ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/10,11ހައިކޯޓު · 9 ޖޫން 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙަސަން ރަޝީދު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 9 ޖޫން 2021ދަށު ކޯޓު: ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10/C-A/42/2020ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ ހައްޔަރުކުރީ ކުށުގެ ވެށިން ކަމަށް ނުބެލެވޭތީއާއި ސަބަބެއް ނެތި ގިނަ ވަގުތު މިނިވަންކަން ހިފެހެއްޓުމުން، ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ކުރި ހައްޔަރެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޝަރުޠާއެކު ބަންދުން ދޫކުރުމަށެވެ.
ވާޤިޢާ
ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ގދ. ތިނަދޫގައި ގެއެއް ބަލައި ފާސްކުރިއިރު މަސްތުވާތަކެތި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ތަކެތި ފެނުމުން، އެ ގޭގައި ދިރިއުޅޭ ދެ މީހުން މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރާ ތުހުމަތުގައި 19:25 ގައި ހުއްޓުވައި 21:01 ގައި ހައްޔަރުކުރެވި، 15 ދުވަހަށް ބަންދުކުރަން ފުލުހުން އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި ދެ މީހުން، ހައްޔަރުކުރީ ކުށުގެ ވެށިން ނޫން ކަމަށާއި ސަބަބެއްނެތި ގިނަ ވަގުތު މިނިވަންކަން ހިފެހެއްޓި ކަމަށް ބުނެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ހައްޔަރުކުރުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބަންދުން ދޫކުރި ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ އަމުރުތައް ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރުތަކަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ކ)، 59، 60 އާއި ޚިލާފު، އަދި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާނުވާ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ)) އަމުރުތަކެއް ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ވާހަކަ ތަފްސީލުކޮށް ނުފެނެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގެ ބަލައި ފާސްކުރި އިރު މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމުން އެއީ ކުށުގެ ވެށި ކަމާއި، ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ހައްޔަރުކުރެވޭނެ ޙާލަތެއް އޮތް ކަމާއި، ޤާނޫނީ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހިފެހެއްޓުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ. ދަށުކޯޓުގައި ނުއެދޭ ފަރުވާ (ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދު) ހައިކޯޓުން ނުދެވޭތީ އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10/C-A/42/2020
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ދެ އަމުރު ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރި ގެއެއްގެ ތެރެއިން މަސްތުވާތަކެތި ފެނުމުން އެ ތަނަކީ ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ މާނައިގައި "ކުށުގެ ވެށި" ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަނެކެވެ؛ ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ އަމުރުގެ ޞައްޙަކަމާ މެދު ޖަދަލު ނުކުރާހިނދު، އެ އަމުރު ދޫކުރީ ޤާނޫނުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާތީ ކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 8)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ޝައްކުކުރުމުގެ ހައިޘިއްޔަތު އުފެދޭ ޙާލަތެއްގައި ކުށުގެ ވެށިން ފެންނަ މީހަކު ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ހުއްޓުވިދާނެއެވެ؛ މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިވާ ތަނެއްގައި މަސްތުވާއެއްޗެއް ހުރުމަކީ އަތުގައި ހުރުމުގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ހުއްޓުވާ މީހަކު ގިނަވެގެން 4 ގަޑިއިރު ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 9-10)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުށެއް ކޮށްފިކަމަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިފައިވާ ޙާލަތާއި، ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެ ކަމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ހުރި ޙާލަތުގައި ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 40 (ނ) ގެ ދަށުން ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ފުލުހުންނަށް މީހަކު ހައްޔަރުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 11، 18-20)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަގުތުގެ ތެރޭގައި ހުއްޓުވައި ހައްޔަރުކުރިނަމަ، ހިފަހައްޓާފައި ބޭތިއްބި ވަގުތު ދިގުކަމަށް ބުނެ އެއީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ހިފެހެއްޓުމެއް ކަމަށް ކަނޑައެއް ނޭޅޭނެއެވެ. (ޕެރ. 12)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ދަށުކޯޓުގައި އެދިފައި ނުވާ ފަރުވާއެއް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ހޯދުމަށް އެދުމަކީ ޤާނޫނީ ރަނގަޅު ހަމައަކުން ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެފަދަ ފަރުވާއެއް ހައިކޯޓުން ނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 14)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ދަށުކޯޓުގައި ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ނުބެލި ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވި އަލުން ބެލުމުގެ މަޞްލަޙަތު ބޮޑުނަމަ، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 32 (ނ) ގެ ދަށުން ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް ކަނޑައަޅައި މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 15-16)

HN7ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާ މެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން ހައްޔަރުކުރީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ ފަނޑިޔާރު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ؛ ޤާނޫނާ އެއްގޮތް ނަމަ، ތަޙްޤީޤަށް ލިބިފައިހުރި ހެކިތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ށ) ގެ ސަބަބުތަކަށް ބަލައި 60 (ހ) ގެ އަމުރުތަކުގެ ތެރެއިން އަމުރެއް ނެރެވިދާނެއެވެ؛ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ނަމަ ދޫކޮށްލަންވާނެއެވެ. (ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމުގެ ރައުޔު، ޕެރ. 23)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16، 45، 46، 48 (ރ)، 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖްރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 (ހ)، 22 (ކ)، 31، 32، 38، 40 (ހ) އަދި (ނ) (1)، (6)، 50، 59، 60 (ހ)، (ށ) (4) އަދި (ބ)، 213 (ލ) ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، 46 އަދި 47 ވަނަ މާއްދާ
  • 2020/HC-A/56 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު އަޒްހަމް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓު: ޤާސިމް އިބްރާހީމް ވ. ދައުލަތް

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ