ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2021/HC-B12/68ހައިކޯޓު · 25 އޮކްޓޫބަރު 2021 · ކޯޓު އަމުރު

މުޙައްމަދު ނަބީލް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ހައިކޯޓު · 25 އޮކްޓޫބަރު 2021ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/(2021)/1995ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ތުހުމަތު ކުރިކަމަށް ބެލެވޭނެ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރުމާއި ހައްޔަރު ބަންދު ރެކޯޑް އޮތުމުން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި 7 ދުވަހަށް ކަސްޓޯޑިއަލް ޖަލެއްގައި ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
މާލޭގައި ބަޔަކު އެއްވެ ހަމަނުޖެހުން ހިންގަމުން ދިޔަ ރެއެއްގައި، ފުލުހުން އަޅާފައިވާ ލައިން ހުރަސްކޮށް ވަދެ ފުލުހުންގެ ދައުރަށް ހުރަސްއެޅިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހައްޔަރުކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ ތުހުމަތުގައި މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި 7 ދުވަހަށް ބަންދުކުރި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު ގަވާއިދު 2021-SC-REG-01 ގެ 13 (ނ) އާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުތޯ، އަދި ހުއްޓުވުމާއި ހައްޔަރުކުރުމުގައި 38 (ރ) އާއި 50 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކުރުމުން ހައްޔަރުގެ ޞައްޙަކަން ގެއްލުނުތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ގަވާއިދުގެ 13 (ނ) ގެ ކަންކަން އޭނާއަށް ތަޠުބީޤު ނުވާކަމަށާއި، ދިފާޢީ ހެކިތަކަށް (ވީޑިއޯ، ޝަފަހީ ހެކިން) ރިޢާޔަތް ނުކުރިކަމަށާއި، 38 (ރ) ގެ ޙާލަތެއް ނެތި ހުއްޓުވައި 50 ވަނަ މާއްދާގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަ ނުކުރުމުން ހައްޔަރުގެ ޞައްޙަކަން ގެއްލުނުކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުށުގެ ރެކޯޑް ހުށަހަޅާފައިވާކަމާއި، އަމުރު ނިންމީ ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްކަމާއި، ފުލުހުން ކުރީ ހުއްޓުވައި ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކުރުން ކަމުން "ހުއްޓުވުމުގެ" އިޖުރާއަތުގައި ގޯހެއް ނެތްކަމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/(2021)/1995
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ބަންދު އަމުރު ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ގަވާއިދު 2021-SC-REG-01 ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް އޮތްތޯ ބެލުމުގައި ހައްޔަރާއި ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، މުޖުތަމަޢުގައި އަދާކުރާ ދައުރާއި ވަޒީފާއާއި ދިރިއުޅުމާއި، ކުށުގައި ބައިވެރިވި ގޮތާއި، ކުށުގެ ބާވަތާއި ޙާލަތާއި ބޮޑުމިނާއި، އަނިޔާވެރިކަމާއި، ޖަމާޢަތެއްގެ ގޮތުގައި ކުރުމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ މިކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަނީ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ އިތުރު ކުށަކަށް އަރައިގަތުމާއި ކުށް ތަކުރާރުވުމުގެ ފުރުޞަތު، މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތަށް ކުރާނެ އަސަރާއި ބަންދުން ފަރުދީ މަޞްލަޙަތަށް ކުރާނެ އަސަރާ ބެލެންސްކޮށް ނުރައްކާ ދެނެގަތުމަށެވެ (ޕެރ. 9).

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް އެދޭ ފޯމާއެކު ކުށުގެ ރެކޯޑް ހުށަހަޅައި، އަމުރުގައި ހައްޔަރު ބަންދު ރެކޯޑް އޮތުން ބަންދުގެ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ އަމުރަކީ ގަވާއިދުގެ 13 (ނ) އާ ޚިލާފު އަމުރެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 11).

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދުގެ މުއްދަތު މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅޭ ހެއްކަކީ ޤާނޫނުގައިވާ މިންވަރަށް ހެކި ހުރިތޯ ފަނޑިޔާރު ކަށަވަރުކުރުމުގެ ވަޞީލަތެކެވެ؛ މުއްދަތު މަޖިލީހުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ މައްޗަށް ހުރި ހެކިތަކަކީ ކޮބައިކަން އިޖުމާލީ ގޮތެއްގައި ބަޔާންކޮށްދިނުން ފުދޭނެ ކަމަށާއި، ހެކިތަކުގެ ތަފްޞީލު ދޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރުމަށް ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާއިން ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ކަމެއް މުއްދަތު މަޖިލީހުގައި ބަޔާންކޮށް މުއްތަހަމުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެންނަންވާނެއެވެ (ޕެރ. 12).

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59 އާއި 60 ވަނަ މާއްދާއާއި ގަވާއިދުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މުއްދަތު މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކަށް ބަލައި ނިންމާފައިވާނަމަ، ދިފާޢަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރިކަމަށް ބުނާ ބުނުމުގެ މައްޗަށް އަމުރު ބާޠިލު ނުވެއެވެ (ޕެރ. 13-14).

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި "ހުއްޓުވުން"، "ހައްޔަރުކުރުން"، "ހައްޔަރަށް ނުވާގޮތަށް ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުން" އަދި "ބަންދުކުރުން" އަކީ ވަކި މާނައެއްގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ބަސްތަކެއް ކަމުން ބަލަންޖެހޭނީ ޤާނޫނުން އެ ބަސްތަކަށް ދީފައިވާ މާނައެވެ؛ ޤާނޫނުގައިވާ "ހުއްޓުވުން" އަކީ ހައްޔަރަށް، ބަންދަށް ނުވަތަ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުމަށް ނުވާގޮތަށް ސުވާލުކުރުމަށް ނުވަތަ ބަލައިފާސްކުރުމަށް ހުއްޓުވާ ހުއްޓުވުން ކަމުން، އެފަދަ ހުއްޓުވުމެއްގައި ޤާނޫނީ އިންޒާރާއި ވަކީލެއްގެ އެހީ ދިނުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ (ޕެރ. 16).

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ފުލުހުން އަޅާފައިވާ ލައިން ހުރަސްކޮށް ފުލުހުންގެ ދައުރަށް ހުރަސްއަޅާ މީހަކު ފުލުހުންނަށް ފުރަތަމަ ހިފެހެއްޓިދާނެއެވެ؛ އެއަށްފަހު ހައްޔަރަށް ނުވާގޮތަށް ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެވިދާނެ ނުވަތަ ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކުރެވިދާނެއެވެ؛ އެ ގޮތަށް ހުއްޓުވައި ހައްޔަރުކޮށް ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހާޒިރުކުރުމުގައި އިޖުރާއީ ގޯހެއް ނެތެވެ (ޕެރ. 17-18).

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 46 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 50 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާ (ދަށު ކޯޓުން 60 (ބ))
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 213 ވަނަ މާއްދާގެ (ޑ) (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
  • ގަވާއިދު ނަންބަރު 2021-SC-REG-01 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • 2021/HC-B12/04 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އިބްރާހީމް ޢަބްދުއްރަޙީމް)
  • 2021/SC-A/50 ؛ 2021 SC 67 (މަފްތޫޙް ސަޢީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ