްސަސާއަކަށް ކުރެވޭ ދަޢުވާއެއް ބެލުމުގެ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ އެ އިދާރާއެއް ހުރި ދާއިރާގެ ކޯޓަށް ކަމަށް ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާތީ، މާލޭގައި ހުރި ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުގެ މައްޗަށް ކުރާ މި ބާވަތުގެ ދަޢުވާއެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ސިވިލް ކޯޓަށެވެ. (ޕެރ. 16)
- ވަކި ކޯޓަކަށް ދީފައިވާ ވަކި އިޚްތިޞާޞަކާއި 69 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބޭ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ފުށުއަރާނަމަ، މައްސަލަ ބަލާނީ އެ ވަކި އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓުންނެވެ (70 ވަނަ މާއްދާ). (ޕެރ. 7)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 141 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، 57 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 62 ވަނަ މާއްދާ، 66 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 69 ވަނަ މާއްދާ، 70 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 1، އަދި ޖަދުވަލު 5 ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރުގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/287 ޤަޟިއްޔާ
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.