ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު އަޒްޙަމް ސަޢީދު
ޚުލާޞާ
- ކޯޓަށް އައި ގޮތް
- ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ތަކެތީގެ ބަރުދަން ޓްރެފިކް މިންގަނޑަށް ނުފެތޭކަމަށާއި ތަޙްޤީޤަށް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތު ހޭދަވެފައިވާކަމަށް ބުނެ، 30 ދުވަހަށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ.
- ވާޤިޢާ
- މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި ގެންގުޅުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައި ތިބި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ބަންދު 15 ދުވަހަށް އިތުރުކުރުމަށް ފުލުހުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް އެދުނެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ހަށިގަނޑުންނާއި ކޮޓަރިން ޖުމްލަ 26 ގްރާމްހާ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނުކަމަށް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.
- ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
- މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި ގެންގުޅުމާއި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުގައި ތިބި މީހެއްގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުނުއިރު، އޭނާ ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އަދި 143 ވަނަ މާއްދާތަކާ އެއްގޮތަށް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްތޯ؛ އަދި ދަށުކޯޓުގައި އެދިފައިނުވާ ފަރުވާއެއް (ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދު) ހައިކޯޓުން ދެވިދާނެތޯ.
- ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
- ޕީޖީ ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22(ޅ)، 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143(ރ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއްކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ފެނުނު ތަކެތި އޭނާ ބޭނުންކުރަން ގެންގުޅުނު ތަކެތިކަމަށާއި ބަރުދަން ޓްރެފިކް މިންގަނޑަށް ނުފެތޭކަމަށެވެ.
- ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
- ތުހުމަތަކީ ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއް ކަމުގައިވާތީއާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާބެހޭ ސަބަބު އޮތުމުން 60(ރ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ނެތުމާއި، 63(ބ) ގެ ދަށުން ކަފާލާތުގެ ދަށުން ދޫނުކުރެވޭ ކުށަކަށްވުމާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމުން އަމުރު ބާޠިލުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް ދަށުކޯޓުގައި އެދިފައިނުވާ ފަރުވާއެއްކަމުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އަމުރު ހައިކޯޓުން ނުދީ، އެކަން ޝަރީޢަތް ބަލާ ކޯޓަށް ދޫކޮށްލިއެވެ.
ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު
- ކުރީގެ ތާރީޚު
- ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2020/302
- ފަހުގެ ތާރީޚު
- ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް
ނިންމުން
ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޕީޖީ އެދިއްޖެނަމަ ބަންދާމެދު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަލުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅި
ކޯ ޓާމްސް
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ހުށަހަޅާ ފޯމުގައި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ބަންދުކުރަން އެދިފައިވާނަމަ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓިދާނެ ސަބަބެކެވެ. (ޕެރ. 5.1)
މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33 ގައި މުޖުތަމަޢަށް ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ކުށެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށަކަށްވާތީ، އެފަދަ ތުހުމަތެއްގައި ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު އެކަންކަމަށް ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 5.2، 5.5)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުރެ (ށ) ގެ (1) އިން (4) އަށް ހުރި ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ސަބަބެއް އޮތްނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން ފަނޑިޔާރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ؛ އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތަސް ސަބަބެއް އޮވެ ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ހެކި ހުރިނަމަ، 59 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 15 ދުވަހަށްވުރެ ނުބޮޑުވާ މުއްދަތަކަށް ބަންދުކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 5.3)
ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް (ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑުމިން، ހެކީގެ ބުރަދަން، ކުށުގެ ރެކޯޑް، ކޯޓަށް ޙާޟިރުވުމުގައި ކުރިން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތް) ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ކުށުގެ ރެކޯޑް އޮތްކަން ފޯމުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާއިރު އެކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމަކީ ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 5.3، 5.4)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ކަފާލާތުގެ ދަށުން ނުވަތަ ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބެނީ (ށ) ގެ (1) އިން (4) އަށް ހުރި ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ސަބަބެއް ނުފެންނަ ޙާލަތުގައެވެ؛ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ސަބަބު ((ށ) ގެ (4)) އޮތް ޙާލަތެއްގައި ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމަކީ ބޭނުންކުރެވިދާނެ އިޚްތިޔާރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5.5، 6)
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 66 ވަނަ މާއްދާގައި ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ދީފައިވިޔަސް، 63 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގައި މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކީ ކަފާލާތުގެ ދަށުން ދޫނުކުރެވޭ ކުށެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ސަބަބެއް އޮތް ޙާލަތެއްގައި އެފަދަ ތުހުމަތެއް ކުރެވޭ މީހަކު ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލުމަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 6)
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ދަށު ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންވާނެއެވެ؛ މަސްތުވާތަކެތީގެ ކުށްތަކުގެ ބޮޑުމިނާބެހޭ ސުޕްރީމް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުގެ ނިންމުންތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަކީ އެ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 8)
ކޯޓުތަކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 46 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލާނީ ދަށުކޯޓަށް ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކާއި އެދުންތައް އަސާސްކޮށްގެންކަމުން، ޢާއްމު އުޞޫލުން ދަށުކޯޓުގައި އެދިފައިނުވާ ފަރުވާއެއް ހައިކޯޓުން ނުދެވޭނެއެވެ؛ މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއަށް ދިޔުމަށްފަހު ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރެވެ. (ޕެރ. 9)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)، (ބ)، (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ (ބ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 66 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ކޯޓުތަކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 46 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2011/SC-A/33
- ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/134
- ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/410
ފަނޑިޔާރުން
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް
ޙުކުމުގެ ލިޔުން
ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.
ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާމި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.