އިބްރާހީމް ޖުނައިދު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި ނިންމި (ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމް)

ކީވޯޑުތައް: ޓެކްސް، ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ، އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރުން

ދަށު ކޯޓު: ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލް TAT-CA-G/2019-016

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުން މީރާގެ ޖީ.އެސް.ޓީ އޮޑިޓް އެސެސްމަންޓް ޤާއިމުކުރުމުގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމިކަމަށް ބުނާ ނުކުތާތަކަކީ ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ގެންދެވޭ ފަދަ ޤާނޫނީ އޮޅިގަނޑެއް ގިރާކުރާ ނުކުތާތަކެއްތޯ؛ އަދި މީރާގެ އޮޑިޓް ނަފީކުރުމުގެ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ކާކުތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: މީރާއިން ކުރި ޖީ.އެސް.ޓީ އޮޑިޓެއްގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން އިތުރަށް ޓެކްސް ދައްކަންޖެހޭކަމަށް އެސެސްމަންޓް ނެރުނެވެ. އިއުތިރާޒު ރިވިއުގައިވެސް މީރާގެ ނިންމުން ޤާއިމުކުރިއެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުން މީރާގެ އޮބްޖެކްޝަން ރިވިއު ރިޕޯޓުގެ ނިންމުން ޤާނޫނީ ހަމައިން ރަނގަޅުކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. ލިޔެކިޔުން ބަލަހައްޓާފައިނުވާކަމާއި އޮޑިޓުގެ އަސާސްތައް ހިއްސާކުރެވިފައިވާކަން ފާހަގަކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުމެއް ހުށަހަޅާފައިވާކަމަށާއި، އޮޑިޓު ބިނާކޮށްފައިވަނީ އަންދާޒާއަކަށްކަމަށާއި، ޓްރައިބިއުނަލުން އެފަރާތުގެ ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށެވެ (ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޢަދުލުވެރި ޝަރީޢަތުގެ ޙައްޤު ހިމެނޭގޮތަށް). މީރާއިން ބުނީ އަދަދު ނަފީކުރާ އެއްވެސް ލިޔުމެއް ހުށަނާޅާކަމަށާއި ޓްރައިބިއުނަލުގައި ބަހުސްކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުނުކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ޓްރައިބިއުނަލުގައި މަދުވާ ލިޔުންތައް މީރާއިން ސާފުކޮށްދީފައިވާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން އޮޑިޓު ނަފީވާނެ ހެއްކެއް ހުށަހަޅާފައި ނުވެއެވެ. އަދި ޤާނޫނު މާނަކުރުމުގައި ނުވަތަ ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ގޯހެއް ހެދިކަމުގެ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ގިރާކޮށްފައި ނުވާތީ އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. ދަޢުވާ ކޯޓަށް އުފުލުމަކުން ނުފުދޭނެ، އެކަށީގެންވާ ހެކިވެސް ހުށަހަޅަންޖެހޭނެއެވެ. ދިފާޢީ ދަޢުވާއެއް ނުވަތަ ދަފްޢެއް ސާބިތުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހެނީ އެ ދަފްޢެއް ކުރާ ފަރާތެވެ.
2. މީރާގެ އޮޑިޓުން ކަނޑައެޅި އަދަދަކީ ނުބައި އަދަދެއްކަމަށް ބުނާ ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތަކުން، ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމެއް ނޫން، އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ނަފީވާ ވަރުގެ ހެކި ނުވަތަ ލިޔެކިޔުން ހުށަހަޅަންޖެހޭނެއެވެ. (މި މައްސަލައިގައި ގަންނަ މުދަލާ ވިއްކާ މުދަލާއި ސްޓޮކާ ދިމާނުވާ ސަބަބު ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައި)
3. ދަށުކޯޓަކުން ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަކުން ނިންމާ ނިންމުމެއް ހައިކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދެ ޙާލަތުގައެވެ: ނިންމުން ބިނާކުރެވިފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ސަބަބު ހުރުން، ނުވަތަ ނިންމުމަށް އަސަރުފޯރުވާ ބާޠިލް އިޖުރާއަތެއް ހިމެނުން.
4. މައްސަލަ ބެލި ފަރާތުން ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާކަމަށް، ހެކިތަކަށް ނުވަތަ ތިމާގެ ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިނުވާކަމަށް، ނުވަތަ ޙައްޤު ގެއްލޭ ގޮތަށް ނިންމާފައިވާކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނާ ބުނުމަކުން އިސްތިއުނާފު ހުއްދަކުރާ މިންގަނޑަށް ނުވާޞިލުވާނެއެވެ؛ ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރިކަމަށް ބުނާނަމަ އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސް ނުކުތާގައި ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ. (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ޤަޟިއްޔާއަށް ތަބާވެ)
5. ޓްރައިބިއުނަލުން ޤާނޫނު މާނަކުރުމުގައި ނުވަތަ ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ގޯހެއް ހަދާފައިވާކަމުގެ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ނުވަތަ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އެހެން ޙާލަތެއް ގިރާކޮށްފައި ނުވާތީ، އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރެވިފައިނުވާ ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށް މައްސަލަ އިސްތިއުނާފީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ (ލިޔުމުގައިވާ ގޮތަށް)
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 25-2012/R (ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލުގެ ގަވާއިދު) (ހެޑްނޯޓުގައި 21 އަދި 33 ވަނަ މާއްދާ)
• ޓެކްސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ޤާނޫނުގެ ލިޔެކިޔުން ބެލެހެއްޓުމާބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)')
• ގަވާއިދު ނަންބަރު 43-2011/R (މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގަވާއިދު) (ލިޔުމުގައި '33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)')
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު L/91-2019/SC (އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)