މުޙައްމަދު ރިޔާޟް ވ. އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 4890/Cv-C/2018

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކުލި ބަލައިގެން ތަން ޙަވާލުނުކުރި ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުރި ދަޢުވާ، ގޯތި ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް ވިއްކުމުން ގަތް ފަރާތަށް ކުލީގެ ޒިންމާ ބަދަލުވާތީ ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުގެ މައްޗަށް ނުކުރެވޭނެތޯ، އަދި ކުއްޔަށްދިން ފަރާތް އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަން ސާބިތުވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކުއްޔަށް ހިފާ ފަރާތުން ކުލި ދައްކައި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އޭނާގެ އިލްތިޒާމު ފުއްދުމުން، ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތަށް ތަން ޙަވާލުކުރުން ލާޒިމްވެއެވެ؛ ތަން ޙަވާލުނުކޮށް ބަލައިގަތް ކުލިވެސް އަނބުރާ ނުދިނުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެކެވެ. (ޕެރ. 12)
2. ގޯތި ވިއްކުމުން ގަތް ފަރާތަށް އިޙްތިރާމްކުރަން ލާޒިމްވަނީ އެ ވިއްކުމާ ގުޅޭ ޙުކުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުންތަކަށް ކަމަށްވާއިރު، އެ ލިސްޓުގައި ނުހިމެނޭ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމަކުން އުފެދޭ ޒިންމާ ގަތް ފަރާތަށް ބަދަލުނުވެ، އެ އެއްބަސްވުން ހެދި ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދެމިއޮންނާނެއެވެ؛ ވިއްކި ފަރާތުން ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ މަސްލަޙަތެއް ނެތްކަމަށާއި ގަތް ފަރާތް ބަރީއަކޮށްދޭނެކަމަށް އެއްބަސްވެފައިވާއިރު ދަޢުވާ ކުރެވެނީ ކުއްޔަށްދިން ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ. (ޕެރ. 19-22)
3. ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން، މަދަނީ މައްސަލައެއްގައި ޝަރީޢަތަށް ހާޟިރުވުމަށް އަމުރު ރައްދުވެ މަޤްބޫލު ޢުޒުރެއް ނެތި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތް ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، އޭނާގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ އިޚްތިޔާރު ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 23)
4. އަޑުއެހުމަކަށް ޙާޟިރުނުވުމުން 48 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފީ ދަޢުވާ ފޯމް ބާޠިލުކުރުމުން، 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން އެ މައްސަލަ އަލުން ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 2-3)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރު
• ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
• ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/425 ޤަޟިއްޔާ
• ހައިކޯޓުގެ 2019/HC-A/549 ޤަޟިއްޔާ (މި މައްސަލައިގެ ކުރީގެ އިސްތިއުނާފު)
• ސިވިލް ކޯޓުގެ 2555/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާ