ޭޢަލީ އިބްރާހީމް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނެޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި ބަލަންޖެހޭ ކަންކަން، ސާބިތުކުރުމުގެ މިންގަނޑު
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 4186/Cv-C/2019
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޖިނާއީ ކުށަކާ ގުޅުވައިގެން ސިފައިންގެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް، އެ ކުށް ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއްގައި ސާބިތުވެފައި އޮންނަން ޖެހޭތޯއާއި، ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުށް ސާބިތުނުވާކަމަށް ނިންމިނަމަވެސް މަދަނީ މިންގަނޑުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން ޞައްޙަވާނެތޯއެވެ؛ އަދި ފުލުހުންނަށް ދިން ބަޔާނަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާއަކީ ކުށެއް ކުރިކަމުގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ މީހުންގެ ޙައްޤުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެކެވެ؛ "އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރު" އިން ކުށެއް ސާބިތުވާންޖެހެނީ ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ޝަރީޢަތަށެވެ. (ޕެރ. 17، 26)
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމާ ނިންމުންތަކަކީ މަދަނީ މިންގަނޑުން ބުރަވެ ނިންމާ ނިންމުންތަކެއް ކަމުން، އެފަދަ ނިންމުމަކާ ގުޅިގެން ކޯޓަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތައްވެސް ނިންމަނީ ހުރިހާ ހެކި މަދަނީ މިންގަނޑުން ވަޒަންކޮށްގެންނެވެ. (ޕެރ. 19)
- ޖިނާއީ ތަޙުޤީޤާއި ދަޢުވާއާއި ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ބާރެއް ނޫނެވެ؛ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާގެ ޤަވާޢިދާއި އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ކޮށްފައިވާކަމަށް މަދަނީ މިންގަނޑުން ބުރަވެވިއްޖެނަމަ، އިދާރީ، ތައުދީބީ ނުވަތަ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް އޮތް އިޚްތިޔާރެކެވެ. (ޕެރ. 21-22)
- ޢަމަލަކީ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް ކުރެވޭފަދަ ޢަމަލެއް ނަމަވެސް، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އިދާރީ ތަޙުޤީޤު ކޮށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް، ތަޙުޤީޤު އިދާރާއެއް ނުވަތަ ދަޢުވާ ކުރާ ފަރާތެއްގެ ނިންމުމެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ހުންނަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 23-24)
- ވަޒީފާގައި އުޅުނު ފަރާތަކަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމާ ގުޅޭ މައްސަލައެއްގައި ކޯޓުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލުން ބަލާނީ، އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅަކީ މަދަނީ މިންގަނޑުން ރަނގަޅު ފިޔަވަޅެއްތޯއާއި، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވޭތޯއެވެ؛ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް ކުރެވި ސާބިތުވެފައިވުމަކީ ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 25)
- މަދަނީ މިންގަނޑުން ބަލާ މައްސަލައެއްގައި ގިނަ ހެކިތަކެއް ހުރެފައި ދަށު ކޯޓަށް ބުރަވެވުނު ނަތީޖާ ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޯސްވަނީ ކޮންގޮތަކަށްކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ތަފްޞީލުކޮށް ބުނެދޭންވާނެއެވެ؛ އެކަން ނުކޮށް ލިޔުންތަކަށް ނުބަލާ ނިންމިކަމަށް ބުނުމަކުން އިސްތިއުނާފީ ބަހުސެއް ނުއުފެދެއެވެ. އަދި އިޢުތިރާފީ ބަޔާނަށް އެކަނި ބުރަނުވެ އެހެން ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް ނިންމާފައިވާނަމަ، އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 27-32)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-A/13 (އަޙްމަދު ނަސީމް ވ. ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.