ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/04ހައިކޯޓު · 23 މޭ 2021 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ޢަބްދުއްރަޙީމް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 23 މޭ 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 148-B6(544-2020)ABA/2021/13ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 15 އޭޕްރީލް 2021 ގައި، ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމާއި ރަށުގައި އިޙްތިރާމް ލިބޭ މަޤާމެއްގައި ހުރުމާއި، ހެކިން ރަށުގައި ތިބި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މާލޭގައި ހުރުމަށް އެއްބަސްވާތީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ފުރުޞަތު ހަނިކަމާއި، ފިލުމުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމަށް ބަލައި ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުދިންނަށް ކިޔަވައިދޭ މުދައްރިސެއްގެ މައްޗަށް، ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ހުށަހެޅި، 26 އޮގަސްޓް 2020 ގައި ޝަރީޢަތުން ވަކިގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން ބަންދުކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި ފަރާތެއް، ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމާއި އިޙްތިރާމް ލިބޭ މަޤާމެއްގައި ހުރުމާއި މާލޭގައި ހުރުމަށް ބަލައި ޝަރުޠުތަކާއެކު ދޫކޮށްލި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްތޯ؛ އަދި 'ޝަރީޢަތުން ވަކިގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން' ކުރި ބަންދު އަމުރު ބާޠިލުކުރި ނިންމުން އިސްތިއުނާފުކުރެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތް: އަމުރަކީ ގަވާއިދުގެ 13 (ނ) އާއި 12/2009 ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެކެވެ؛ ހެކިންގެ ގިނަ ބަޔަކީ ގާތް މީހުންނެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް: ކުރީގެ އަމުރު 'ވަކިގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން' ކުރި އަމުރަކަށް ވާތީ އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނެ ނޫނެވެ؛ ގާތްގަނޑަކަށް 1 އަހަރު ބަންދުގައި ހުރި ނަމަވެސް ޝަރީޢަތް ފެށިފައެއް ނުވެއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މުދައްރިސުކަމަކީ ނުރައްކާ ކުޑަކުރާ ކަމަކަށްވުރެ ކުށް ތަކުރާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދައްކާ ކަމެކެވެ؛ ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުން އެކަނި ކާފީ ނޫނެވެ. ހެކިންނާ އޮތް ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން މާލޭގައި ހުރި ނަމަވެސް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އޮތެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 148-B6(544-2020)ABA/2021/13
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަނެ، ބަންދުން ދޫކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލު؛ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރި އަމުރު ޞައްޙަކަމުގައި ދެމިއޮތް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 9-10) ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްތޯ ބެލުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ ދައުރާއި ވަޒީފާއާއި ދިރިއުޅުމާއި ކުށުގެ ރެކޯޑަށް ރިޢާޔަތްކުރަނީ، ދޫކޮށްލައިފިނަމަ އިތުރު ކުށަކަށް އަރައިގަތުމާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ތަކުރާރުވުމުގެ ފުރުޞަތާއި މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތަށް ކުރާނެ އަސަރު، ބަންދުގެ ސަބަބުން ފަރުދުގެ މަޞްލަޙަތަށް ކުރާ އަސަރާ އަޅައިކިޔާ ބެލެންސްކުރުމަށެވެ.

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 11) މަތީ މަޤާމެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުމަކީ ނުވަތަ ކުރީގެ ކުށުގެ ރެކޯޑެއް ނެތުމަކީ، ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށްޓަކައި ދޫކޮށްލުމުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ނެތްކަމަށް މުޠުލަޤަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ވަޒީފާގެ ސަބަބުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ތަކުރާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވެދާނެއެވެ.

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 12) 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ކަންކަމަކީ އެކަކާއެކަކު ގުޅިފައިވާ ގައިޑްލައިނެކެވެ. އޭގެ އެއް ކަމެއް ފުރިހަމަނުވުމުން ބާކީ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނުރައްކަލެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިދާނެ ނޫނެވެ. މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ އެންމެހައި ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 13) ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ކުރެވުނީ ވަޒީފާއިން ލިބުނު ޚާއްޞަ ގުޅުމުގެ (މުދައްރިސާއި ދަރިވަރުގެ) ތެރެއިން ކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، އެ މަޤާމަކީ ނުރައްކާ ކުޑަކުރާ ކަމަކަށްވުރެ ކުށް ތަކުރާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަމަށް ދަލާލަތުކުރާ ކަމެކެވެ.

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 14-16) ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު ބެލުމުގައި ހެކިންނާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ދެމެދު ގުޅުމުގެ މިންވަރަށް ބަލަންވާނެއެވެ (ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1). ހެކިންގެ ތެރޭގައި ގާތް ގުޅުން އޮތް ފަރާތްތައް ހިމެނޭނަމަ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ރަށަށް ނުގޮސް މާލޭގައި ހުރި ނަމަވެސް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ އިޙްތިމާލު އުފެދެއެވެ. ބަންދުގެ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ހެކިންގެ ބަޔާންތައް ވަޒަންކޮށް ތަފްޞީލުކުރުމަކީ މައުޟޫޢީ ދަޢުވާއަށް އަސަރުކުރާ ކަމަކަށް ވާތީ ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ.

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 18) ބަންދު އަމުރުގައި 'ޝަރީޢަތުން ވަކިގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން' ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވުމަކީ، އެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް ފަހުން ނިންމާ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެއް ނޫނެވެ.

HN7ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

(ޕެރ. 19) ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ބަންދުގައި ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާތީ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ޝަރީޢަތް ހިންގައި މައްސަލަ އަވަހަށް ނިންމުން މުހިއްމެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފާޠިމަތު ފަރްހީޒާ، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ