ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/146ހައިކޯޓު · 24 ސެޕްޓެމްބަރު 2020 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މުޙައްމަދު ޢަބްދުއްލަޠީފު ވ. އަނީސާ ޢަލީ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 24 ސެޕްޓެމްބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 3198/Cv-C/2019ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، އެއްބަސްވުމުގެ 3.3 ވަނަ މާއްދާއާ ޢިމާރާތްކުރާ ފަރާތް ޚިލާފުވެފައިވާކަން ސާބިތުވާތީ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވެފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ތިންވަނަ ފަރާތްތަކުގެ ޙައްޤުތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުމަށް އަންގައި، ޢިމާރާތްކުރި ފަރާތުން ކުރި ޚަރަދު ހޯދުމަށް އައު ދަޢުވާއެއް ކުރުން މަނާނުވާކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ވާޤިޢާ
މއ. ރެޑްރޯސްހުޅަނގުބައި ޢިމާރާތްކުރުމަށް ގޯތީގެ ވެރިންނާއި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާ ދެމެދު ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ގޯތި ރަހުނުކޮށް ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން ނެގި ލޯނު ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ ޢިމާރާތްކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އޮތްއިރު، އޭނާ ގަވާއިދުން ލޯނު ނުދެއްކުމުން ބޭންކުން ސިޓީތައް ފޮނުވި؛ ގޯތީގެ ވެރިން އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކޮށް ފްލޯރތައް ޙަވާލުކުރުމަށް ދަޢުވާކުރި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޢިމާރާތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ބޭންކް ލޯނު ގަވާއިދުން ދެއްކުމުގެ ޒިންމާއާ ޢިމާރާތްކުރާ ފަރާތް ޚިލާފުވުމުން، އެއްބަސްވުން ބާޠިލުވެފައިވާކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ އެއްބަސްވުމާއި ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ވިޔަފާރީގެ ދަތިތަކަކީ ލާޒިމު ކަމެއް އަދާނުކުރުމަށް ޢުޛުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޙުކުމަކީ އެއްބަސްވުމުގެ 3.1، 3.3، 36 އަދި 38 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ޢަމަލުކުރެވެން ނެތުމާ ބެހޭ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ލޯނު ދެއްކުމަށް އުޛުރުވެރިވެފައި ނުވާކަމަށް؛ އަދި ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ނިންމާފައި ނުވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ލޯނު ފައިސާ ނުދައްކާ 1 މަހާއި 20 ދުވަހަށްވުރެ އިތުރުވެފައިވާކަން ބޭންކުގެ ސިޓީތަކާއި ސްޓޭޓްމަންޓާއި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ އިޢުތިރާފުން ސާބިތުވާތީ، އަދި ލޯނު ދެއްކުމަކީ ޖައުހަރީ ޝަރުޠަކަށްވެ އެއްބަސްވުމުގެ 36 ވަނަ މާއްދާއިން ބާޠިލުކުރުމަށް ތަންދޭތީ، ވިޔަފާރީގެ ދަތިތަކަކީ ޢުޛުރެއް ނޫންކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކުރި ނިންމުން ޤާއިމްކުރި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 3198/Cv-C/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ޢިމާރާތްކުރުމަށް ނަގާފައިވާ ލޯނު ގަވާއިދުން ދެއްކުމަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ކަމެކެވެ؛ އެއްބަސްވުމުގެ ޖައުހަރީ ކަމަކާ ބައިވެރިއަކު ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރަން އެދުމުގެ ބާރު މަޢުޞޫމު ބައިވެރިޔާއަށް ލިބިގެންވާއިރު، އެކަން ސާބިތުވާނަމަ އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިން ޢަމަލުކުރަންޖެހެނީ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ؛ އެނޫން ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ އަނެއް ބައިވެރިޔާ އޭނާގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރާ ކަމަކަށް ދުލެއް ނުވަތަ ލުޔެއް ދީފިނަމައެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ބައިވެރިއަކު އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވިދާނެކަމަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެފަދަ ޚިލާފުވުމެއް ސާބިތުވުމުން އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ކޮންޓްރެކްޓަކުން ލާޒިމުކުރާ ޢަމަލެއް ކުރުން ދަތިވުމަކީ ނުވަތަ އޭގެ ޚަރަދު ބޮޑުވުމަކީ އެ ޢަމަލެއް ކުރެވެން ނެތް ކަމަކަށް ނުބެލޭތީ، ވިޔަފާރީގެ ދަތިތައް ދިމާވުމަކީ އެއްބަސްވުމުން ލާޒިމުކުރާ ލޯނު ދެއްކުމުގެ ޒިންމާ ފަސްކުރެވިދާނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ލާޒިމު ޒިންމާއާ ތަކުރާރުކޮށް ޚިލާފުވުމަކީ ރަހުނުކޮށްފައިވާ ގޯއްޗާއި ޢިމާރާތް ބޭންކަށް ނެގިދާފަދަ އިޢާދަނުކުރެވޭ ގެއްލުމެއް އަނެއް ފަރާތަށް ލިބިދާނެ ޢަމަލަކަށް ވާނަމަ، އެއްބަސްވުން ބާޠިލްކުރެވިދާނެކަމަށް ދަށުކޯޓުން ކުރި ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހޭނީ ޤާނޫނު ތަޠްބީޤުކުރި ގޮތް ޤާނޫނާ ޚިލާފުކަން ހަރުދަނާ ސަބަބަކުން ދައްކައިފިނަމައެވެ. (ޕެރ. 3.3)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ބައިވެރިންގެ ލާޒިމުތައް ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް އަދާކުރުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (PDF ގައި '32' ވަނަ މާއްދާ ގޮތަށް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޢަމަލުކުރެވެން ނެތުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) (PDF ގައި '33' ވަނަ މާއްދާ ގޮތަށް)
  • 2015/HC-A/351

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ