ނަން ފޮރުވާފައި ވ. ނަން ފޮރުވާފައި

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާނުކުރެވޭތީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭ، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ބ. ދަރަވަންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 04/F8C/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ކާވެނީގައި ހުރުމުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވެގެން ފިރިމީހާގެ ނަމުގައި ލިބުނު ގޯތީގައި ވަރިކުރި އަނބިމީހާގެ މަޞްލަޙަތެއް އޮތްތޯ، އަދި އަނބިމީހާ ގެއިން ނެރުމަށް ދަށުކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ނުކުތާތަކުން އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރެވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ކާވެނީގައި ހުރުމުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވެގެން ދެމަފިރިންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް ގޯއްޗެއް ލިބިއްޖެނަމަ، އެ ގޯތި ލިބޭ ހިސާބުން ފެށިގެން އެ ގޯތީގައި ދެމަފިރިންގެވެސް މަޞްލަޙަތު އުފަންވާނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/26). (ޕެރ. 14)
2. އެފަދަ ގޯއްޗެއް ފިރިމީހާގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވިޔަސް، ގޯތި ލިބުމުގެ މައިގަނޑު އަސްލަކީ ކާވެނިކޮށްގެން ހުރުން ކަމުގައިވެ، ގޯތި ހޯދައި ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކުރުމުގައި އަނބިމީހާގެ ބައިވެރިވުން އޮތްނަމަ، އެ ގޯތީގައި އަނބިމީހާގެ އިކުއިޓަބަލް ރައިޓެއް އޮންނާނެއެވެ (ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރުގެ ރައުޔު). (ޕެރ. 16)
3. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 174 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ރ) ގެ ދަށުން، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ކިތާބީ ނުވަތަ ޝަފަހީ ހެކި ހުށަހަޅަން ބޭނުންނަމަ ދަޢުވާ ފޯމާ ޙަވާލުވިކަން އަންގާ ލިޔުމާއެކު އެ ހެކި ލިޔުމުން ހުށަހަޅަންޖެހޭނެއެވެ؛ ލިޔުމުން ހެކި ހުށަހަޅައިފައި ނުވާނަމަ ހެކި ނުނެގުމަކީ އިސްތިއުނާފަށް ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 19، 22)
4. ދަށުކޯޓެއްގެ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ދެ ޙާލަތުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމައެވެ: ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވުން، ނުވަތަ ޙުކުމަށް އަސަރުކުރި އިޖުރާއީ އައިބެއް އޮތުން. (ޕެރ. 20)
5. ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާ، ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާ، ނުވަތަ ޙައްޤު ގެއްލޭގޮތަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމުން އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ނުވަތަ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ ކޮން ހަމައަކާ ޚިލާފުވީކަމާއި ޚިލާފުވީ ގޮތާއި، އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސު ނުކުތާގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރަންޖެހޭނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/91). (ޕެރ. 21–23)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާ އަދި 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 174 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2010 (ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ (1) އަދި (2)
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 142 ވަނަ މާއްދާ
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/26 [2023] SC 23 (ޞަފޫރާ ނާފިޢު މޫސާ ވ. މުޙައްމަދު ޝަރީފް)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/91 (އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)