ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/155ހައިކޯޓު · 12 އޮކްޓޫބަރު 2020 · ކޯޓު އަމުރު

ޝުޢާޢު ޝަރީފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 12 އޮކްޓޫބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C-CA/147/ 2020ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދޫކޮށްލި އަމުރު މުރާޖަޢާކޮށް، ޕީޖީގެ އެދުމަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތް، ފުލުހުން ބަންދަށް އެދުނީ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބުނެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ދޫކޮށްލިއެވެ. ދެން ފުލުހުންނާއި ޕީޖީ އެ އަމުރު މުރާޖަޢާކުރުމަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލި އަމުރެއް، ފުލުހުންނާއި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުމުން މުރާޖަޢާކޮށް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނީ އިޖުރާއަތާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އަމުރަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 (ށ) އާއި 2019/HC-A/312 އާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، ކުށުން ބަރީއަވުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ނުދޭ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ފުރަތަމަ ހާޒިރުކުރުމުގައި ޙައްޤުތައް ގެއްލިފައިނުވާ ކަމަށާއި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މުރާޖަޢާކުރުމަކީ ޙައްޤެއް ކަމަށާއި، ޕީޖީއިން 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެދިފައިވާ ކަމަށާއި، ހެކި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ސަބަބު ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، 2019/HC-A/312 ގެ ވަޤާއިޢު ތަފާތު ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C-CA/147/ 2020
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކަށް ކޯޓުގައި އެދެވޭނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށެވެ. ފުލުހުން ބޭނުންވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ގާތުގައި އެކަމަށް އެދެވިދާނެ ކަމަށާއި، 30 އަދި 31 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތަކީ ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ ޚާއްޞަ އިޚްތިޔާރީ އުޞޫލެކެވެ. (ޕެރ. 3.3، 3.5)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ މަޤްޞަދުގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރެއިން މިނިވަންކަމާއި ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި ބަންދުން މިނިވަންވުމުގެ ޙައްޤު 26، 27 އަދި 28 ވަނަ މާއްދާތަކުން ހަނިކުރެވި ހިފެހެއްޓިފައިވެއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެކަމަށް ބަލައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފަނޑިޔާރަށް އަމުރުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.5)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހާ ޤާނޫނީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމަތިއަށް ހާޒިރުކޮށް، ބަންދުގެ މަޖިލީހުގެ ކުރިން ވަކީލަށް ގުޅައި ނޯޓިސްދީ، ވަކީލަކު މަޖިލީހުގައި ބައިވެރިވެފައިވާނަމަ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަމެއް އައިކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.4)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ބަންދާމެދު ނިންމި ނިންމުމެއް ބަދަލުކުރަންޖެހޭ މަޤްބޫލު ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ނުވަތަ ތަޙްޤީޤުކުރާ އިދާރާއިން ނުވަތަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލުން އެދިއްޖެނަމަ، އެ ނިންމުން މުރާޖަޢާކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެ ނިންމުން ނިންމި ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މަޖިލީހަށް ހާޒިރުވުމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށާއި ވަކީލަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ދީފައިވާނަމަ، އިޖުރާއީ ސަބަބަކާހުރެ ދޫކޮށްލި އަމުރު މުރާޖަޢާކުރުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.7)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކި ޤަރީނާއާއި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ކުޑަކުދިންގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލާއި ހެކިތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ހުރިކަމަށް ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ނެރުނު ބަންދު އަމުރަކީ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3.8)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޙާލަތާއި ވަޤާއިޢު ތަފާތު މައްސަލައެއްގައި ކުރިން ނިންމި ޤަޟިއްޔާއެއްގެ ނިންމުން، އަޅާކިޔޭނެ ޙާލަތެއް ނެތްނަމަ ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3.9)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، 26، 27، 28، 30 އަދި 31 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 58 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • 2019/HC-A/312

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ