ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-A/071ހައިކޯޓު · 23 މާރިޗު 2021 · އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. މުޙައްމަދު ނާޘިމް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 23 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ޑްރަގް ކޯޓު 704/DC/2019ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ޑްރަގް ކޯޓުން، އިޢުތިރާފަކީ ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ހުއްޓުވައި ހޯދި އިޢުތިރާފެއްކަމަށް 2014/SC-A/18 ޤަޟިއްޔާއަށް ބިނާކޮށް ބަލައި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރ. ހުޅުދުއްފާރަށް މަސްތުވާތަކެތި ގެންނަ ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ލިބުމުން ފުލުހުން ބަނދަރުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުއްޓުވައި ބަލައި ފާސްކުރިއެވެ. ތަޙްޤީޤުގައި ކެނެބިސް ބޭނުންކުރާކަމަށް އިޢުތިރާފުވުމުން، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކެނެބިސް ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާ ޑްރަގް ކޯޓުގައި ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކެނެބިސް ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާއަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް އިޢުތިރާފުވެފައިވާ މައްސަލައެއްގައި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޑްރަގް ކޯޓުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ބާޠިލުކުރުން ރަނގަޅުތޯ؛ އަދި ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ހުއްޓުވައިގެން ލިބުނު އިޢުތިރާފަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/18 ޤަޟިއްޔާ ތަޠްބީޤުކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ ނިންމުމަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ (2) އާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށާއި 2014/SC-A/18 ތަޠްބީޤުކޮށްފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ނޫން ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބުނީ ޑްރަގް ކޯޓުން ނިންމާފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ގިނަ ރައުޔަކީ ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވެފައިވާ މައްސަލައެއްގައި އަދި ޑްރަގް ކޯޓުގައި 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ތަޠްބީޤުނުކުރެވޭނެ ކަމާއި، މައުޟޫޢީ ގޮތުން ނުބަލާ ނިންމާފައިވާތީ ތަޙްވީލުކުރަންޖެހޭ ކަމެވެ. ފަނޑިޔާރު ފަރްހީޒާ ވަކި ސަބަބުތަކެއްގެ ދަށުން އެއް ނަތީޖާއަށް ދިޔައީ، 2014/SC-A/18 ގެ ވާޤިޢާތައް ތަފާތުކަމާއި އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަން ނުގެއްލޭކަން ފާހަގަކޮށްގެންނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ޑްރަގް ކޯޓު 704/DC/2019
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ޑްރަގް ކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، މައްސަލަ ބެލުމަށް ޑްރަގް ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރި (އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅާ ނިންމުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމުގެ މަރުޙަލާގައި ނިންމާ ނިންމުމެއް ނޫން ކަމުން، އެއީ އެ ޤާނޫނުގެ 198 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުކުރާ ތާރީޚުން 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭ ބާވަތުގެ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 7-8)

HN2ޖިނާއީ › އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ތަޠްބީޤުވަނީ ދަޢުވާއަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށް ދެވޭ ފުރުޞަތުގައި ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތް ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކޮށްފިނަމައެވެ؛ ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވެފައިވާ މައްސަލައެއްގައި އެ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރެވޭނެ ކަމަކަށް ނުދެކެއެވެ. (ޕެރ. 9) [އިސް ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔު، ތާއީދާއެކު]

HN3ޖިނާއީ › އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

ޑްރަގް ކޯޓަކީ މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތުތަކެއް ލިބިގެންވާ ކޯޓެއް ކަމުންނާއި، ދަޢުވާއާ ގުޅިގެން ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭ ކަންކަމާއި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދަންވީ ގޮތް އެ ޤާނޫނުގެ 62 އަދި 63 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާތީ، ޑްރަގް ކޯޓަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ތަޠްބީޤުކުރަންޖެހޭ ޙާލަތެއް އުފަންނުވެއެވެ. (ޕެރ. 10-11) [އިސް ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔު، ތާއީދާއެކު]

HN4ޖިނާއީ › އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބަލައި ފައިޞަލާނުކޮށް ނިންމާފައިވާ މައްސަލައެއްގައި ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް، މައްސަލަ ބެލުމަށް ދަށު ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 12)

HN5ޖިނާއީ › އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

ދަޢުވާއަށް އިޢުތިރާފުވާ ޙާލަތްތަކުގައިވެސް އެ އިޢުތިރާފުގެ ޞައްޙަކަން ޝަރީޢަތުން ކަށަވަރުކުރަން ލާޒިމްވާއިރު، އެއީ ޞައްޙަ އިޢުތިރާފެއް ކަމަށް ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނަމަ ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރީ ކަމަށް ބަލައި ހެކި ވަޒަންކޮށް މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 15) [ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު]

HN6ޖިނާއީ › އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ރުހުން ދީފައިވާއިރު، ކޯޓު އަމުރަކަށް އެދޭނެ އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ނެތް ޙާލަތެއްގައި ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ 2 ވަނަ ނަންބަރު ތަންދެއެވެ؛ އަދި ކޯޓު އަމުރެއް ނެތި ހުއްޓުވުން ހަމައެކަނި، ތަފާތު މަރުޙަލާތަކުގައި ތަކުރާރުކޮށް ވެފައިވާ، ރުޖޫޢަނުވާ، މަޖުބޫރުކުރުމެއް ނެތް އިޢުތިރާފެއްގެ ޞައްޙަކަން ގެއްލޭނެ ޤާނޫނީ ސަބަބަކަށް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 20، 23) [ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު]

HN7ޖިނާއީ › އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމުން

ޑްރަގް ކޯޓުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ޢާންމު އުޞޫލުތައް ތަޠްބީޤުކުރަންވާނީ މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ޚާއްޞަ އިޖުރާއަތުތަކާ ފުށުނާރާ ގޮތަކަށް، އަދި އެ ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމަށް ހުރަސްނޭޅޭ ގޮތަކަށެވެ. (ޕެރ. 25) [ފަނޑިޔާރު ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާގެ ރައުޔު]

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 198 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)، (ރ)، (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 117 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 107 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ (2)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 62 ވަނަ މާއްދާ އަދި 63 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (ދަޢުވާކުރި މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 37/2015 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙު)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 916 (ށ) ވަނަ މާއްދާ (ޕީޑީއެފްގައި ލިޔެފައިވާ ގޮތަށް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/SC-A/18 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ ޙުސައިން ޞަބާޙް)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ހާތިފް ޙިލްމީ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ