ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު؛ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 15 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، އިތުބާރު ކުރެވޭ މަގާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 9 ވަނަ މާއްދާ، 24 ވަނަ މާއްދާ

ދަށު ކޯޓު: ކޯޓުގެ ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި 211/XXX/2017

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގައިވާ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކީގެ މިންގަނޑަށް ހެކި ނުލިބޭކަމަށް ބުނެ ދަށުކޯޓުން ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއްތޯ؛ އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ފަހުން ކަނޑައެޅި ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ އުޞޫލުތައް ތަޠުބީޤުކުރުމުން ދަޢުވާ ސާބިތުވޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ކުއްޖާގެ ގޭގައި ދުވަސްކޮޅަކަށް އުޅުނު އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް، ކުއްޖާއާ މެދު ޖިންސީ ޢަމަލުތަކެއް ހިންގިކަމަށް ބުނެ، އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކާ އެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ހައިކޯޓުގެ 2014/HC-DM/01 ގެ އުޞޫލަށް ބިނާކޮށް، ޤާނޫނުގައިވާ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ނުލިބޭތީ ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ހެކީގެ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51(އ) އަށާއި، ނަފްސާނީ ރިޕޯޓާއި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނިންމި ކަމަށެވެ. ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ ހެކިބަސްތަކުގައި ފުށުއެރުން ހުރި ކަމަށާއި، ނަފްސާނީ ގެއްލުމާއި ޖިންސީ ގޯނާ އޭނާގެ ޢަމަލުން ކަމެއް ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ވާހަކަ ހަދައިގެން ދައްކާ ކަމަށާއި، ދަޢުވާގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ސުޕްރީމް ކޯޓުން 2017/SC-A/16 އާއި 2019/SC-A/77 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލުތަކުގެ ދަށުން ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްވާކަމާއި، ބެލެނިވެރިންނާއި ހިއްސާކުރި ފަރާތާއި ނަފްސާނީ އަދި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުން ބޭރުފުށުން ކޮރަބަރޭޓްވާކަމާއި، ނުނިޔަތެއް ސާބިތުނުވާތީ ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގައިވާ ހެކީގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކުއްޖާގެ ބަޔާނާ ގުޅޭ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައިވާ ހެކިތަކަކީ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިދާނެ ހެކި ނޫންކަމަށް ހައިކޯޓުން 2014/HC-DM/01 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލު، ސުޕްރީމް ކޯޓުން 2017/SC-A/16 ގައި ބާޠިލުކޮށްފައިވާތީ، އެ އުޞޫލުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ނިންމުމަކީ ޞައްޙަ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ.
2. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ގިނަ ޙާލަތްތަކުގައި ހިނގަނީ އެކަހެރި ތަންތަނުގައި ސިއްރުން ކަމުން، ޤާނޫނުގައި ހެކީގެ ބާވަތްތައް ވަކިވަކިން ލިސްޓުކޮށްފައިވަނީ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
3. ސުޕްރީމް ކޯޓުން 2019/SC-A/77 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުން، ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ތެދުކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭތޯ ބަލަނީ (1) ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯ، (2) ބޭރުފުށުން އެހެން ހެކިތަކުން ބާރުލިބޭތޯ، އަދި (3) ޝަކުވާކުރުމުގައި ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލައިގެންނެވެ؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލުތައް ދަށުކޯޓުގެ މަރުޙަލާ ނިމުމަށްފަހު ކަނޑައެޅުނު ނަމަވެސް، ދެފަރާތަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ދީގެން އިސްތިއުނާފުގައި ތަޠުބީޤުކުރުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތެވެ.
4. ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްވުމަށް ބަލަނީ ތެދުބަހުން ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްޞީލުތައް ހުރިތޯއެވެ؛ ތަފާތު މަރުޙަލާތަކުގައި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ގޮތުގައި ތަފާތު އައުމަކީ، ސުވާލުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ފަންނީ ހުނަރާއި މަޤްޞަދުގެ މައްޗަށް ސުވާލު ބައްޓަންކުރާ ގޮތުން އަންނަ ތަފާތެއް ކަމުން، އެކަމުން ކުއްޖާގެ ބަހުގެ ޞައްޙަކަން ނުގެއްލެއެވެ.
5. މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓަކުން އަންގައިދެނީ ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާ ލިބިފައިވޭތޯ އެވެ، ވަކި މީހަކު ގޯނާކުރިކަމެއް ނޫނެވެ؛ ރިޕޯޓު ދޫކުރުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން ދޫކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓަކީ ތައްޔާރުކުރި ފަރާތް ހާޒިރުނުކުރިޔަސް ޞައްޙަ ރިޕޯޓެއް ކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. ނަފްސާނީ ރިޕޯޓާއި، ކުއްޖާ ހިއްސާކުރި ފަރާތްތަކާއި ބެލެނިވެރިންގެ ހެކިބަހާއި، ސޯޝަލް ވޯކަރާއި ޑޮކްޓަރަށް ކިޔައިދިނުމަކީ ކުއްޖާގެ ބަސް ބޭރުފުށުން ކޮރަބަރޭޓްކުރާ ހެކިތަކެވެ.
6. ކުއްޖާ ހަދައިގެން ވާހަކަ ދައްކާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ނުފުދެއެވެ؛ އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހެޅުމުން މެނުވީ ކުއްޖާގެ ވާހަކައަކީ ނުނިޔަތުގައި ދައްކާ ވާހަކައެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭނެ ކަމަށާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ކުއްޖާގެ ނުނިޔަތް ސާބިތުކުރަން ހެކި ހުށަހަޅައިފިނަމަ ދެން ބުރަ ދައުލަތަށް ފުރޮޅެއެވެ.
7. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/02/SC ސަރކިއުލަރ ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ފޯމު ޕޯސްޓުކުރި ތާރީޚަކީ ދަޢުވާ އުފުލި ތާރީޚުކަމަށް ބަލާތީ، އެ ތާރީޚުގައި ޕޯސްޓުކޮށްފައިވާނަމަ ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ތަޤާދުމުވެފައެއް ނުވެއެވެ؛ ހާދިސާ ހިނގި ސީދާ ތާރީޚު ބަޔާންކޮށްފައި ނެތުމަކީ، ހާދިސާ ހިނގި މަހާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އެތަނުގައި ހުރިކަން އެނގޭ ޙާލަތުގައި ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހުރަހެއް ނޫނެވެ.
8. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 އަކީ އަދަބުގެ ސީލިންގތައް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނަކަށްވެފައި، ކުރިން ކުށެއް ސާބިތުވެފައިނުވާ މީހަކަށް އެންމެ ލުއި އަދަބު ކަނޑައެޅުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތުމުން، އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން 15 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، އަދި 24 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) - ހެކީގެ ބާވަތްތަކާ ގުޅޭ މާއްދާ (ޙުކުމުގައި '13 ވަނަ މާއްދާ')
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/02/SC ސަރކިއުލަރ
• 2014/HC-DM/01
• 2017/SC-A/16
• 2019/SC-A/77
• 2018/SC-A/24
• 2020/SC-A/40
• 2019/HC-A/06-N