ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2020/HC-A/64ހައިކޯޓު · 8 އޭޕްރީލް 2021 · ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ޙުސައިން ޝާމިލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައިޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 8 އޭޕްރީލް 2021ދަށު ކޯޓު: އއ. މަތިވެރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 43/U5C/2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
މަތިވެރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ތަން ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތަކީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްކަމުން ބަނގުރާ ގެންގުޅުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 5000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކުރިއެވެ. އެހެން ދެ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުނުވިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ފުލުހުން ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން އއ.މަތިވެރީގެ ގެސްޓްހައުސްއެއް ބަލައި ފާސްކުރިއިރު ސްޓޯރޫމުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ބިޔަރާއި ބަނގުރާ ފެނުނެވެ. އެ ވަގުތު ތަނުގެ ސުޕަވައިޒަރަކީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ގެސްޓްހައުސްއެއްގެ ސްޓޯރޫމުން ފެނުނު ބަނގުރަލުގެ ޒިންމާ، އެ ގެސްޓްހައުސް ހިންގުމާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ސުޕަވައިޒަރު އުފުލަންޖެހޭތޯއާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ މިންވަރަށް ބަނގުރާ ގެންގުޅުމުގެ ކުށް ސާބިތުވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އޭނާއަކީ ތަނުގެ އިސް ފަރާތްކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށާއި 51(އ) ގެ މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމަށާއި 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ވަކި މީހެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރިކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހެކިންގެ ހެކިބަހުން އޭނާއަކީ އިސް ފަރާތްކަން ސާބިތުވާކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އަޣުލަބިއްޔަތުން ދެކެވުނީ ހެކިބަހުން ޙުސައިން ޝާމިލަކީ ތަނާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތްކަން އެނގޭތީއާއި ދިފާޢުގައި ހެއްކެއް ނެތުމުން މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ޚިލާފު ރައުޔުގައި ބުނީ ސްޓޯރޫމް އޭނާގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ހުރިކަމާއި ބަނގުރާ ހުރިކަން އޭނާއަށް އެނގޭކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތްކަމަށެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
އއ. މަތިވެރި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 43/U5C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބަނގުރާ ގެންގުޅުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 75/4 ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 21-23)

HN2ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ބަނގުރާ ފެނުނު ތަނާ ހަވާލުވެހުރި އެންމެ އިސް ފަރާތަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްކަން ހެކިންގެ ހެކިބަހުން އެނގޭއިރު، ދިފާޢުގައި އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ނުވަތަ އެ ތަކެއްޗާ އޭނާއާ ގުޅުމެއް ނެތްކަމަށް ދަލާލަތުކުރާ ބަޔާނެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ، އެ ތަކެއްޗުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އޭނާ އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. (އަޣުލަބިއްޔަތު، ޕެރ. 23)

HN3ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހެކި ހުށަހަޅައި، އެ ހެކި ވަޒަންކޮށް ބުރަދަން ދީގެން ޙުކުމްކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައިވާ މިންވަރަށް ހެކިބަސް ނުލިބޭކަމަށް ބުނުން ފިޔަވައި އެކަމަށް ބާރުދޭ ކަމެއް ފާހަގަނުކުރާނަމަ، އެ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާ ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 24)

HN4ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ދައުލަތުން ދަޢުވާކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ނޫންކަން ޤަޟިއްޔާއިން އެނގޭއިރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ވަކި ބައެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރީ ކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަކީ އަސްލެއްނެތް ނުކުތާއެކެވެ. (ޕެރ. 25-26)

HN5ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

ފަނޑިޔާރު ބަލައި ވަޒަންނުކުރި ހެކި ނުވަތަ ރިޢާޔަތްނުކުރި މަތީ މަރުޙަލާގެ ނިންމުންތައް ކޮބައިކަން ބަޔާންނުކޮށް ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވީ ކަމަށް ބުނުމުން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް ނުއުފެދެއެވެ. އަދި ފަނޑިޔާރުގެ ޒާތާ ގުޅުވައިގެން ހުށަހެޅޭ ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށް އިސްތިއުނާފު ބިނާކުރެވިދާނެކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 27-28)

HN6ޖިނާއީ › ބަނގުރާ ގެންގުޅުން

(ޚިލާފު ރައުޔު) ބަނގުރާ ފެނުނު ސްޓޯރޫމަކީ ހަމައެކަނި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ހުރި ތަނެއްކަމާއި އެތަނުގައި ބަނގުރާ ހުރިކަން އޭނާއަށް އެނގޭކަން ދަލީލުކޮށްދޭ ހެއްކެއް ނެތް ޙާލަތުގައި، ތަނާ ހަވާލުވެހުރުމުގެ މައްޗަށް އެކަނި ތަކެތި އޭނާގެ ޙިޔާޒަތުގައި ހުރިކަން އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 31)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 75/4 (ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުން މަނާތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 75/4 (ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުން މަނާތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/13 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ 3 ވަނަ ނަންބަރު
  • 2010/SC-A/07

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ޙަސަން ޝަފީޢު، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ