އަޙްމަދު ތައުފީޤު ވ. ގަސްހިޔާ މޯލްޑިވްސް

ނަތީޖާ: އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2022/HC-A-02/2

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މަސައްކަތުގެ އަގަކަށް ބިމުގެ ދެބުރި 5 އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ހެދި ޤާނޫނީ ޚިދުމަތުގެ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން އަމުރުކުރީ އެއްބަސްވުމުގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވެފައިވޭތޯ ބެލުމަކާ ނުލައިތޯ؛ އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުން މައުޟޫޢުގައި ބަލަން ފޮނުވުމުން، މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާތައް ކަށަވަރުކުރުމަށް އަލުން ބަލަންޖެހޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ބިމުގެ ބުރިތައް ޙަވާލުކުރަންޖެހެނީ ކުރީގެ ޢިމާރާތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރެވި ނުވަތަ ނިމުމަކަށް ގެނެވި ޢިމާރާތް ވެރިފަރާތުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް އައުމުން ކަމަށްވާއިރު، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް އަމުރުކުރުމުގެ ކުރިން، އެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވެ ޢިމާރާތް ވެރިފަރާތުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް އައިތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ޝަރީޢަތުން ބަލައި ގޮތް ކަނޑައަޅަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 24.1، 24.2)
2. ޤާނޫނީ ޚިދުމަތެއް ކޮށްދިނުމަށް ހެދޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި، އެ ޚިދުމަތުގެ އަގަކަށް މުވައްކިލުގެ މުދަލެއް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެއީ ލީގަލް ޕްރޮފެޝަންގައި ވެވިދާނެ އެއްބަސްވުމެއްތޯއާއި، އެ ދުވަސްވަރު ޤާނޫނީ މަސައްކަތުގެ ފީ ނެގުމާ ބެހޭ ޤަވާޢިދުތަކުގެ ދަށުން އެފަދަ ގޮތަކަށް ފީ ނެގުމަށް އެއްބަސްވެވިދާނެތޯއާއި، އެއީ ފީގެ އެއްބަސްވުމެއްތޯ ނުވަތަ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއްތޯ ދަށުކޯޓުން ބަލައި ކަނޑައަޅަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 24.3، 24.4)
3. މުވައްކިލުގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތާއި ޚާއްޞަކޮށް މެންޓަލް ކެޕޭސިޓީއާ ބެހޭ ލިޔުންތައް ހުށަހެޅިފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ޤާނޫނީ ޚިދުމަތް ދޭ ފަރާތާއި މުވައްކިލާ ދެމެދު އޮންނަންޖެހޭ ފިޑިއުޝަރީ ގުޅުން ރައްކާތެރިކުރެވިފައިވޭތޯ، އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ތަންފީޒުކުރުމުގެ މައްސަލައެއްގައި ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 24.5)
4. މައްސަލައިގައި ސާފުނުވާ ވާޤިޢާތަކާއި ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނީ ގޮތުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ކަންކަން ހުރިނަމަ، ކަނޑައެޅުނު ތަރަހައިގެ ތެރެއިން މައްސަލައިގެ ވާޤިޢާ ކަށަވަރުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 25)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/SC-A/11 ޤަޟިއްޔާ (ހައިކޯޓުގެ ކުރީގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް މައުޟޫޢުގައި ބެލުމަށް ފޮނުވި)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/HC-A/620 ޤަޟިއްޔާ (ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒްގެ ރައުޔުގައިވާ ވާޤިޢާތައް މި ޙުކުމުގައި ހިމަނާފައި)