ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ޤަޟާއީ ސާބިޤާތައް

Maldives Higher Courts Case Law

Saeed Lex
[2021] SC 11 · 2020/SC-A/60

ޙުސައިން ސާމިރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް

ސުޕްރީމް ކޯޓުދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
5 ޙުކުމެއްގައި ޙަވާލާދީފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ސުޕްރީމް ކޯޓު · 24 ޖަނަވަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު (27/O3C/2016)ބާވަތް: ޖިނާއީ

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
2018/HC-A/365، 27/O3C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
—

ކޯ ޓާމްސް

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ދައުލަތުން ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ކުރުމުން، ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާއިން (10 ޖުލައި 2018) ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ. ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރުމުން، ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/365 ޤަޟިއްޔާއިން (04 މާރިޗު 2020) އެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން 10 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމްކުރިއެވެ. އެ ޙުކުމް ޙުސައިން ސާމިރު ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
2013 އޮކްޓޫބަރު މަހު ލ. މާބައިދޫގައި، 7 އަހަރުގެ ކުޑަކުއްޖަކު އިރަމާގެއަށް ގެންގޮސް ލޯންޑްރީ ބަޔަށް ވައްދައި ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި ކަމަށް ޙުސައިން ސާމިރަށް ތުހުމަތުކުރެވުނެވެ. 11 އޮކްޓޫބަރު 2013 ގައި ފުލުހުންނަށް މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރުމުން، ކުއްޖާ ބެލި ޑޮކްޓަރުގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުގައި ކުރިމަތި ފަރާތަށް އަނިޔާ ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބަޔާންކުރެވުނެވެ. 14 ނޮވެމްބަރު 2013 ގައި ކުއްޖާ ފެމެލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސަރވިސް ސެންޓަރަށް ހާދިސާ ތަފްޞީލުކޮށް ކިޔައިދިނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވާ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ އާންމު މިންގަނޑުން ކުށް ސާބިތުކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޙުސައިން ސާމިރު ބުނީ، މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ޙުކުމް ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފުކުރީ 2015/SC-RU/01 ރޫލިންގާއި 2015/06/SC ސަރކިއުލަރގައިވާ މުއްދަތު ފަހަނައެޅުމަށްފަހު ކަމަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވާތީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުނުވާނެ ކަމަށާއި، 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލުތަކަށް ބަލާއިރު ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާނެ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ، ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސް އުނިކޮށް ގުނާއިރު އިސްތިއުނާފު ހުށަހަޅަން އޮތް އެންމެ ފަހު ދުވަހަކީ 25 ޖުލައި 2018 ކަމަށާއި، ހުށަހެޅީ 22 ޖުލައި 2018 ގައި ކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ ކުށްތައް ހިންގަނީ ސިއްރުން ކަމަށްވާތީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ މަޤްޞަދަކީ ކުއްޖާގެ ބަޔާން އަސާސަކަށް ބަލައި ކުށް ސާބިތުކުރުން ކަމަށް ބުންޏެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ، 2015/06/SC ސަރކިއުލަރގެ 10 ދުވަސް 2015/05 ޢާއްމު ސިޓީގައިވާ ގޮތަށް ގުނާއިރު ދައުލަތުގެ އިސްތިއުނާފު ހުށަހަޅާފައިވަނީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކަމަށެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ފަސް ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވިޔަސް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ އާންމު މިންގަނޑުން ކުށް ސާބިތުވާނަމަ ކުށް ސާބިތުވާނެ ކަމަށާއި، ކުއްޖާގެ ތަފްޞީލީ ބަޔާނާއި އެ ބަޔާނަށް ބާރުދޭ ހެކިތަކުން މި މައްސަލައިގައި އެ މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށެވެ. 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ ނިންމީ ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ފަހުގައިވާތީ އެ ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލުތައް ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމަށް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ހައިކޯޓުން ނިންމީ އޭރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ އުޞޫލުން ރަނގަޅަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމަށް އިއްތިފާޤުން ތާއީދުކުރިއެވެ.

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އިއްތިފާޤުން)

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1 ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުން، ޢާއްމުކޮށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުން ބަލައިގަންނަ ބާވަތުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާ ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއެކު ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކޮށްފައިވެއެވެ.

HN2 ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ 12 (ބާރަ) ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާފަދައިން މީހަކު ކުށެއްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބަލަންވާނެކަމަށް އެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވުމުން، އެއަށްވުރެ މަދުން (5 (ފަހެއް) ހެއްކަށްވުރެ މަދުން) ހެކި ހުރިކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށެއް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާނަމަ އެ ކުށެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ހުރަހެއްނާޅައެވެ.

HN3 ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ 12 (ބާރަ) ބާވަތު ހެކި ވަކިވަކިން ލިސްޓުކޮށްފައި އެވަނީ އެ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ހެކިބަސް ކޮރޮބޮރޭޓް ކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެ ހެއްކަކީ އެކަތި އަނެކައްޗާ މުޅިން ވަކިވެފައިވާ މުސްތަޤިއްލު ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ.

HN4 ... ޕެރަގްރާފް 28 ގައި ބުނާ 3 (ތިނެއް) ކަމަކީ "އެކްސޯސްޓިވް" ނުވަތަ ސީދާ އިން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތިން ކަމެއް ނޫނެވެ. ... "ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމަކީ ޝަކުވާކުރި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކުގައި، ތެދުބަހުން ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްޞީލުތައް ހުރުމެވެ." އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބަލާނީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ފިޔަވައި ދެން ލިބިފައި ހުރި ހެކިތަކުން ކުއްޖާ ދޭ ހެކިބަހަށް ބާރުލިބޭތޯ އާއި ބާރުލިބޭ މިންވަރެވެ.

HN5 ... ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ އެފަދަ ސަބަބެއް އޮވެގެން ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފަރާތުން ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ނުފުދޭ ކަމަށާއި އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހަޅައިގެން، މުއްތަހަމުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ ކުށާއި ގުޅިގެން ޝަކުވާކުރި ކުޑަކުއްޖާ ވާހަކަ ދެއްކީ ހަދައިގެން ނުވަތަ އުފައްދައިގެންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށެވެ. އެ ނޫން ޙާލަތްތަކުގައި ޝަކުވާކުރި ކުއްޖާގެ ވާހަކަތަކަކީ ނުނިޔަތެއް އޮވެގެން ޙަޤީޤަތާއި ޚިލާފަށް ދެއްކި ވާހަކަތަކެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެ ކަމަށާއި ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ ދޮގު ހަދައިގެން ނުވަތަ ނުބައި ނިޔަތެއްގައި ނޫންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ފުރޮޅޭނީ މުއްތަހަމުގެ ފަރާތުން ކުއްޖާގެ ނުނިޔަތް ސާބިތުކުރަން ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ ކަމަށް ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ.

HN6 ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަޟިއްޔާގެ ނިންމުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަކީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ހެކިތަކެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ބަލައިގެން، އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން ކޮރޮބޮރޭޓްވާނަމަ، ކޯޓުތަކުން މައްސަލަ ސާބިތުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރުމަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާކަމެވެ.

HN7 ... ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މިބުނި ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމަށް ފަހު ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ބަލަންޖެހޭނީ އެ ޤަޟިއްޔާގައި ބުނެފައިވާގޮތަށް ވަކި ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ... ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ 12 (ބާރަ) ބާވަތުގެ ހެއްކަކީ އެ މާއްދާގައި ބުނާ 5 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި އެއް ހެކި އަނެއް ހެއްކާ ކޮރޮބޮރޭޓްވާ މިންވަރަށް ބަލައި ވަކި ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލޭނެ ކަންކަމެވެ.

HN8 ... ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ކުރާ ޙުކުމްތަކާއި ނިންމުންތައް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ ބަޔާންކޮށްދޭގޮތަކީ، ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ކުރާ ޙުކުމްތަކާއި ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ބޭނުންވާނަމަ ހަމަޖެހިފައިވާ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން 10 (ދިހައެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މައްސަލައެއް ނިންމި ކޯޓަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލްއަށް ހުށަހެޅުމެވެ. ... އެ ގޮތަކީ، ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓު ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމި ދުވަހާއި މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާއި އެ ދެމެދަށް އަންނަ ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމެނޭ ގޮތަށް އެ 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ގުނުމެވެ.

HN9 ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިން 5 (ފަހެއް) ހެކި ހަމަނުވާ ހާލަތުގައި ބަލަންޖެހޭނީ ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމުގެ އާންމު މިންގަނޑުން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރަށް ސާބިތުވާވަރުގެ ހެކި ލިބިފައިވޭތޯއެވެ. ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމުގެ އާންމު މިންގަނޑުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރަށް ސާބިތުވާވަރުގެ ހެކި ލިބިފައިވާނަމަ، ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާނެއެވެ.

HN10 ... ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ 2020 މާރިޗު 09 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެއީ އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނިމުނުތާ 05 (ފަހެއް) ދުވަސް ފަހުންނެވެ. މިހެންވެ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަޟިއްޔާއިން ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގައި ތަޠުބީޤު ކުރެވޭނެ ހާލަތެއް ނެތެވެ. ... ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރި ... ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އޭރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ އުޞޫލަށް ބަލާއިރު ރަނގަޅަށެވެ.

ވަކީލުންނާއި ފަނޑިޔާރުން

ވަކީލުން
—
ބެންޗު
އަޙްމަދު މުޢުތަޞިމް ޢަދުނާން (ރިޔާސަތު)، ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދު، މަޙާޒު ޢަލީ ޒާހިރު
ރިޔާސަތު
އަޙްމަދު މުޢުތަޞިމް ޢަދުނާން
ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
އަޙްމަދު މުޢުތަޞިމް ޢަދުނާން · ތާއީދުކުރެއްވީ: ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދު، މަޙާޒު ޢަލީ ޒާހިރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް
މި ކޯޓުގައި
ހުށަހެޅުނީ 14 ޖުލައި 2020 · ރަޖިސްޓްރީކުރީ 25 އޮގަސްޓް 2020 · ނިމުނީ 24 ޖަނަވަރީ 2021 (5.0 މަސް)

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ކޯޓުން ޝާއިޢުކުރި ޙުކުމުގެ ލިޔުން. ޚަޞްމުންގެ އެޑްރެސްއާއި ކާޑު ނަންބަރު ފޮރުވާފައި. ޕެރެގްރާފް ނަންބަރުތައް ވަނީ ކޯޓުން ޖަހާފައިވާ ގޮތަށް.

12013 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ ދުވަހެއްގައި އުމުރުން 7 (ހަތެއް) އަހަރުގެ ކުޑަކުއްޖަކު ލ.މާބައިދޫ އިރަމާގެއަށް ގެންގޮސް އެގޭ ލޯންޑްރީ ބަޔަށް ވައްދައި އެ ކުޑަކުއްޖާއާމެދު، ބަދުއަޚުލާޤީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާތީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ހަވާލާދީ އެ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ލ. މާބައިދޫ، ދެކުނުގެ، ޙުސައިން ސާމިރު، (ދ.ރ. ކާޑު ނަންބަރު A309877) (މީގެ ފަހުން "ޙުސައިން ސާމިރު" ނުވަތަ "އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތް" މިހެން އިޝާރާތްކުރެވިފައިވާ) ގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ކުރިއެވެ. މި މައްސަލަ ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ބަލާފައިވަނީ އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާ އިންނެވެ.

2ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ޙުކުމްކޮށްފައިވަނީ ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ކުރި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާ ކަމަށެވެ.

3ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ކަމަށްބުނެ ދައުލަތުން އެ މައްސަލަ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރިއެވެ. ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރި މައްސަލަ ބަލާފައިވަނީ އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޟިއްޔާ އިންނެވެ. ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމާފައިވަނީ ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއިން، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ

(އ) ގައި ބަޔާންކުރާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި، ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ ކުށުގެ ޢުޤޫބާތެއްގެ ގޮތުން ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގޫގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޙުސައިން ސާމިރު 10 (ދިހައެއް) އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމަށް މައްސަލަބެލި ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާޤުން ކަނޑައަޅައި ޙުކުމްކޮށެވެ.

4މިއީ، ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވާގޮތް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ގޮތުން ރަނގަޅުނޫން ކަމަށް ބުނެ، ޙުސައިން ސާމިރުގެ ފަރާތުން އެ މައްސަލަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން އެ މައްސަލަ ބެލި ޤަޟިއްޔާއެވެ.

ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ އަނިޔާލިބުނު ކަމަށް ބުނާ ހާދިސާ

5އެއްރެއަކު އިރުއޮއްސުނުތަނާހެން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ފިލާވަޅު ހަދަން ގޭތެރޭ ސިޓިންގރޫމްގައި ބައިންދާފައި އިންދާ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ފެންބޮވައި ގަތުމުން ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ފެންތާނގީއެއްގެ ކައިރިއަށް ފެންބޯން ދިޔައިރު، ޙުސައިން ސާމިރު (ކުއްޖާ ކިޔާގޮތުންނަމަ ހުސޭނުބެ) އެތަނުގައި އިންދާ ފެނިގެން، އެކުއްޖާ ހުސައިން ސާމިރުގެ ގާތު ސުޕާރީއެއް ދީބަލާށޭ ބުނުމުން ސުޕާރީއެއް ދިނެވެ.

2. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ

6ސުޕާރީ ލިބުމުން، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދާންއުޅެން ފެށުމުން، ޙުސައިން ސާމިރު އެ ކުއްޖާ ހިފެހެއްޓުމަށްފަހު، ޙުސައިން ސާމިރުގެ ކޮނޑަށް ލައިގެން ޙުސައިން ސާމިރު އުޅޭ ގޭގެ ލޯންޑްރީއަށް (އެއްޗެހި ދޮންނަތަނަށް) އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ގެންގޮސް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ތިރިން ލައިގެންހުރި އެއްޗެހި ބޭލުވިއެވެ. އަދި ޙުސައިން ސާމިރުގެ ޖިންސީ ގުނަވަން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނަށް ކޮއްޕަންއުޅެ ނުކޮއްޕުމުން، ހޮޅިކޮޅެއް (ކޮންކަހަލަ ހޮޅިކޮޅެއް ކަމެއް ނޭނގޭ) ކޮއްޕަން އުޅެ އެވެސް ނުކޮއްޕުމުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދޫކޮށްލި ކަމަށް އަނިޔާލިބުނު 7 އަހަރުގެ ކުއްޖާ ބުނެއެވެ.

7އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އެއްޗެހި ލައިގެން ދިޔައީ ގެއަށް ކަމަށާއި ގެއަށް ދިއުމުން، "ކޮންތާކުންހޭ ތިއައީ؟" މިހެން އަހައި އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ސުވާލުކުރިކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެއެވެ. އެދުވަހު އެއްވެސް ވާހަކައެއް މަންމައަށް ކިޔައިދީފައި ނުވާނެކަމަށް ވެސް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެއެވެ.

8އޭގެ ފަހު ދުވަހެއްގައި، ހަތަރު މީހެއްގެ ގާތުގައި ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ އަނިޔާކުރި ވާހަކަ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ކިޔައިދިނުމުން އެމީހުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމައަށް އެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ. އެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނުމުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ އެ މައްސަލަ ފުލުހަށް ހުށަހެޅިއެވެ.

9މީގެ ކުރިންވެސް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ޙުސައިން ސާމިރު ދިރިއުޅޭ ގެއަށް ވަރަށް ގިނައިން ދާކަމަށާއި އެގޮތުން އެ ގެއަށް ގޮސްއުޅޭއިރު އެ ގޭގައި މީހުން ނޫޅޭ ގަޑީގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ޙުސައިން ސާމިރުގެ ކޮޓަރިއަށް ގެންގޮސް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެއެވެ. އަދި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތީ ފަރާތުގައި އަތްލައި އަދި ޙުސައިން ސާމިރުގެ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އަތްލުމަށް ބުނާކަމަށާއި ނަމަވެސް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ޙުސައިން ސާމިރުގެ ގައިގައި އަތްނުލާ ކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެއެވެ.

10ޙުސައިން ސާމިރުގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވާން އުޅޭ ކަމަށާއި ނަމަވެސް ޙުސައިން ސާމިރު ނިދާކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ތަންޑު ހަރުކޮށްފައި ހުންނަނީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް އަތްފޯރާ ހިސާބުގައިނޫން ކަމުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް އެ ދޮރު ނުހުޅުވޭނެ ކަމަށްވެސް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެއެވެ.

11ޙުސައިން ސާމިރު ދިރިއުޅޭ ގެ ހުންނަނީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ގޭގެ ބިއްދަށް ފަޅީގައި ކަމަށާއި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އެ ގެއަށް އާންމުކޮށް ދަނީ ކާންކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެއެވެ.

12އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދިރިއުޅުން މާލެ އިން ލ. މާބައިދޫއަށް ބަދަލުވީއްސުރެ (2013 ގެ ކުރީކޮޅުން ފެށިގެން) ތަފާތު އެކިދުވަސް މަތިން ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައި ވާކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެއެވެ.

13އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދިރިއުޅޭ ގެ ކައިރި ގެއެއްގައި އުޅޭ މީހަކަށް، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއި ޙުސައިން ސާމިރުއާ ދެމީހުންގެ މެދުގައި ކޮންމެވެސް ކަމެއް އުޅޭކަމަށް ޝައްކުކުރެވިގެން އެ ވާހަކަ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ކައިރީގައި ކުރިންވެސް ބުނެފައިވާކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެއެވެ.

14ހާދިސާ ހިނގި ދުވަހުގެ ހަތަރުދުވަސް ފަހުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އެ ވާހަކަ އެ ރަށުގައި އުޅޭ މީހަކަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. އަދި މި މީހާ ދެވަނަ މީހެއް ގާތު އެ ވާހަކަ ބުނުމުން މި ދެވަނަ މީހާ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމައަށް މި ވާހަކަ ކިޔައިދިންކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ބުނެއެވެ.

15އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމައަށް މި ވާހަކަ އެނގުމުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުމުން މި ހާދިސާ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމައަށް ކިޔައިދިނެވެ.

162013 އޮކްޓޫބަރު 11 ވަނަ ދުވަހު ފުލުހުންނަށް މައްސަލަ ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ލ. ގަމަށް ގެންގޮސް، ގަމު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލްގެ ޑޮކްޓަރަކަށް ވެސް ދައްކާފައި ވެއެވެ.

17އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބެލުމަށްފަހު ގަމު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލްއިން ތައްޔާރުކުރި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވަނީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި މަށައިގެންގޮސް މިހާރު ފަސޭހަވެފައި ހުރި ތަނެއް ހުރިކަމަށެވެ. އަދި ޑައިގްނޯސިސް އަކީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ އަނިޔާލިބުނު ފަހުރުވެވެ.

ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމި ގޮތް

18ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާ ސާބިތު ނުވާކަމަށް އެ ކޯޓުން ނިންމި ޙުކުމްގައި ބުނެފައިވަނީ؛ "... ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ފަރާތްޕުޅުން ލ. މާބައިދޫ، ދެކުނުގެ، ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ޝަރީޢަތުން ބެލިއިރު، ޙުސައިން ސާމިރު ތަޙުޤީޤުގައްޔާއި ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދަޢުވާގެ އަސްލަށް އިންކާރުކޮށްފައިވާތީވެ، ދަޢުލަތުން ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ އާއި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް އާއި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް އާއި، ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، ތަޙުޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، ތަޙުޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، ހައްދުންމަތީ ފެމެލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރ އިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ ބެހޭގޮތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މެޑިކޯ ލީގަލް ކޭސް ރިޕޯޓްއާއި، އަދި ދަޢުވާ ލިބޭފަރާތުން ދިފާޢީ ހެކިންގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިންގެ ހެކިބަހަށް ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ދަޢުލަތުން ޙުސައިން ސާމިރުއާ ދެކޮޅަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިތަކުން ޙުސައިން ސާމިރު، [އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ] އާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުނުވާތީ، ދައުލަތުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ

(ހ) އާ ޙަވާލާދީ، އެ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ މި ދަޢުވާ ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޙުކުމް ކޮށްފީމެވެ." މިފަދައިންނެވެ.

19ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނިންމުން ބިނާކުރީ އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބަލައެވެ.

19.1- ޙުސައިން ސާމިރު ދަޢުވާގެ އަސްލަށް އިންކާރުކޮށްފައިވާކަން.

19.2- ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ޝަރީޢަތުގައި، ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު އެއްވެސް އިރެއްގައި ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގަނިކޮށް ނުދެކޭކަމަށާއި، އަދި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގިކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ކައިރީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ނުބުނާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް 2013 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު

19.3- ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި [REDACTED] ސަރީޢަތުގައި، ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު އެއްވެސް އިރެއްގައި ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގަނިކޮށް ނުދެކޭކަމަށާއި، ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ކައިރީ [REDACTED] ބުނެފައި ނޯންނާނެކަމަށް ބުނެފައިވުން.

19.4- ދައުލަތުން ކިތާބީ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި [REDACTED] ތަޙުޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނަށް ބަލާއިރު، 2013 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ ކުރީކޮޅުގެ (ތާރީޚު ނޭނގޭ) ރެއެއްގެ ވަގުތެއްގައި ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އުފުއްލާލައިގެން ލ. މާބައިދޫ، އިރަމާގެއަށް ގެންގޮސް އެގޭ ލޯންޑްރީ ބަޔަށްވެއްދުމަށްފަހު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ތިރިން ލައިގެންހުރި އަންނައުނު ބޭލުމަށްފަހު، ޙުސައިން ސާމިރުގެ ޢަތުގާއިއޭބޫހޮޅަކޮޅެއް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތަށް (ފަރުޖަށް) ކޮއްޕާފައި ވާކަމާއި، މިގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށްފަހުގައި ޙުސައިން ސާމިރުގެ އަތުގެ އިނގިލި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތަށް (ފަރުޖަށް) ކޮއްޕާފައި ވާކަމާއި، މީގެ އިތުރުންވެސް އެކިފަހަރުމަތީން ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީގޮތުން އަނިޔާކޮށްފައި ވާކަމަށް ކައިރީގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވުން.

19.5- ދައުލަތުން ކިތާބީ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި ހައްދުންމަތީ ފެމެލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރ އިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ ބެހޭގޮތުން ތައްޔާރުކުރި ރިޕޯޓުގައި، ޙުސައިން ސާމިރު އެކިއެކި ދުވަސްމަތިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައި ވާކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން އެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، އަދި އެ ރިޕޯޓުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ދައުލަތުން އެދިގެން އެ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތްކަމަށްވާ، ހައްދުއްމަތީ ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރުގެ އެސިސްޓެންޓް ސޯޝަލް ސާރވިސް އޮފިސަރ ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކުރުމުން އެ ރިޕޯޓަކީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހަދާފައިވާ ރިޕޯޓެއްކަމަށް ބުނެފައިވުން.

19.6- ދައުލަތުން ކިތާބީ ހެކީގެގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ލ. ގަން ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް އިން 11 އޮކްޓޫބަރު 2013 ގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ ބެހޭގޮތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މެޑިކޯ ލީގަލް ކޭސް ރިޕޯޓުގައި 2 (ދޭއް) ނުވަތަ 3 (ތިނެއް) ދުވަސް ކުރީގައި މަށައިގެންގޮސް ރަނގަޅުވެފައިވާ ތަނެއް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި ހުރިކަމަށާއި އެހެން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބިފައިވާކަން އެނގެން ނެތްކަން ފާހަގަކޮށްފައިވާކަން.

19.7- ޙުސައިން ސާމިރުގެ ދިފާޢީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި، އެއްވެސް މީހަކު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު ހިންގިކަމަށް، ކައިރީގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ނުބުނާކަމަށާއި، އަދި އޭނާގެ މަންމަ ވެސް އެފަދަ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުބުނާކަމަށާއި، ނަމަވެސް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމަށްބުނެ ދަރިފުޅު ކޯޓަށް ޙާޟިރުކޮށް ސުވާލުކުރިކަމަށް ކައިރީގައި ބުނެފައިވާކަން.

19.8- ޙުސައިން ސާމިރުގެ ދިފާޢީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި، އެއްވެސް މީހަކު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް ކައިރީގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ނުބުނާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ދޮންބައްޕަގެ ތިމާގެ މީހަކާއި، އަދި ބަންގުލަދޭޝް ދެމީހުންނާއި، އަދި ޙުސައިން ސާމިރު، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމައާއި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މާމަ ބުނި އަޑު އިވިފައިވާކަމަށް ބުނެފައިވުން.

19.9- ޙުސައިން ސާމިރުގެ ދިފާޢީ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި، ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު އެއްވެސް އިރެއްގައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަން އެނގިފައި ނުވާކަމަށާއި، ނަމަވެސް މި ހާދިސާ ހިނގިކަމަށް ބުނެފައިވާ ދުވަސްވަރު، ޙުސައިން ސާމިރު ކައިބޮއެ، އެއްޗެހި ދޮވެހަދަނީ ގެއިން ކަމަށާއި، އެހެންނަމަވެސް އޭނާ ނިދަނީ އޭނާ ދިރިއުޅޭ ގޭގައިކަމުގައި ބުނެފައިވުން.

19.10- ދައުލަތުން ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމައާއި، ގެ ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު އެއްވެސް އިރެއްގައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގަނިކޮށް ނުދެކޭކަމަށާއި، އަދި ޤަސައިން ހުފުދިވާ ރ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގިކަމަށް، އެ ދެމީހުންގެ ކައިރީގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އެއްވެސް އިރެއްގައި ނުބުނާކަމަށް އެ ދެމީހުން ބުނެފައިވުމާއި، ނަމަވެސް ދައުލަތުން ޤަރީނާއެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ██████████ ގެ ތަޙުޤީޤު ބަޔާނާއި ހައްދުންމަތީ ފެމެލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރ އިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ ބެހޭގޮތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުގައި، ޙުސައިން ސާމިރު އެކި ދުވަސްމަތިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައި ވާކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެފައިވާކަން އެނގެން އޮތްއިރު، ދައުލަތުން ޤަރީނާގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅި މެޑިކޯ ލީގަލް ކޭސް ރިޕޯޓްގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ އަނިޔާއެއް ލިބިފައި ވާކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތާރީޚާއި، މި ހާދިސާ ހިނގިކަމަށް ހެކިންގެ ހެކިބަހުގައި ބުނެފައިވާ ދުވަސްތަކާ ދިމާނުވާތީ، ██████████ ގެ ތަޙުޤީޤު ބަޔާނާއި، ހައްދުންމަތީ ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރ އިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ ބެހޭ ގޮތުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓަށް ހަމަ އެކަނި ބިނާކޮށް ދައުލަތުން ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށްކޮށްފައިވާ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ޝަރީޢަތަށް ފާހަގަކުރެވޭކަން.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ނިންމަވާފައިވާ ގޮތް

20ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޝިއްޔާ އެ ކޯޓުން ބަލައި ނިންމާފައިވަނީ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ކަމަށްބުނެ، ދައުލަތުން އަންނަނިވި ނުކުތާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

20.1- ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތު ނުވާކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މިޕްންނާމެ! ހާއްކުސަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކުރާ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ މިންގަނޑަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާ.

21ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާ ސާބިތުނުވާކަމަށް ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާ އިން ކުރި ޙުކުމް، ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ނުކުތާއަށް ހައިކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށް، އަންނަނިވި ކަންކަން ފާހަގަކޮށް، ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި އެ ކޯޓުން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާއިން، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ އާ ހަވާލާދީ އެ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ކޮށްފައިވާ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެ ކުށުގެ ޢުޤޫބާތެއްގެ ގޮތުން އެ ޤާނޫނު ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޙުސައިން ސާމިރު 10 (ދިހައެއް) އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމަށް، މައްސަލަބެލި ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާޤުން ކަނޑައަޅައި ޙުކުމްކޮށްފައިވެއެވެ.

21.1- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި "އެހެން ޤާނޫނެއްގައި، ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކީގެ މިންގަނޑުކަމަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރާ ހެކީގެ ބާވަތްކަމަށް އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފުލޭ ދަޢުވާއެއްގައި، މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަން ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ޤާނޫނު) ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގައިވާ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެކަމަށްވާނަމަ، އެ ހެއްކަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން، މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ." މިފަދައިން ބަޔާންކޮށްފައިވާކަން.

21.2- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު؟ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) އާއި (ކ) އާއި (ދ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތަކަކީ އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން 5 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިދާނެ ހެކިތަކެއް ނޫންކަމަށް ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 [ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)] ޤަޝިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާކަން އެނގެން އޮންނަކަން.

21.3- މި މައްސަލައިގައި ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ██████████ އަކީ ހާދިސާ ހިނގިއިރު، ޢުމުރުން 18 އަހަރު ނުފުރޭ ކުޑަކުއްޖަކަށްވާތީ، އޭނާ މި މައްސަލައިގެ ޝަރީޢަތަށް ހާޒިރުނުކޮށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ތަޙުޤީޤަށް އޭނާ ދީފައިވާ ބަޔާނުގައި ހުރި ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކޮށްދިނުމަށް ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އެދިފައިވާތީ މި މައްސަލައިގައި ██████████ ތަޙުޤީޤު ބަޔާނަށް ރިޢާޔަތް ކޮށްފައިވާކަން.

21.4- މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސް ދީފައިވާ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ އަކީ އޭނާގެ މައްޗަށް ޒިނޭގެ ކުށް ސާބިތުވެ އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ މީހެއްކަމަށްވާއިރު، ޒިނޭގެ ކުށަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކުށެއް ކަމާއި، ބޮޑެތި ފާފަތަކަށް އަރައިގަންނަ މީހުންނަކީ، ފާސިޤުންކަމުގައި ސިފަކުރެވިގެން ދާކަމާއި، ފާސިޤުން ގެނެސްދޭ ޚަބަރުގެ ތެދުދޮގު ސާބިތުކުރުމަކީ ވާޖިބެއް ކަމާއި އަދި އެފަދަ މީހެއްގެ ޚަބަރުގެ ޞައްޙަކަން އެނގިގެން މެނުވީ އެ ޚަބަރެއް ޤަބޫލުކުރުމަކީ ނަހީވެގެންވާ ކަމެއްކަން "އަލްޙުޖްރާތު" ސޫރަތުގެ 6 ވަނަ އާޔަތުގެ ތަފްސީރުން އިސްތިޚްލާޞްވާން އޮންނައިރު، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ހެކިބަސްދޭ މީހާއަކީ ފާސިޤަކަށްވެގެން ނުވާނެ ކަމާމެދު އިސްލާމީ ފިޤުހު ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ޚިލާފެއް ނުވާކަމާއި، އެހެންކަމުން، އެފަދަ ހެކިވެރިއެއްގެ ހެކިބަހަކީ އެއިން އެކަނި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ދަލީލެއް ނޫންކަން އިސްލާމީ ޤަޞާއީ ނިޒާމުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ އުޞޫލުތަކަށް ބެލުމުން އެނގޭކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/01 (ޢަބްދުﷲ ޙުސައިން ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައި އޮތުމުން، މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސްދީފައިވާ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހަކީ ޝަރީޢަތުގައި ކާފީހެކިބަހެއްގެ ބުރަދަން ދެވޭނެ ބަހެއް ނޫންކަމާއި، ނަމަވެސް، މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސްދީފައިވާ އެހެން ހެކިންގެ ބަހަށް ބާރުލިބޭ ނުވަތަ ގުޅުވާލުމުން އެކަން އެގޮތަށް ހިނގާފައިވާ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމަށް ބާރުލިއްބައިދޭފަދަ ގޮތަކަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ހެކިބަހުގައި ހުރި ކަންކަން ޝަރީޢަތަށް ބަލައިގަތުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި މަނާކުރެވިފައިވާ ކަމެއްނޫންކަން އެނގޭކަމާއި، އެހެންކަމުން، މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސްދީފައިވާ އެހެންމީހުންގެ ހެކިބަހަށް ބާރުލިބޭ ގޮތަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަޔާނުގައިހުރި ވާހަކަތަކަށް ބުރަދަން ދިނުމަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ގޮތުން މަނާކުރާ ނުވަތަ ހުރަސްއަޅާފަދަ ކަމެއް އޮތްކަމަކަށް ޝަރީޢަތުން ޤަބޫލުނުކުރެވޭކަމާއި، އަދި މި މައްސަލައިގައި އިސްވެ ބަޔާންކުރެވި ދިޔަ ގޮތުގެމަތިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ބަހުން ލިބެންހުރި ވަޤާއިޢުތައް މި މައްސަލައިގައި ލިބިފައިހުރީ ކޮރަބްރޭޓްކޮށް އެކަންކަމަށް ޝަރީޢަތުން ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ އިސްވެ ބުނެވުނު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޝިއްޔާއިން މަނާކުރާކަމެއް ނޫންކަން އެނގޭކަން.

21.5- މި މައްސަލައިގައި ޙުސައިން ސާމިރުގެ ދިފާޢުގައި ހުށަހެޅި ހެކިންގެ ތެރެއިން ██████████ ██████████ ޙުސައިން ސާމިރު އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގިކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމައާއި މާމަ ބުނި އަޑު އެހިކަމަށް ބުނެފައިވާކަން އެނގޭކަމާއި، މި ހެކިންގެ ހެކިބަހުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާމެދު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާކަމަށް އެމީހުންގެ ގާތުގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެފައިނެތް ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ހެކިބަހަކީ މި މައްސަލައިގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާމެދު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އެކިއެކި ފަރާތްތަކުގައި ބުނެފައިވާ ބުނުމާއި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ޢަމަލުތައް ހުރި ގޮތުގެ މައްޗަށް ހެކިން ދީފައިވާ ހެކިބަހާއި، އަދި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ހެކިތަކުން ޝަރީޢަތަށް ލިބިފައިހުރި ހެކި އަދި ޤަރީނާތައް ނަފީކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކިތަކެއް ނޫންކަން.

21.6- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު[ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރެވޭ މައްސަލަތަކުގައި އެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ދ) އަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، އެއަށްވުރެ މަދުން ހެކި ހުރިކަމުގައިވީނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން 7 ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ އެކަހީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާނަމަ، އެ ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް އެ މާއްދާ ހުރަސް އަޅާ ކަމެއް ނޫންކަން ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/129 ޤަޝިއްޔާއާއި، ނަންބަރު 2012/HC-A/14 ޤަޝިއްޔާއާއި، ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)) ޤަޝިއްޔާއަށް ބެލުމުން އެނގޭކަން.

21.7- މި މައްސަލައިގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިތަކަށް ބަލާއިރު، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަގެ ރަހުމަތްތެރިއެއް ކަމަށްވާ 8 ތަޙުޤީޤަށް ދީފައިވާ ބަޔާނާއި، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުން، ލ. ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރެން ސާރވިސް ސެންޓަރުން އެކަން ބަލައި 22 އޮކްޓޫބަރު 2014 ގައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައި ވާކަމަށް ބުނެ އެ ހާދިސާއާ ގުޅޭގޮތުން އޭނާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ ހެކިތަކެއްކަން.

21.8- އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ މެދު ކަންވީގޮތްކަމަށް ނުވަތަ ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތްކަމަށް އޭނާ ކިޔައިދީފައިވާ ބަޔާން (ވީޑިއޯ ރިކޯޑިންގ) އަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ

(ކ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ ހެއްކެއްކަން. 8 ނޯޓް: ހައިކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި " " މި ގޮތަށް ބައެއްތަންތަނުގަ ބޭނުންކޮށްފައިވެއެވެ. ރަނގަޅުގޮތަކީ " " އެވެ. 9 ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 10 ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009

21.9- އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ މެދު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިނގިގޮތް ބަޔާންކޮށް އޭނާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމަކީ، ޙަޤީޤަތެއް ނެތް، ހަދައިގެން ދެއްކި ވާހަކަތަކެއް ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެން ދެއްކި ވާހަކަތަކެއް ކަމުގައި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭ ކަމާއި،އަދި އެ ވާހަކަތައް ދައްކާފައިވަނީ އެ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތާ ދެމެދު ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުނުވަނީސްކަން އެނގޭތީ އެއީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ ހެއްކެއްކަން.

21.10- އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ޑޮކްޓަރ އޭނާބަލައި 11 އޮކްޓޫބަރު 2013 ގައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުގައި އޭގެ 2 ނުވަތަ 3 ދުވަސް ކުރިން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި މަށައިގެންގޮސް ރަނގަޅުވެފައިވާ ތަނެއް ހުރިކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އޮތްއޮތުމަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ވ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ ހެއްކެއް ކަން.

21.11- އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ގެއްލިގެން އުޅުނު ރޭ އޭނާ ފެނުނުއިރު، އޭނާގެ އަނގައިގައި ސުޕާރީ ހުރުމުން އެއީ ކާކު ދިން އެއްޗެއްތޯ އެހުމުން އެއީ ޙުސައިން ސާމިރު ދިން އެއްޗެއް ކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އޭނާގެ މަންމަގެ ގާތުގައި ބުނެފައި ވުމާއި، ޙުސައިން ސާމިރުގެ ކޮޓަރީގައި ބޮކި ނިއްވާލައިގެން ޙުސައިން ސާމިރުއާއި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ތިއްބާ ފެނިފައިވުމާއި، އަދި އެވަގުތު ޙުސައިން ސާމިރުގެ އަތުގައި އިލޮއްޓެއް އޮތްކަން ގެ ހެކިބަހުން އެނގޭކަމާއި، އަދި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާއި ޙުސައިން ސާމިރުއާ ދެމީހުން އުޅޭއުޅުމުގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގައިގޯޅިކޮށް އުޅޭކަން ގެ ބަހުން އެނގޭތީ އެއީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާވަތުގެ ހެއްކެއްކަން.

21.12- މި މައްސަލައިގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ މެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ބެލެވިގެން އޭނާ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ޑޮކްޓަރ އޭނާ ބަލައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ޖިންސީ އަނިޔާލިބިފައިވާކަން އެނގެން އޮންނާތީ، ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މި މައްސަލައިގައި ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ހެއްކާ ގުޅިފައިވާ ހަރުދަނާ ޤަރީނާތަކުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ މެދު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާކަން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުމުން، މި މިންގަނޑުން ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާކަން. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިވާ ނުކުތާތަކާއި އެ ނުކުތާތަކަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ދީފައިވާ ރައްދު

22ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަސިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް، ޙުސައިން ސާމިރުގެ ފަރާތުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އަންނަނިވި 03 ނުކުތާ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.

22.1- ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަސިއްޔާއިން ނިންމަވާފައިވާ ނިންމެވުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަސިއްޔާ އިން އިސްތިއުނާފުކޮށް އެ މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ޢަމަލުކޮށްފައިވަނީ އިސްތިއުނާފު މައްސަލަތައް ބަލައިގަތުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އިޖުރާއާތާ ޚިލާފަށްކަމާއި، މިގޮތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-RU/01 ރޫލިންއާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ އިން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ، ދަށުކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ނިންމާނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ދިޔަފަހުން ކަމަށްވުން ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާ.

22.2- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޟިއްޔާގައި އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާންޖެހޭ ކަމުގައި އޮތްއޮތުމާ ޚިލާފަށްކަމަށްވުން ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާ.

22.3- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު14ގެ ދަށުން ކުރެވޭ ދަޢުވާތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް، ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ އެމައްޗަށް ބަރޯސާވާންޖެހޭ ކަންކަމާއި އެކަންކަން ވަޒަންކުރާނެ ގޮތްތަކުގެ އުސޫލުގެ ދަށުން ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޟިއްޔާގެ ދަށުން ހުށަހެޅިފައިވާ ކަންކަމާއި، ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާގެ ދަށުން ހުށަހެޅިފައިވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާއިން ކޮށްފައިވާ ދަޢުވާއަކީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ސާބިތުކުރެވޭނެ ނުވަތަ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަންކަން ފުރިހަމަވާ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމުގައިވުން ކަމަށްބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާ.

23ޙުސައިން ސާމިރުގެ ފަރާތުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި އިސްތިއުނާފީ ތިން ނުކުތާއާ ގުޅިގެން ދައުލަތުން ރައްދު ދެމުން އަންނަނިވި ކަންކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

23.1- ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާއިން ނިންމަވާފައިވާ ނިންމުން ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-RU/01 ރޫލިންއާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ނުކުތާއާގުޅިގެން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރގައި ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށްޓަކައި، 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މައްސަލައެއް ނިންމި ކޯޓަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލްއަށް ހުށަހެޅުމަށްކަމާއި، ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާ އެ ކޯޓުން ނިންމަވާފައިވަނީ 10 ޖުލައި 2018 ގައި ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2005/05 (05 މާރިޗު 2015) އާއްމުސިޓީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ މުއްދަތު ގުނުމުގައި ބަލާނީ ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމި ދުވަހާއި މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާއި އެ ދެމެދަށް އަންނަ ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމެނޭ ގޮތުން ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ހަވާލާދެވުނު ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅުމުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަހަކީ 25 ޖުލައި 2018 ކަމާއި، ދައުލަތުން އެ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އީމެއިލްގެ ޒަރީޢާއިން ހުށަހަޅާފައިވަނީ 22 ޖުލައި 2018 ގައިކަން.

23.2- ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުން ފަދަ ކުށްތަކަކީ ސިއްރުން ވަންހަނާކަމާއެކު ހިންގޭ ކުށްތަކެއް ކަމުގައިވާތީ، މި ބާވަތުގެ ކުށްތައް ސާބިތުކުރުމުގައި ލޮލަތްސްލާންނަ ހުއްދާ ކުއްދާ ތިބުމަކީ ވަރަށް ނާދިރުކަމެއްކަމާއި، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު15ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ މަޤުޞަދަކީ އެފަދަ ކަންކަމަށް ޙައްލު ހޯދައިދީ ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުން އަސާސެއްކަމުގައި ބަލައި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާލިބޭ މައްސަލަތައް ސާބިތުކުރެވޭނެ އުސޫލެއް ޤާއިމްކުރުންކަން.

23.3- އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ މައްސަލަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަސިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލާ ޚިލާފަށްކަމަށް ފާހަގަކުރި ނުކުތާގެ ރައްދުގައި ދައުލަތުން ބުނެފައިވަނީ، އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޤަސިއްޔާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ 2020 މާރިޗު 04 ވަނަ ދުވަހުގައިކަމާއި، ހަވާލާދެވިފައިވާ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަސިއްޔާ އެ ކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފު މި ކުރެވޭ ޤަސިއްޔާ ނިމުނުތާ ފަސް ދުވަސްފަހުން 09 މާރިޗު 2020 ގައިކަމަށާއި، އެހެންނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަސިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުތައް ތަޠުބީޤުކޮށްފިނަމަ، މި މައްސަލަ ހައިކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ ޤާނޫނީ އަދި ޝަރުޢީ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށްކަން އިތުރަށް އެނގިގެންދާނެކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަސިއްޔާގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ މައިގަނޑު އުސޫލަކީ މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އަނިޔާވި ކުއްޖާ ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ، އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ ސާބިތުކުރެވިދާނެ ކަމަށްކަން. 15 ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީގޯނާއާ ގުޅޭ ހެކި

24HN1ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުން، ޢާއްމުކޮށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުން ބަލައިގަންނަ ބާވަތުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާ ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއެކު ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކޮށްފައިވެއެވެ.

25ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނަނީ؛ އެހެން ޤާނޫނެއްގައި، ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކީގެ މިންގަނޑުކަމަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރާ ހެކީގެ ބާވަތްކަމަށް އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފުލޭ ދަޢުވާއެއްގައި، މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގައިވާ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެކަމަށްވާނަމަ، އެ ހެއްކަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީ ގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ

(އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން، މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެ ކަމަށެވެ. އެ ބާވަތްތަކުގެ ހެކިތަކަކީ؛

(ހ) ޖިންސީ ޢަމަލު ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް.

(ށ) ސައިންޓިފިކް ތަޙުލީލުތަކުން ދައްކާ ނަތީޖާ. މި ސުރުމީގެ ދަށުން ލިޔެފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/SC-A/24 (މޫސާ ރަޝީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަވްގެ އޮފީސް) ގައި އަހުރެން ލިޔުނު ރަޢުޔުއަށް ބަލައެވެ. މި ޤަޞިއްޔާގެ ޙުކުމް ކުރީ 25 ޖޫން 2020 ގައެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) މ 2 ވަނަ މާއްދާގެ

(ނ) ގައި ބުނަނީ: "ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ބަލައިގަންނަ ބާވަތުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާގެސްބުތުކުރުމެން އީތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއި، ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުން." އެއީ އެ ޤާނޫނުގެ އެއް މަޤްޞަދު ކަމަށެވެ.

(ނ) ލޮލަށް ފެނުނު މީހުންގެ ހެކީގެ ބަޔާން.

(ރ) ފޮރެންސިކް ނިޝާންތަކުންނާއި ތަޙުލީލުތަކުން ލިބޭ ހެކި.

(ބ) ވީޑިއޯ ރެކޯޑުތަކުން ލިބޭ ހެކި.

(ޅ) އެކަމެއް ހިނގުމުން ދާދިއަވަހަށް ނުވަތަ އެކަމެއް ހިނގުމާދެމެދު ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނަށް، ނުވަތަ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް، ނުވަތަ ރަޙްމަތްތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ޑޮކްޓަރަކަށް، ނުވަތަ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓަކަށް، ނުވަތަ ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކަށް، މައްސަލަ ތަޙުޤީޤުކުރާ ފުލުހަކަށް ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޚިދުމަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާން.

(ކ) އޭނާއާމެދު ކަންވީގޮތްކަމަށް ނުވަތަ އެކަން ހިނގާދިޔަގޮތްކަމަށް ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ބަޔާން.

(އ) މީހަކާ ބެހޭގޮތުން ޙަޤީޤަތެއްނެތް ވާހަކަތަކެއް ހަދައިގެން، ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެން ކިޔައިދިނުންކަމަށް ބެލެވޭނެ ސަބަބެއްނެތި ނުވަތަ ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތާއި އެ ވާހަކަ ކިޔައިދިން ވަގުތާ ދެމެދު މާ ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުނުވަނީސް، ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމެއް.

(ވ) ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭ އެއްޗަކާ އެކުއްޖާއަށް ޖިސްމާނީގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުންކަމަށް ޑޮކްޓަރީގޮތުން ފާހަގަވާން ހުރި ކަންކަމާއި ފޮރެންސިކް ތަޙުލީލުތަކުން ފާހަގަވާންހުރި ކަންކަން ދިމާވުން.

(މ) އެ ކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހަކީ ކުރިން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހެއްކަން ސާބިތުވެފައިވުން

(ފ) މާއްދީ ހެކި.

(ދ) މައްސަލަ ބަލާ ފަރާތުން ކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއުކުރުމުން ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަ.

26HN2ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ 12 (ބާރަ) ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެނަމަ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާފަދައިން މީހަކު ކުށެއްކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބަލަންވާނެކަމަށް އެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވުމުން، އެއަށްވުރެ މަދުން (5 (ފަހެއް) ހެއްކަށްވުރެ މަދުން) ހެކި ހުރިކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށެއް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާނަމަ އެ ކުށެއް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގެ ޤާނޫނު ހުރަހެއްނާޅައެވެ.

27ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ކުށެއް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް ބެލެނީ، އެކަން ސާބިތުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/HC-A/129 ޤަޝިއްޔާއިން މިކަން މިގޮތަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާކަން ފާހަގަވެއެވެ. (ހައިކޯޓުގެ ބުނެވުނު ޤަޝިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯރޓުގެ 8 ވަނަ ޞަފްރާ (ނޯޓް: ހައިކޯޓުގެ މި ޤަޝިއްޔާއަކީ ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ މައްސަލައެއް ކަމަށްވާތީ، މި ޤަޝިއްޔާ ހައިކޯޓުން ޢާއްމު ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.)، އަދި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުފްރިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޝިއްޔާގައި މި ނުކުތާއާ ގުޅޭ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނުވެއްކަން 2014/HC-DM/01 ޤަޝިއްޔާއާއި އޭގެ ފަހުގެ ގިނަ ޤަޝިއްޔާތަކަށް ބައްލަވާ މި ނިންމުން ބަލައިގެންފައިވެއެވެ. ހަމަތަކުގެމަތިން އެކަމެއް ހިނގާފައިވާކަމަށް މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ނުވަތަ ފަނޑިޔާރުންނަށް ގަބޫލުކުރެވިއްޖެ ހިނދެއްގައެވެ.

28HN3ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާ މެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ 12 (ބާރަ) ބާވަތު ހެކި ވަކިވަކިން ލިސްޓުކޮށްފައި އެވަނީ އެ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާނޭ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ހެކިބަސް ކޮރޮބޮރޭޓް ކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެ ހެއްކަކީ އެކަތި އަނެކައްޗާ މުޅިން ވަކިވެފައިވާ މުސްތަޤިއްލު ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ.

29ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޟިއްޔާގައި، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދޭ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލު ކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލުމުގައި މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ބެލިދާނެ 3 (ތިނެއް) ކަމެއް ބުނެދީފައިވެއެވެ. އެއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޟިއްޔާގެ ޕެރެގްރާފް 46 ގައި ފަނޑިޔާރު ޙުސްނުއްސުޢޫދު ވިދާޅުވެފައިވާ ހެކިބަހުގެ ތެރޭގައި، މިހާލަތުގައި، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އަނިޔާލިބުނު ހާދިސާ ކިޔައިދިނުމުގައި ބުނާބުނުމެއް ނުވަތަ ދައްކާ ވާހަކައެއް ވިޔަސް ހިމެނޭ ކަމަށް އަހުރެން ދެކެމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތްނިމުނުގޮތުގެ ޚުލާޞާގެ ޕެރެގްރާފް 46 ގައި ފަނޑިޔާރު ޙުސްނުއްސުޢޫދުގެ ރައުޔު އިއްވަމުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ "ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި 12 ބާވަތެއްގެ ހެކި ވަކިވަކިން ލިސްޓްކޮށްފައި އެވަނީ އެ ކުއްޖާގެ ހެކިބަހަކީ އެއީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެދުކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން ފަނޑިޔާރުންނަށް ބޭނުންކުރެވިދާނޭ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ހެކިބަސް ކޮރޮބޮރޭޓް ކުރުމުގެ ވަސީލަތްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެ 12 ބާވަތުގެ ހެއްކަކީ އެކަތި އަނެކެއްޗާ މުޅިން ވަކިވެފައިވާ މުސްތަގިއްލު ހެކީގެ ގޮތަކު ނޫނެވެ. ކުޑަކުދީންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ޢަމަޑުތައް ހިންގަނީ އެކަހެރި ތަންތަނުގައި ސިއްރުން ކަމަށްވުމާއެކު މިނިވަން މުސްތަގިއްލު ގިނަ ހެކިތަކެއް ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި ނުހުންނާނެ، ޖިންގޮތާނޫން އިއްގޮތަށް ގަބޫލުކޮށްފައި އެވަނީ ކުށް ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ." މިފަދައިންނެވެ.

1. ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އަދި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމާއި،

2. ޝަކުވާ އުފުލި ފަރާތުގެ އަޚުލާޤާއި ޢަމަލުތަކާއި، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ އުޅުންހުންނަ ގޮތާއި،

3. އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާ މުއްތަހަމާ ބެހޭގޮތުން ޝަކުވާކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯއެވެ.

30HN4HN5މަތީގައިވާ ޕެރަގްރާފް 28 ގައި ބުނާ 3 (ތިނެއް) ކަމަކީ "އެކްސޯސްޓިވް" ނުވަތަ ސީދާ އިން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތިން ކަމެއް ނޫނެވެ. އެ ތިންކަމަކީ ހުށަހެޅޭ މައްސަލައިގައި ކަން ހިނގާފައިވާ ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން ބަލާނެ މިންގަނޑުކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޝިއްޔާގެ ރިޕޯޓުގެ ޕެރަގްރާފް 50 ގައި ބުނަނީ: "ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމަކީ ޝަކުވާކުރި ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ވާހަކަތަކުގައި، ތެދުބަހުން ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭ މީހަކު ކިޔައިދޭނެ ފަދަ ތަފްޞީލުތައް ހުރުމެވެ." އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބަލާނީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ފިޔަވައި ދެން ލިބިފައި ހުރި ހެކިތަކުން ކުއްޖާ ދޭ ހެކިބަހަށް ބާރުލިބޭތޯ އާއި ބާރުލިބޭ މިންވަރެވެ. އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ އުޅުންހުންނަ ގޮތުގެ މައްޗަށް ބަލަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޞިއްޔާގެ ޕެރަގްރާފް 71 ގައި ފަނޑިޔާރު އައިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވަނީ ކުއްޖާގެ އަޚްލާޤަކީ، އެ ކުއްޖާގެ ތެދުވެރިކަން ވަޒަންކުރަން ބޭނުންކުރެވޭ ސިފައެއް ކަމުގައި ނުވަތަ އެ ކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީއަމަލެއް ހިންގަން މެދުވެރިވި ސަބަބުކަމުގައި ބެލެވިގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަޞިއްޔާގެ 17 އަދި 18 ވަނަ ޕެރެގްރާފްގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައިވަނީ ކުއްޖާ ދޭ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކިބަހެއްތޯ ބެލުމަށްޓަކައި އެ ހެކިބަހުގެ އެތެރެފުށުންނާއި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްވޭތޯ ބެލުމާއި ކުއްޖާގެ ތެދުވެރިކަމާއި ކުއްޖާ މުއްތަހަމާ ބެހޭގޮތުން ޝަކުވާކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުރަނގަޅު ނިޔަތެއް އޮތްތޯ ބަލަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ކުއްޖާއަށް އަނިޔާކުރިކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ދޮގު ހަދައިގެން ނުވަތަ ނުބައި ނިޔަތެއްގައި ވަކި ކަމެއް ހާސިލުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައިތޯ ބަލަންވާނެކަމަށެވެ. އަދި ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ އެފަދަ ސަބަބެއް އޮވެގެން ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފަރާތުން ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ނުފުދޭ ކަމަށާއި އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުށަހަޅައިގެން، މުއްތަހަމުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ ކުށާއި ގުޅިގެން ޝަކުވާކުރި ކުޑަކުއްޖާ ވާހަކަ ދެއްކީ ހަދައިގެން ނުވަތަ އުފައްދައިގެންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ ކުހުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗައް ކަމަށެވެ. އެ ނޫން ޙާލަތްތަކުގައި ޝަކުވާކުރި ކުއްޖާގެ ވާހަކަތަކަކީ ނުނިޔަތެއް އޮވެގެން ޙަޤީޤަތާއި ހިލާފަށް ދެއްކި ވާހަކަތަކެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެ ކަމަށާއި ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ ދޮގު ހަދައިގެން ނުވަތަ ނުބައި ނިޔަތެއްގައި ނޫންކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ފުރޮޅޭނީ މުއްތަހަމުގެ ފަރާތުން ކުއްޖާގެ ނުނިޔަތް ސާބިތުކުރަން ހެކި ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ ކަމަށް ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ، މުއްތަހަމާ ބެހޭގޮތުން ޝަކުވާކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުނިޔަތެއް އޮތްކަމަށް ބުނާނަމަ މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރު އެކަމެއް ބަލަންޖޭނެއެވެ. އަދި ކުއްޖާ ޝަކުވާކުރީ އެފަދަ ސަބަބެއް އޮވެގެން ކަމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ބުނާނަމަ އެކަމުގެ ހެކި ހުށަހަޅައިގެން އެކަމެއް ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އޮންނާނީ ދައުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކަމަށާއި، އެހެން ނަމަވެސް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އެކަން ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ޝަކުވާކުރި ކުއްޖާ އެފަދަ ވާހަކައެއް ދަޢުވާލިބޭފަރާތުގެ މައްޗަށް ހަދައިގެން ދައްކަންވީ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް އެކަނީގެންވާސީންވަރަކަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ބުނެދެވިފައިވާނަމަ އެވެ. (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު) ޤަޝިއްޔާގެ ޕެރަގްރާފް 67) ގޮތާއި، މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅޭ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބަލައި، އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމުގައި މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު ވިސްނާބަލައި އެ މައްޗަށް ގޮތެއް ބުނަންޖެހޭނަމަ ބުނަންޖެހޭ ތިން ކަމެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު25ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)، (ކ) އަދި (ދ) އާ މެދު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ގެ ނިންމުން.

31ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު26ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) އާއި (ކ) އާއި (ދ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކިތަކަކީ އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން 5 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތުގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލިދާނެ ހެކިތަކެއް ނޫންކަމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)) ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަނޑައެޅުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަޟިއްޔާއިން ވަނީ ބާޠިލުކޮށްފައެވެ. އިސްވެ މި ބުނި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމުގައި ބުނަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)) ޤަޟިއްޔާގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) އާއި (ކ) އާއި (ދ) މި އަކުރުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަކީ އެ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް 5 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތުގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ މަޤްޞަދާއި ޚިލާފަށް އަދި މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ގެންގުޅެންޖެހޭ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށްކަމަށެވެ.

32HN6ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަޟިއްޔާގެ ނިންމުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަކީ ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ދިނުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ހެކިތަކެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން މައިގަނޑު އަސާސަކަށް ބަލައިގެން، އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭ ކިޔައިދިނުން ކޮރޮބޮރޭޓްވާނަމަ، ކޯޓުތަކުން މައްސަލަ ސާބިތުވާކަމަށް ޙުކުމްކުރުމަށް ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާކަމެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރެވުނު ނުކުތާތަކާތަކަށް ޤާނޫނު ތަޢުބީޤުކުރުން ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު ކުރި ފުރަތަމަ ނުކުތާ

33ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު ކުރި ފުރަތަމަ ނުކުތާގައި ބުނަނީ ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާއިން ނިންމަވާފައިވާ ނިންމެވުން ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-RU/01 ރޫލިންއާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/O6/SC ސަރކިއުލަރއިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ދަށުކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ނިންމާނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި ދިޔަފަހުންކަމަށެވެ.

34HN8ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-RU/01 ރޫލިންއަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާއާއި 42 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 85 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އެއީ ބާޠިލު މާއްދާތަކެއް ކަމަށް ކަނޑައެޅި ރޫލިންގ އެކެވެ. އަދި މި ރޫލިންގގައި ބުނަނީ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ކުރާ ޙުކުމްތަކާއި ނިންމުންތައް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ކަމަށެވެ.

35ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ ބަޔާންކޮށްދޭގޮތަކީ، ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން ކުރާ ޙުކުމްތަކާއި ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ބޭނުންވާނަމަ ހަމަޖެހިފައިވާ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތީން 10 (ދިހައެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މައްސަލައެއް ނިންމި ކޯޓަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލްއަށް ހުށަހެޅުމެވެ.

36ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/06/SC ސަރކިއުލަރ ގައި ބުނާ 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ގުނާނެ ގޮތް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/05 ޢާއްމު ސިޓީއިން ބުނެދީފައިވެއެވެ. އެ ގޮތަކީ، ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގެ ކޯޓު ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން މައްސަލަ ނިންމި ދުވަހާއި މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަހާއި އެ ދެމެދަށް އަންނަ ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ނުހިމެނޭ ގޮތަށް އެ 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ގުނުމެވެ.

37ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ 2018 ޖުލައި 10 ވަނަ ދުވަހުކަން އެ ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓަށް ބެލުމުން އެނގެއެވެ. އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ގުނަންފަށަން ޖެހޭނީ މި ދުވަސް ނުލައި ކަން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/05 ޢާއްމު ސިޓީއަށް ބެލުމުން އެނގެއެވެ. 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 13 އަދި 14 އެއީ ހަފުތާ ބަންދަށް ވުމުން އެއީ ސަރުކާރު ބަންދު ދެ ދުވަހެވެ. މި ދެ ދުވަސް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އޮތް 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ގުނުމެވެ. ޖެހެއެވެ. 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 20 އަދި 21 އަކީ ހަފުތާ ބަންދަށް ވުމުން އެއީވެސް ސަރުކާރު ބަންދު ދެ ދުވަހެވެ. މިހެންވެ، މި ދެ ދުވަސް ވެސް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އޮތް 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ގުނުމުގައި އުނިކުރަން ޖެހެއެވެ. އެހެންކަމުން، ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާއިން ނިންމާފައިވާ ނިންމުން އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅުމުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަހަކީ 2018 ޖުލައި 25 ވަނަ ދުވަހެވެ. ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދި ދައުލަތް (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) އިން ހުށަހަޅާފައިވަނީ 22 ޖުލައި 2018 ގައެވެ. މިހެންވެ، ލ. މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޟިއްޔާ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކޮށްފައިވަނީ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތުގައި ކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ.

ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު ކުރި ދެވަނަ ނުކުތާ

38ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު ކުރި ދެވަނަ ނުކުތާގައި ބުނަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޟިއްޔާގައި ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާންޖެހޭ ކަމުގައި އޮތްއޮތުމާ ޚިލާފަށްކަމަށެވެ. ޙުސައިން ސާމިރު ބުނާ ގޮތުގައި، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލަތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިން 5 ހެކި ހަމަނުވާ ހާލަތުގައި ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާގެ މައްޗަށް ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑަނޭޅޭނެ ކަމަށެވެ.

39ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފުކުރި ދެވަނަ ނުކުތާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ވަނީ ބަލާފައެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުމުން، މި މިންގަނޑުން ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޝިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ވަނީ؛ "... [ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ] ގެ 47 ވަނަ މާއްދާއާއި އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހެކި ޝަރީޢަތުން ބަލައިގަނެ، ވަޒަންކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރުމަށް މި ކޯޓުގެ އިސްވެ ބުނެވުނު ޤަޝިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިސްވެ ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުޞޫލަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ބެލިބެލުމުން މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުން ހަށަހަޅާފައިވަނީ އެ މާއްދާގެ (ނ) އާއި (ޅ، ކ) އާއި (އ) އާއި (ވ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 4 (ހަތަރެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ކަމާއި، މި ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/129 ޤަޝިއްޔާއާއި ނަންބަރު 2012/HC-A/14 ޤަޝިއްޔާއާއި ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޝިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަދައިން 5 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަނުވާ ޙާލަތުގައި، އެ މައްސަލައެއްގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ބަލައި ވަޒަންކުރާއިރު، އާންމު އުސޫލުން ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުވާ މިންގަނޑުން ހެކި ލިބިފައިވާނަމަ، އެ މައްސަލައެއްގެ ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ޝަރީޢަތުން ކަނޑައެޅިދާނެކަން އެނގޭކަމާއި، މިގޮތުން މި މައްސަލަގައި ލިބިފައިވާ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، މި މައްސަލައިގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ މެދު ޙުސައިން ސާމިރު، ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގިކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެފައިވުމާއި، އަދި އެގޮތަށް އޭނާއާމެދު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ޢަމަލު ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން ސާމިރު) ގެ ޞަފްޙާ ނަންބީރު 18 ގެ ފަހު ޕެރެގްރާފް އިން ފެށިގެން ޞަފްޙާ ނަންބަރު 20 ގެ ފުރަތަމަ ޕެރެގްރާފް ގެ ނިޔަލަށް. ހިންގިކަމަށް ހައްދުންމަތީ ފެމެލީ އެންޑް ޗިލްޑްރެންސް ސަރވިސް ސެންޓަރުން އޭނާއާ ސުވާލުކުރުމުން ބުނެފައިވާކަން އޭނާއާގުޅޭ ގޮތުން އެ ސެންޓަރުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުން އެނގެން އޮތުމުން، މި މައްސަލައިގައި ހެކިބަސްދީފައިވާ ██████████ ން ޙުސައިން ސާމިރުއާއި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ، ޙުސައިން ސާމިރުގެ ކޮޓަރީގައި ބޮކި ނިއްވާލައިގެން ތިބިތަން ފެނުމާއި އެ ދެމީހުން އުޅޭ ގައިގޯޅި އުޅުމުން އެ ދެމީހުންގެ މެދުގައި ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފަދަ ކަންތައްތަކެއް ހިނގާކަމަށް ބެލެވޭކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނާބުނުމަށް ބާރުލިބިދޭ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއެއްކަމާއި، އަދި ޙުސައިން ސާމިރު އެ ކޮޓަރީގައި ހުރިއިރު އޭނާގެ އަތުގައި އިލޮއްޓެއް އޮތްތަން ދުށް ކަމަށް ██████████ ބުނާއިރު، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ލައިގެންހުރި އެއްޗެހި ބޭލުވުމަށްފަހު އޭނާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ހޮޅިކޮޅެއް ކޮއްޕަން ޙުސައިން ސާމިރު މަސައްކަތްކުރިކަމަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ބުނެފައިވުމުން އޭނާއާމެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގައި އެއްޗެއް (ހޮޅިކޮޅެއް/އިލޮއްޓެއް) ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ޤަރީނާ ލިބޭ ކަމާއި، އަދި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ މަންމަ ސުވާލުކުރުމުން އެއީ ޙުސައިން ސާމިރު ދިން އެއްޗެއްކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވުމާއި، މި މައްސަލައިގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާ މެދު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ބެލެވިގެން އޭނާ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުން ޑޮކްޓަރު އޭނާ ބަލައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުގައި، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތަށް ޖިންސީ އަނިޔާ ލިބިފައިވާކަން އެނގެން އޮންނާތީ، ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މި މައްސަލައިގައި ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ހެއްކާއި ގުޅިފައިވާ ހަރުދަނާ ޤަރީނާތަކުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއާމެދު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުމުން، މި މިންގަނޑުން ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް މި ޤަޝިއްޔާ ބެލުމުގައި ބައިވެރިވި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންނަށް ޤަބޫލު ކުރެވެއެވެ." މިފަދައިންނެވެ.

40HN9ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލަތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ހެކިތަކުގެ ތެރެއިން 5 (ފަހެއް) ހެކި ހަމަނުވާ ހާލަތުގައި ބަލަންޖެހޭނީ ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމުގެ އާންމު މިންގަނޑުން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރަށް ސާބިތުވާވަރުގެ ހެކި ލިބިފައިވޭތޯއެވެ. ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމުގެ އާންމު މިންގަނޑުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ މިންވަރަށް ސާބިތުވާވަރުގެ ހެކި ލިބިފައިވާނަމަ، ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުވާނެއެވެ.

41އެހެންކަމުން، ކުޑަކުއްޖަކާ މެދު ޙުސައިން ސާމިރު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާކަން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ކަމުގައި އަހުރެން ދެކެމެވެ.

42HN7ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަޝިއްޔާ އިން ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)) ޤަޝިއްޔާގެ ނިންމުން ވަނީ ބާޠިލުކޮށްފައެވެ. އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މިބުނި ޤަޝިއްޔާގެ ޙުކުމަށް ފަހު ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)، (ކ) އަދި (ދ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ބަލަންޖެހޭނީ އެ ޤަޝިއްޔާގައި ބުނެފައިވާގޮތަށް ވަކި ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު ކުރި ތިންވަނަ ނުކުތާ

43ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު ކުރި ތިންވަނަ ނުކުތާގައި ބުނަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުހްތާރު) ޤަސިއްޔާގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ ދަށުން ކުރެވޭ ދަޢުވާތަކުގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ އެމައްޗަށް ބަރޯސާވާންޖެހޭ ކަންކަމާއި އެކަންކަން ވަޒަންކުރާނެ ގޮތްތަކުގެ އުސޫލުގެ ދަށުން، ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޞިއްޔާގެ ދަށުން ހުށަހެޅިފައިވާ ކަންކަމާއި ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޞިއްޔާގެ ދަށުން ހުށަހެޅިފައިވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ހައްދުންމަތީ މާބައިދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު ނަންބަރު 27/O3C/2016 ޤަޞިއްޔާގެ ދަށުން ކުރެވިފައިވާ ދަޢުވާއަކީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ސާބިތުކުރެވޭނެ ނުވަތަ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަންކަން ފުރިހަމަވާ ދަޢުވާއެއް ނޫންކަމުގައެވެ.

44HN10އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ޤަސިއްޔާ ހައިކޯޓުން ނިންމަވާފައިވަނީ 2020 މާރިޗު 04 ވަނަ ދުވަހުހުއެވެ. ޙުސައިން ސާމިރު ޙަވާލާދޭ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަސިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ 2020 މާރިޗު 09 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެއީ އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ހައިކޯޓުގެ ޤަސިއްޔާ ނިމުނުތާ 05 (ފަހެއް) ދުވަސް ފަހުންނެވެ. މިހެންވެ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަސިއްޔާއިން ކަނޑައެޅުނު އުސޫލުތައް އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ހައިކޯޓުގެ ޤަސިއްޔާގައި ތަޢުބީޤު ކުރެވޭނެ ހާލަތެއް ނެތެވެ.

45ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަސިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މައިގަނޑު އުސޫލަކީ މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދޭ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްނަމަ، އެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ބަލައި ދެންވެސް ލިބިފައި ހުރި ހެކި ނުވަތަ ޤަރީނާއާ ކޮރޮބޮރޭޓްވާނަމަ ދަޢުވާ ސާބިތުވާނެކަމެވެ. އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ދޭ ހެކިބަހަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެކިބަހެއްތޯ ބެލުމުގައި، ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އަދި ބޭރުފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބެލުމާއި، ޝަކުވާ އުފުލި ފަރާތުގެ އަޚުލާޤާއި ޢަމަލުތަކާއި، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ އުޅުންހުންނަ ގޮތާއި، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ މުއްތަހަމާ ބެހޭގޮތުން ޝަކުވާ ކުރުމުގައި އެއްވެސް ނުނިޔަތެއް އޮތްތޯބެލުމެވެ.

46ކުއްޖާގެ ހެކިބަސް އެތެރެފުށުން އެއްގޮތްތޯ ބަލާއިރު، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ އަކީ އުމުރުން 07 (ހަތެއް) އަހަރުގެ ކުޑަކުއްޖެކެވެ. އެ އުމުރުގެ ކުޑަކުއްޖަކަށް އެފަދަކަމެއް ތަޖުރިބާ ކުރުމަކާނުލައި، ކިޔައިދޭން ނޭގޭނެހާ ތަފްޞީލުކޮށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ލޯ އެންޑް ޖެންޑަރގެ ފެމެލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރަށް އެ ވާހަކަތައް، 2013 ނޮވެމްބަރު 14 ވަނަ ދުވަހު، އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު، ޙުސައިން ސާމިރުގެ ފަރާތުން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ޖިންސީ އަނިޔާ ލިބެންފެށި ހިސާބާއި، އެ ޢަމަލު ހިންގާފައިވާތަނާއި، ވަގުތާއި، ގޮތް އެ ބަޔާނުން ސާފުވެއެވެ. އަދި ޙުސައިން ސާމިރުގެ ފަރާތުން ސަލާމަތްވާން އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ މަސައްކަތް ކުރިކަންވެސް އެނގެއެވެ. އަދި އެހާ ތަފްޞީލުކޮށް ކުއްޖާއަށް ހާދިސާ ކިޔައިދޭން އެނގިފައިވަނީ އެ އަނިޔާ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާއަށް ތަޖުރިބާ ކުރެވިފައިވާތީއެވެ.

47އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ މިފަދަ ވާހަކައެއް ހަދައިގެން ދެއްކުމުގެ އެއްވެސް ސަބަބެއްނެތެވެ. އަދި އެފަދަ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ޙުސައިން ސާމިރު ޝަރީޢަތުގެ އެއްވެސް މަރުޙަލާއަކަށް ސާބިތުކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ލޯ އެންޑް ޖެންޑަރގެ ފެމެލީ އެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަތައް އެއްވެސް ފުށުއެރުމެއްނެތި އެހެން ފަރާތްތަކަށް އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. ހާދިސާ ހިނގިތާ މާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއްނުވެ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ ވަނީ ޑޮކްޓަރަށް މަތީގައިވާ ޕެރަގްރާފް 5 އިން 16 އަށް ހާދިސާ ހިމަނާފައިވަނީ އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާ މިނިސްޓްރީ އޮފް ލޯ އެންޑް ޑިންކޮޑިރުގެ ފަންލާފައި ޖެންޑް ޗިލްޑްރަން ސާރވިސް ސެންޓަރަށް މި ވާހަކަތައް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތަށް ބަލައިގެންނެވެ. ދައްކާފައެވެ. އަނިޔާލިބުނު ކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތަށް އަނިޔާލިބި މަށައިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް އެ ކުއްޖާގެ މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

ނިންމުން

48ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ޤަޝިއްޔާގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) އާއި (ކ) އާއި (ދ) މި އަކުރުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަކީ އެ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް 5 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި ވަކިވަކި ބާވަތެއްގެ ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ މަޤްޞަދާ ޚިލާފަށް އަދި މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ހެކި ވަޒަންކުރުމުގައި ގެންގުޅެންޖެހޭ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަޝިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާތީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ 12 (ބާރަ) ބާވަތުގެ ހެއްކަކީ އެ މާއްދާގައި ބުނާ 5 (ފަހެއް) ބާވަތުގެ ހެކި ހަމަކުރުމުގައި އެއް ހެކި އަނެއް ހެއްކާ ކޮރޮބޮރޭޓްވާ މިންވަރަށް ބަލައި ވަކި ހެކިތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލޭނެ ކަންކަމެވެ.

49އިސްތިއުނާފު ކުރެވޭ މި ޤަޝިއްޔާ ހައިކޯޓުން ނިންމަވާފައިވަނީ 2020 މާރިޗު 04 ވަނަ ދުވަހު ކަމަށްވެފައި، ޙުސައިން ސާމިރު ޙަވާލާދޭ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚްތާރު) ޤަޝިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ 2020 މާރިޗު 09 ވަނަ ދުވަހު ކަމަށްވާތީ، އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަސިއްޔާ ނިމުނުތާ 05 (ފަހެއް) ދުވަސް ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުހްތާރު) ޤަސިއްޔާއިން ކަނޑައެޅުނު އުސޫލުތަކަކީ އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ މައްސަލަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ނިންމުމުގައި އެ ކޯޓުން ތަޠުބީޤު ކުރެވޭނެ އުސޫލުތަކެއް ނޫންކަން އެނގެއެވެ. ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު މިކުރާ މައްސަލައިގެ ޙުކުމް ހައިކޯޓުން ކުރިއިރު، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުހްތާރު) ޤަސިއްޔާއަކީ ނިމިފައިވާ ޤަސިއްޔާއެއް ނޫނެވެ. އަދި ދުސްތޫރީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުނު ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-DM/01 (ޢަލީ ޝާހް ވ. ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)) ޤަސިއްޔާ ހައިކޯޓުން ޙުކުމްކޮށް ނިންމާފައި އޮތް ނަމަވެސް، އެ މައްސަލަ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރެވި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަސިއްޔާއިން ބެލުނު މައްސަލަ ވެސް، އިސްތިއުނާފު މިކުރެވޭ ޤަސިއްޔާ ހައިކޯޓުން ނިންމިއިރު ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާފައެއް ނުވެއެވެ. ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރި އެ ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން ސާމިރު) ޤަސިއްޔާ ނިންވާފައިވަނީ މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އޭރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ އުޞޫލަށް ބަލާއިރު ރަނގަޅަށެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުހްތާރު) ޤަސިއްޔާއާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ. ޢަލީ ޝާހް) ޤަސިއްޔާއިން، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2017/SC-A/16 (ދިވެހި ދައުލަތް (އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް) ވ ޢަލީ ޝާހް)) ޤަސިއްޔާ ސުޕްރީމް 2020 ނޮވެމްބަރު 26 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 47 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ 12 ބާވަތުގެ ހެކި ބަލައިގަންނަން ޖެހޭގޮތަށް ކަނޑައެޅި އުސޫލުތަކަކީ އޭގެ ފަހުން ހިންގޭ ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ތަޠުބީޤުކުރެވޭނެ އުސޫލުތަކެކެވެ.

50ޙުސައިން ސާމިރު އިސްތިއުނާފު މިކުރާ މައްސަލަ ހައިކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) އަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެތްނެތި މައްސަލަ ސާބިތުވާތީ، އެ ކުށުގެ ޢުޤޫބާތެއްގެ ގޮތުން ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޙުސައިން ސާމިރު 10 (ދިހައެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކޮށެވެ. މި މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށާއި ޤަރީނާތަކަށް ބަލާއިރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބުނާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޙުސައިން ސާމިރުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާތީ، ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޟިއްޔާގެ ނިންމުން ރަނގަޅު ކަމުގައި އަހުރެން ދެކެމެވެ.

ފަނޑިޔާރު ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުޙައްމަދުގެ ރައުޔު

51މި މައްސަލައިގައި އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަޙްމަދު މުޢުތަޞިމް ޢަދުނާންގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދުކުރަމެވެ.

52އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔުގައި ކުއްޖާގެ އަށްލާޤަށް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ޙަވާލާދެއްވާފައިވާތީ ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު މުޚުތާރު ގައި އަހުރެން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ފަދައިން، އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ އަށްލާޤަކީ އެ ކުއްޖާގެ ތެދުވެރިކަން ވަޒަންކުރަން ބޭނުންކުރެވޭ ސިފައެއް ކަމުގައި ނުވަތަ އެ ކުއްޖަކާ މެދު ޖިންސީ އަމަލެއް ހިންގަން މެދުވެރިވި ސަބަބުކަމުގައި ބެލެވިގެން ނުވާނެ ކަން ސާފުބަހުން ތަކުރާރު ކުރަން ބޭނުމެވެ. އެހެނީ، ކުއްޖާގެ އަށްލާޤަށް ޙަވާލާދިނުމުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 29، 45 ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-A/77 ޤަޟިއްޔާ އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާއާމެދު ކުރި ޢަމަލަކީ ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް އެ ކުއްޖާގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވިގެން ދާހިނދު، އެފަދަ ހާދިސާތަކަކީ އަނިޔާ ލިބުނު ކުއްޖާގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވާ ކަންކަން ކަމުގައި ބެލެވިގެން ނުވާނެތީއެވެ.

ފަނޑިޔާރު މަޙާޒު ޢަލީ ޒާހިރުގެ ރައުޔު

53މި މައްސަލައިގައި އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަޙްމަދު މުޢުތަޞިމް ޢަދުނާންގެ ރައުޔަށް އަހުރެން ތާއީދުކުރަމެވެ.

ޙުކުމް

ދެންފަހެ، އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ކަންކަން އެހެން ހުރުމުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2018/HC-A/365 ޤަޞިއްޔާގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން ކޮށްފައިވާ ޙުކުމަށް ބަދަލުގެންނަން ޖެހޭ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް މި މައްސަލަ ބެލި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާޤުން ކަނޑައަޅައިފީމެވެ. މި ޤަޞިއްޔާ ބަލައި ޙުކުމް ކުރީ:

ފުޓްނޯޓު

  1. ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

ޝަރީޢަތުގެ ވީޑިއޯ

މި ޤަޟިއްޔާއާ ގުޅޭ ވީޑިއޯއެއް ނުފެނޭ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ