Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2021/HC-A/205 · 23 އޮކްޓޫބަރު 2022 · އެހެނިހެން

ފާޠިމަތު ޝަބާނާ ވ. ޢަލީ ޢިރުފާން

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (އިޚްތިޞާޞް ނެތި ނިންމި ޙުކުމެއްކަމަށް)

ދަށު ކޯޓު: ލ. ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 216/O6C/2020

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދެފަރާތުން ވެސް ލ. ފޮނަދޫގައި ދިރިއުޅޭއިރު، ހައްދުންމަތީ ގަމު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް މި މައްސަލަ ބެލުމުގެ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވޭތޯ؛ އަދި އިޚްތިޞާޞް ނެތި ނިންމާ ޙުކުމުގެ ޤާނޫނީ ނަތީޖާ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ކޯޓުތަކަށް ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ދީފައިވަނީ ވަކި ޙާލަތްތަކެއްގައި އެކަމާ ގުޅޭ ނިސްބަތަށެވެ؛ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެސް ހުންނަ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ ވަކި އެޑްރެހެއް ނެތްނަމަ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ދިރިއުޅޭ އެޑްރެސް ހިމެނޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް، އަދި ހެކިބަސްދޭ ފަރާތްތައް ދިރިއުޅޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށްވެސް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
  2. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެހަކީ މާލޭ އެޑްރެހެއްކަމުގައި ވިޔަސް އެފަރާތް ދިރިއުޅެނީ އެހެން ރަށެއްގައިކަމަށް ބުނާނަމަ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ވަކި އެޑްރެހެއް ނެތްކަމަށް ބަލައި، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް އުޅޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ދާއިމީ އެޑްރެހާއި ދިރިއުޅޭ ތަނާއި ހެކިން ދިރިއުޅޭ ތަނަކީ ލ. ފޮނަދޫ ކަމުން އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވަނީ ލ. ފޮނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށެވެ.
  3. ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ކުރިން އެ ކޯޓަށް ޤާނޫނުން ލިބިދީފައިވާ އިޚްތިޞާޞާއި ބާރަކީ ކޮބައިތޯ އަސާސީ ގޮތެއްގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ އެ މައްސަލައެއް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞާއި ބާރު ޤާނޫނުން ލިބިދީފައި ނެތްނަމަ އެ ކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުމަކީ އެއްވެސް ކަމެއް ފައިޞަލާކުރާ ޞައްޙަ ނިންމުމެއް ނޫން، ބާޠިލް ނިންމުމެކެވެ (ހައިކޯޓުގެ މުޙައްމަދު ޝަފީޤު ވ. ޢާއިޝަތު ޝައްމާ ޝަފީޤު ޤަޟިއްޔާ).
  4. އާންމު އުޞޫލުން އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން މައްސަލަ ބަލަނީ ދަށުކޯޓުގައި ހުށަހެޅި ހެކިތަކާއި ދިފާޢުތަކަށް ބިނާކޮށް، އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުން ބޭރުގެ އައު ހުށަހެޅުންތައް ބަލައިނުގަނެއެވެ؛ ނަމަވެސް އިޚްތިޞާޞާ ޚިލާފުވުމުގެ މައްސަލަތައް މި އުޞޫލުން އިސްތިސްނާވާތީ، އެފަދަ މައްސަލައެއްގައި ކޯޓުން އިސްނަގައި ގޮތެއް ނިންމަންޖެހެއެވެ.
  5. ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، ޢަދުލު އިންޞާފުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފިޔަނުދިނުމަށް، ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނެރެންޖެހޭ އަމުރުތައް ނެރުމުގެ ބާރު ހައިކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
  6. މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ނެތި ދަށުކޯޓުން ބަލާފައިވާ މައްސަލައެއްނަމަ، އެއީ މުޅި މައްސަލަ އޭގެ ޒާތުގައި ބާޠިލުވާ ޤާނޫނީ ސަބަބަކަށްވާތީ، އެހެން އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކަށް ޖަވާބުދޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.