ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-A/004ހައިކޯޓު · 13 ޖަނަވަރީ 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޢަބްދުﷲ ޖިހާދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 13 ޖަނަވަރީ 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B7(726-2020)/PH/2020/33ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާއާއި 2019/HC-A/473 ގެ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އަނބުރާ ނައުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތުމުން 20 ޖަނަވަރީ 2021 ގެ ނިޔަލަށް ފުރުން މަނާކޮށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ކޮރަޕްޝަނުގެ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކު ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުމުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ސިޓީއަކުން އަޑުއެހުމަކަށް އެދުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދަޢުވާ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކު ފުރައިގެން ދިއުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުމުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ސިޓީއެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފުރުން މަނާކޮށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ އަމުރަކީ 75 (ށ) އާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 41 (ހ) އާއި 16 (ނ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށާއި، ދަޢުވާ ކުށަކީ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ކުށެއް ނޫންކަމަށާއި، 2019/HC-A/473 ތަޠުބީޤުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށެވެ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލައެއްގައި 75 ވަނަ މާއްދާގެ އަމުރަކަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދެވޭކަމަށާއި ހެއްކަކީ ހުށަހެޅި ޓިކެޓް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
75 ވަނަ މާއްދާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދޭ ގޮތަށް ތަރުޖަމާކުރި ނަމަވެސް އެ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކޮށްފައި ނުވާތީ، ފިލައިގެން ދާން އުޅޭކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތުމާއި، ކުށަކީ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ބޮޑުކުށެއް ނޫންކަމާއި، 2019/HC-A/473 ގެ ޙާލަތު ތަފާތުވާތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B7(726-2020)/PH/2020/33
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 88 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ދަޢުވާ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކު ކޯޓަށް ހާޒިރުވާންޖެހޭ ގަޑިއަށް ހާޒިރު ނުވެވޭގޮތަށް ކޯޓު ހުރި ރަށުން ބޭރަށް ކޯޓުގެ ހުއްދަނެތި ފުރައިގެން ދިއުން މަނާއެވެ؛ ފުރަން ޖެހިއްޖެނަމަ ޖަދުވަލު 28 ގެ ފޯމުން ހުއްދައަށް އެދެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 5)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި، ދަޢުވާ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކު ފުރައިގެން ދިއުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުމުން ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އިޖުރާއަތެއް 88 ވަނަ މާއްދާއިން ބޭރުން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވަނިސް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދޭ ގޮތަށް ތަރުޖަމާކުރުމަކީ ޝާރިޢު ކަނޑައަޅާފައި ނުވާކަމެއް ފަނޑިޔާރު އަމިއްލައަށް ކަނޑައެޅުން ނުވަތަ ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނު ލިޔުމެވެ. (ޕެރ. 8، 10)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކަށް އެދެންވާނީ ގަވާއިދުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ފޯމުންނެވެ؛ އަދި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ މަޢުލޫމާތު، ޚާއްޞަކޮށް ފިލައިގެންދާން އުޅޭކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބާއި ހެކި އަދި ހިފަހައްޓަން ބޭނުންވާ މުއްދަތު ހުށަނާޅާ ސިޓީއަކުން އެދުމުން ނެރޭ އަމުރަކީ އެ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކޮށް ނެރޭ އަމުރެކެވެ. (ޕެރ. 11)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ފުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދި ހުށަހަޅާ ޓިކެޓަކީ އެ ފަރާތަކު ފިލައިގެން ދާން އުޅޭކަމުގެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 11؛ ޕެރ. 18 ގައި ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ)

ޕެރ. 11؛ ޕެރ. 18 ގައި ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ރައްޔިތުންނަށް ނުވަތަ ދައުލަތަށް ފައިދާއެއް ލިބެންއޮތް ކަމެއްގައި އެނޫންގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ކުށަކީ (ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 13 (ހ)) ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ (2) އަދި (3) ގައިވާ ބޮޑުކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކުށެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 12؛ މި ނުކުތާއަށް ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް ތާއީދު ނުކުރައްވާ)

ޕެރ. 12؛ މި ނުކުތާއަށް ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް ތާއީދު ނުކުރައްވާމި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޓެރަރިޒަމުގެ ބޮޑު ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓި ޙާލަތަކާ ގުޅޭ ސާބިޤާއެއް، ބޮޑުކުށެއް ނޫން ކުށެއްގެ ދަޢުވާއަކާ ގުޅިގެން ފުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދޭ ޙާލަތަށް ތަޠުބީޤުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 13)

HN7ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ފުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުމުން، ހުށަހަޅާ ކަންކަމަށް ބަލައި ހުއްދަ ދިނުމާއި ނުދިނުމުގެ ބާރު ދަޢުވާ ބަލާ ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 14)

HN8ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީގެ ރައުޔުގައި: ވަކި މިންގަނޑެއް ނެތް ޙާލަތުގައި 88 ވަނަ މާއްދާގެ ހުއްދައާ މެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި 75 ވަނަ މާއްދާގެ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނަމަވެސް، 75 (ރ) ގެ ދަށުން ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމަށް ފިލައިގެންދާން އުޅޭކަމުގެ ހެކި ލިބިފައިވާންޖެހޭނެއެވެ؛ ހަމައެކަނި ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދާން ބޭނުންވާކަމުގެ ހެކި ލިބުމުން އެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަ ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 17-18)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 75 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ)، (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ (2) އަދި (3)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 88 ވަނަ މާއްދާ (ހ)، (ށ) އަދި ޖަދުވަލު 28
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި ޖަދުވަލު 10.8
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2000 (ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • 2019/HC-A/473

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން ޝަހީދު، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ