ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ރަޝީދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތުގެ 5 ހެކި ލިބިފައި ނުވާތީ (2014/HC-DM/01 އަށް ބަލައި) ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އެއްބަނޑު ކޮއްކޮގެ ދަރިއެއް ކަމަށްވާ 4 އަހަރުގެ ކުއްޖެއްގެ ކުރިމަތި ފަރާތުގައި އެކި ދުވަސްމަތިން އަތްލައި ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމުގެ ދަޢުވާ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 15 (ށ) ގެ ދަށުން އުފުލިއެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ލިބުން ލާޒިމުތޯ؛ އަދި ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކުން ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ. އޭގެ އިތުރުން، އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފާއިތުވުމަށްފަހު ހުއްދަ ހޯދައިގެން ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަނެވޭތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕީޖީ ބުނީ 2012/HC-A/129 އާއި 2015/HC-A/150 ގެ ގޮތުން 5 ހެކި ލާޒިމުނޫންކަމަށާއި، ވީޑިއޯ ރެކޯޑުކުރެވުނު ކުއްޖާގެ ބަސް އެހެން ހެކިން ބާރުލިބޭކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފާއިތުވެފައިވާކަމަށް އިޖުރާއީ އިޢުތިރާޟް ކޮށް، 2014/HC-DM/01 އަކީ ފަހުގެ އިސްތިޤްރާރުވި ޤަޟިއްޔާކަމަށް ބުނެއެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ހުއްދަ ހޯދައިގެން މުއްދަތުގައި ހުށަހެޅުނު އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަނެވޭކަމާއި، 5 ހެކި ލާޒިމުނޫންކަމާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 ގެ މިންގަނޑުން ކުއްޖާގެ ބަސް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތީ ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 640/Cr-C/2015
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ދަޢުވާ ސާބިތުކޮށް، 20 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން (ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓު ނުލިބުން) މުއްދަތުގައި ހުށަނޭޅޭ މައްސަލައެއް، ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 29 (ނ) ގެ ދަށުން ހުއްދަ ދީފިނަމަ، ހުއްދަ ދިންކަން އެންގި ދުވަހުން ފެށިގެން 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި (29 (ޅ)) ހުށަހަޅައިފިނަމަ އެ އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަނެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 14.1-14.7، 15)
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން 5 ބާވަތެއްގެ ހެކި ލިބިފައިވުމަކީ ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ލާޒިމު ކަމެއް ނޫނެވެ. 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވިޔަސް، ލިބިފައިވާ ހެކިތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 (އ) ގެ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުދޭ ހެކިތަކެއްނަމަ ކުށް ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރު ހަރުދަނާ ހެކި ޤަރީނާއަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 21، 25، ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/14، 2012/HC-A/129، 2015/HC-A/150)
47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ)، (ދ) ގައިވާ ކަންކަމަކީ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލޭ ކަންކަމެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-DM/01). ނަމަވެސް އެއީ 5 ހެކި ހަމަނުވިޔަސް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިއްޖެނަމަ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21)
47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ 12 ބާވަތުގެ ހެކީގެ ލިސްޓަކީ، ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ވަސީލަތްތަކެކެވެ. އެއީ އެކަތި އަނެކައްޗާ ވަކި މުސްތަޤިއްލު ހެކި ނޫނެވެ. ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ހެކީގެ ޢަދަދު އެއްކޮށްގެން ކުރާ ހިސާބެއް ނޫނެވެ. ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 22-24، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77)
ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ބަލަނީ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯއާއި، ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ އަޚްލާޤާއި އުޅުމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާމެދު ނުބައި ނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލައި، 47 ވަނަ މާއްދާގެ ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ލިބެން ހުރި ހުރިހާ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. 24)
ވަރަށް ތުއްތު ކުއްޖަކު ވީޑިއޯ ރެކޯޑުކުރެވުނު އިންޓަވިއުގައި އެ ޢުމުރުގެ ކުއްޖަކު ހަދައިގެން ނުދައްކާނެ ފަދަ ތަފްޞީލުތަކާއެކު ކިޔައިދީ، އެކި ފަރާތްތަކަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ބޮޑު ފުށުއެރުމެއް ނެތި، ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ޑޮކްޓަރީ ފާހަގަކުރުންތަކާ ދިމާވެ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާމެދު ހަދައިގެން ދައްކާނެ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ، ކުއްޖާގެ ބަހަކީ ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެކެވެ. (ޕެރ. 29، 40-42)
ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 15 (ށ) ގެ ދަށުން އަދަބަކީ 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ޙުކުމެކެވެ. މައްސަލައާ ގުޅިގެން ބަންދުގައި ހޭދަކުރި މުއްދަތު ކަނޑައެޅޭ ޙުކުމުން އުނިކުރަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 46-48)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 (ހ)، 15 (ހ) އާއި (ށ)، 47 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
- ހައިކޯޓުގެ ގަވާއިދުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި (ޅ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރ ނަންބަރު 2015/06/SC
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޢާންމު ސިޓީ ނަންބަރު 2015/05
- ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 137 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު)
- ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/129
- ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/14
- ހައިކޯޓުގެ 2015/HC-A/150
- ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-DM/01
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.