—

ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދެވަނަ ބާބުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ އެންމެހައި ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމަކީ މުތުލަޤު ގޮތެއްގައި ދީފައިވާ ޙައްޤުތަކެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ތަޢާރުޟުނުވާގޮތެއްގެ މަތިން މިނިވަން ދީމުޤްރާޠީ މުޖުތަމަޢުތަކުގައި މިފަދަ ޙައްޤުތައް ހިފެހެއްޓިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙައްޤުތައް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަކުން ހިފެހެއްޓުމަކީ ނުވަތަ ހަނިކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ހިފެހެއްޓޭ ޙައްޤެއް ހިފަހައްޓާފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ އެއްގޮތަށްތޯ ބެލުމުގައި، އެ ޙައްޤެއްގެ ނުވަތަ މިނިވަންކަމެއްގެ ޒާތާއި ބާވަތާއި، އެ ޙައްޤެއް ހިފެހެއްޓުމުގެ ބޭނުމާއި މުހިއްމުކަމާއި، ހިފަހައްޓާފައިވާ ގޮތާއި މިންވަރާއި، ހިފެހެއްޓުމާއި އެ ޙައްޤެއްގެ މުހިއްމުކަމާއި ހުރި ގުޅުމާއި، ހިފަހައްޓާފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ ކުޑަކޮށް ހިފަހައްޓައިގެން ބޭނުންވާ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރެވިދާނެތޯއާއި މިފަދަ ކަންކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންވެގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ނ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އިން ލިބިގެންވާ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދިނުމުގެ މަޤްޞަދަކީ، ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާ ބުނާ އެއްވެސް ބަހަކީ އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ހެއްކެއް ކަމަށް ބެލެވިދާނެކަމަށްޓަކައި، އޭނާއަށް އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާ ދެކޮޅަށް ހެކިބަސްދޭން މަޖުބޫރުކުރުވާފަދަ ޙާލަތަކުން އެމީހާ ސަލާމަތްކުރުމެވެ. ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ހަނިކުރެވެން ނެތް މުތުލަޤު ގޮތެއްގައި ލިބިގެންވާ ޙައްޤެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ބ))

ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަނިކުރުމުގެ ސަބަބުން، ހައްޔަރުކުރެވޭ ނުވަތަ ބަންދު ކުރެވޭ މީހަކު ވަކިގޮތަކަށް ބަޔާންދިނުން އެ މާއްދާގައި ލާޒިމްނުކުރާކަމާއި، ތަޙްޤީޤުކުރާ ފަރާތުން އެމީހަކަށް ވަކިގޮތަކަށް ބަޔާންދިނުމަށް މަޖުބޫރު ނުކުރެވޭނެކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާއިރު، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަމައެކަނި ކަނޑައަޅާފައި އޮތީ، ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާ އޭނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ތަޙްޤީޤަށް ބަޔާނެއް ދިނުމެވެ؛ އަދި އޭނާ ތުހުމަތުކުރެވުނު ކަންތައްތައް ހިނގާދިޔަގޮތް އޭނާއަށް އެނގިހުރި ގޮތަކަށް ބަޔާންދިނުމުގެ ޙައްޤު އޭނާއަށް ގެއްލިނުދެއެވެ. (ޕެރ. 03 (ޅ))

ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) އާއި (ކ) އާއި (ދ) މި އަކުރުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ކޮންމެ ބާވަތެއްގެ ހެއްކެއްވެސް އަޞްލު ބިނާވެގެންވަނީ އަނިޔާލިބުނުކަމަށް ބުނާ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުމެއްގެ މައްޗަށް އެކަނި ކަމުން، އެއީ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިދާނެ ހެކި ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. އިތުރު ހެކި ޤަރީނާ ނެތީސް، ކުއްޖާ ބުނާބުނުމުގެ ތެރެއިން 5 ފަރާތެއް ނުވަތަ އިދާރާއަކުން 5 ހެކި ހަމަކޮށް ހަމަ އެކަނި އެހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަކީ ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލާއިރު ހަމަޖެހޭ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 03 (ކ))

47 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ ހެކީގެ އަޞްލު ބިނާވަނީ ކުއްޖާ ބުނާބުނުމެއްގެ މައްޗަށް ކަމުގައިވީނަމަވެސް، ޙާދިސާ ހިނގި ވަގުތާއި އެވާހަކަ ކިޔައިދިން ވަގުތާ ދެމެދު މާދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުވެފައިނުވުމާއި، ޙަޤީޤަތާއި ޚިލާފު ވާހަކައެއް ހަދައިގެން ނުވަތަ އުފައްދައިގެން ކިޔައިދީފާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއް ނެތްނަމަ، އެއީ އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރެވިދާނެ، އަދި 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 5 ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ގުނިދާނެ ހެއްކެކެވެ. (ޕެރ. 03 (ކ))

ޙައްދުގެ މައްސަލަތަކާއި ޤިޞާޞްގެ މައްސަލަތައް ފިޔަވައި ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ކުށް ސާބިތުވާ މިންގަނޑަކީ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރެވެ. ހުށަހަޅާ ހެކި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބަލައި އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރު ވަޒަންކުރުމުގެ ބާރު ލިބިއޮންނަނީ މައްސަލަ ބައްލަވާ ފަނޑިޔާރަށެވެ. ކުޑަކުދިންނާއި ޖިންސީ ޢަމަލުތައް ހިންގުމުގެ ކުށަކީ ތަޢުޒީރީ އަދަބެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއްކަމުން، އެ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ވަކި މިންވަރެއްގެ ނުވަތަ ވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރުން އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ލާޒިމްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 03 (އ))

ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީގޯނާގެ މައްސަލަތަކުގައި ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހަމައެކަނި ބަލައިގަންނަން ޖެހޭނީ އެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތައް އެކަނި ނޫނެވެ. އެމާއްދާގައި ބަޔާންވެގެންވާ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 ބާވަތުގެ ހެކި ލިބިފައިނެތްނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވޭތޯ ވަޒަންކުރުމުގައި ހުށައެޅޭ ޝަރީޢަތާއި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ އެހެނިހެން ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ފަނޑިޔާރުން ރިޢާޔަތްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން 47 ވަނަ މާއްދާއަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރާއި ފުށުއަރާ ފަދަގޮތަކަށް އޮތް، ބާޠިލުކުރަންޖެހޭ މާއްދާއެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 03 (އ))