މުޙައްމަދު ލަޠީފް ވ. އާމިނަތު ޝަޝީ

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، ކަނޑައެޅުނު ތަރަހައިގެ ތެރެއިން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 190/Cv-C-HD/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

އާމިނަތު ޝަޝީގެ ނަމުގައި އެޗް.ޑީ.ސީ އާ ވެފައިވާ ގޯތި ގަތުމުގެ އެއްބަސްވުން މުޙައްމަދު ލަޠީފްއަށް ބަދަލުކުރުމަށް ވެވުނު ކަމަށް ބުނާ އަނގަބަހުން ވެވުނު އެއްބަސްވުމަށް އިންކާރުކުރުމުން، މުއްދައީގެ ޝަފަހީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކޮށް އަދި ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޓްރަސްޓެއް އޮތްތޯ ނުބަލާ ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރުން ރަނގަޅުތޯ؛ އަދި ގޯތި ވިއްކުމާއި ހިބައާ ވަޞިއްޔަތުގެ މުޢާމަލާތް ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ކުރަންޖެހޭ ޤަވާއިދު މި ދަޢުވާއަށް ތަޠުބީޤުވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަޢުވާގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ އަނގަބަހުން ވެވުނު ކަމަށް ބުނާ އެއްބަސްވުމަކަށްވެ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން އެ އެއްބަސްވުމަށް އިންކާރުކުރާއިރު، އެ އެއްބަސްވުމާއި އޭގެ ދަށުން ހިނގި މުޢާމަލާތް ސާބިތުކުރުމަށް މުއްދައީ ހުށަހަޅާ ޝަފަހީ ހެކިން ޙާޟިރުކޮށް މައްސަލައިގެ ވާގިއާ ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު މެނުވީ ގޮތެއް ކަނޑައެޅިދާނެކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ؛ ޚާއްޞަކޮށް ދަޢުވާއަށް ބާރުދޭ ލިޔުންތައް (ފައިސާ ދެއްކި ކަމާބެހޭ ކުންފުނީގެ ސިޓީ ފަދަ) ހުށަހެޅިފައިވާއިރު، އެއީ ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމެއްކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 17)
2. އާއިލީ ގުޅުމާއި ވަޒީފާގެ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން އޮތް އިތުބާރުގެ މައްޗަށް ވެވިފައިވާ، އެއް ފަރާތަކަށް މުޤާބިލެއް ލިބެން ނެތް އެއްބަސްވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ވެފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 18)
3. އެހެން ނަމަވެސް، ކޮންޓްރެކްޓެއް ނެތް ޙާލަތުގައިވެސް، އިކުއިޓީގެ ހަމަތަކަށް ބިނާކޮށް ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ކޮންސްޓްރަކްޓިވް ޓްރަސްޓެއް އޮތްތޯ ދަށު ކޯޓުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެއެވެ؛ އޭގެ ގޮތުން މުއްދައީ ހުށަހަޅާ ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނަގައި، ހެކިބަހާއި ހުށަހެޅުނު ލިޔެކިޔުންތަކުން ދަނެގަނެވޭ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 19)
4. ދަޢުވާގައި އެދިފައިވަނީ ގޯތީގެ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ނޫން ނަމަ، ގޯތި ވިއްކުމާއި ހިބައާއި ވަޞިއްޔަތުގެ މުޢާމަލާތްތައް ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ހިންގަންޖެހޭ އުޞޫލު އެ ދަޢުވާއަށް ތަޠުބީޤުނުވެއެވެ؛ އަގު ދައްކާ ނުނިމި ވިއްކާ ފަރާތުގެ ހުއްދައާއެކު ބަދަލުކުރެވިދާނެ ގޯތި ގަތުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެދުމަކީ ޝަރީޢަތް މެދުވެރިކޮށް ގޯތީގެ މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް އެދުމާ ތަފާތު ޙާލަތެކެވެ. (ޕެރ. 20)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު)
• ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް އާއި އާމިނަތު ޝަޝީ އާ ދެމެދު ވެފައިވާ ހުޅުމާލޭން ގޯތި ވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ (ހުއްދައާއެކު މިލްކުވެރިކަން ބަދަލުކުރެވިދާނެ ކަމުގެ) މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާ (ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މުއްދަތު) ގެ (ހ)