ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/46ހައިކޯޓު · 6 ސެޕްޓެމްބަރު 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޝުޢާޢު ޝަރީފް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 6 ސެޕްޓެމްބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C/MA/2021/2031ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ އަމުރު ނެރުނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަމަށާއި، ފުޓްނޯޓަކުން އަމުރު އިޞްލާޙު ނުވާނެކަމަށާއި، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން 5 މަސްދުވަހު ބަންދު މުރާޖަޢާނުކޮށް ހުރުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކުރުމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތް، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދުމުން 2020 އޮގަސްޓު 06 ގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރިއެވެ؛ އެ އަމުރުގެ ފަހުބައިގައި 2016/12 ލިޔެވިފައިވިއެވެ. ހައިކޯޓުން 2020/HC-A/155 ގައި އެ އަމުރު ޤާއިމްކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ނެރުނު އަމުރުގައި 2016/12 ލިޔެވިފައިވުމަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެއްކަމަށް ހައިކޯޓުން ކުރިން ބަޔާންކޮށްފައިވަނިކޮށް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގެ ދަށުން 30 ދުވަހުން ބަންދު މުރާޖަޢާނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކުރުމުގެ އަމުރު ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ 2016/12 އަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެއްކަމަށާއި ބަންދަކީ 2009/12 ގެ ދަށުން ކުރި ބަންދެއްކަމަށާއި ދަށު ކޯޓުން މަތީ ކޯޓުގެ ނިންމުމަށް ތަބާނުވާކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ކުށެއްނަމަ ދައުލަތުން އެކަން ރަނގަޅުކުރަން ޖެހުނުކަމަށާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނަމަ މުރާޖަޢާކުރަން ޖެހޭކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ބަންދަށް އެދުނީއާއި އަމުރު ނެރުނީ 2009/12 ގެ 30-31 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަމަށް ވާތީއާއި ލިޔުމުގެ ކުށް ހައިކޯޓުން ކުރިން ބަޔާންކޮށްފައިވާތީ، އަދި ބަންދުކުރި ސަބަބުތައް ދެމިއޮތްއިރު ހަމައެކަނި މުރާޖަޢާނުކުރުމުން ދޫކުރެވޭނެ ނުވާތީ (2020/SC-A/108-110)، ދަށު ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެކެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C/MA/2021/2031
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ދަށުކޯޓުގެ (ބަންދުން ދޫކުރުމުގެ) އަމުރު ބާޠިލު، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ކޯޓު އަމުރަކަށް އެދޭނަމަ، ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ބަންދުކުރުން ކޮންމެހެން ބޭނުންކަމާއި، ނުބަހައްޓައިފިނަމަ ކުށް ތަކުރާރުކޮށްފާނެކަން ނުވަތަ ހެކި ފޮރުވާފާނެކަން ނުވަތަ ހެކީންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާފާނެކަން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ (31 ވަނަ މާއްދާ). (ޕެރ. 18-19)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

އަމުރެއް ނެރުނީ ކޮން ޤާނޫނެއްގެ ދަށުންކަން ކަނޑައަޅަނީ މުޅި މައްސަލައިގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތަށާއި އަމުރަށް އެދުނު ގޮތަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކޮށް ނެރުނު އަމުރެއްގައި ޤާނޫނުގެ ނަންބަރު ގޯސްކޮށް ލިޔެވިފައިވުމަކީ ލިޔުމުގެ ކުށެއް ކަމުގައި ވަނިކޮށް، މަތީ ކޯޓުންވެސް އެކަން ބަޔާންކޮށްފައިވަނިކޮށް، އެ ކުށުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ދޫކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ހަމަތަކުގެ މަތިން ކުރާ ޢަމަލެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 23)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރެވެނީ ވަކި ޚާއްޞަ ޙާލަތްތަކެއްގައި ވަކި ސަބަބުތަކަކަށްޓަކައި، ވަކި މުއްދަތަކަށް ނޫނެވެ؛ އެހެންކަމުން ޙާލަތު ބަދަލުވެފައިވާކަން ނުވަތަ ބަންދުކުރި ސަބަބެއް ނެތިގޮސްފައިވާކަން ނޭނގި، ހަމައެކަނި ބަންދު މުރާޖަޢާނުކުރެވުނުކަމަށް ބުނެ ބަންދުގައި ހުރި މީހަކު ދޫކުރުމަށް އަމުރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25، 28-29)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ވަކިކަމެއް ވަކިގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގައި ޢާންމު ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވާކަށް ނުޖެހޭތީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 ގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެއްގެ ބަންދު މުރާޖަޢާކުރަންޖެހޭނީ އެ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. (ޕެރ. 30)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ސުވާލުތަކުގައި (އަމުރު ނެރުނު ޤާނޫނާއި، މުރާޖަޢާނުކުރުމުން ދޫކުރެވޭތޯ) އެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފަށް ދަށު ކޯޓުން ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 16-17، 31)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 30 އަދި 31 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ)
  • ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/155
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108، 2020/SC-A/109، 2020/SC-A/110
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/13 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުއްސަލާމް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/30 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ