ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް ވ. އާމިނަތު ނާޝިދާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކީވޯޑުތައް: މަދަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ، އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް، ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުރުމަށް އަންގާ ޗިޓްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން އެއްފަރާތްނުކުރެވޭނެކަން

ދަށު ކޯޓު: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލް 270/VTR/2020

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މުވައްޒަފަކަށް ދިން 'ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުރުމަށް އަންގާ ޗިޓު' ގައި ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާއަށް ޙަވާލާދީފައިވާތީ އެއީ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޗިޓުގައި ނެތް ސަބަބުތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ފިޔަވަޅު ބާޠިލުކުރި ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމުގައި ޤާނޫނީ ގޯހެއް ވޭތޯ، އަދި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތައް ހައިކޯޓުގެ އިސްތިއުނާފީ މިންގަނޑަށް ފެތޭތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފަކަށް، ކޮމިޝަނުގެ ކުރީގެ މެންބަރުންގެ އީމެއިލް ޑީއެކްޓިވޭޓްކޮށް މަޢުލޫމާތު ގެއްލުނު ކަމަށް ބުނެ، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާއާއި ކޮމިޝަނުގެ ގަވާއިދުގެ 113 ވަނަ މާއްދާއަށް ޙަވާލާދީ 14 ދުވަހަށް މުސާރަ ލިބޭގޮތަށް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުރުމަށް ޗިޓެއް ދިނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން، އެއީ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ (3) ގެ ދަށުން އަޅާފައިވާ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްކަމަށާއި ކޮމިޝަނުގެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކޮށް އަޅާފައިވާތީ ބާޠިލުކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޕަރސަނަލް ފައިލުން އުނިކުރަން އަމުރުކުރިއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ކޮމިޝަނުން ބުނީ ޗިޓުގައި ޤާނޫނީ މާއްދާތައް ހިމެނުނީ އޮޅުމަކުން ކަމަށާއި، 2012/HC-A/280 ގެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުކުރީ ވާޤިޢާތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ކަމަށާއި، ގަވާއިދުގެ 117 ވަނަ މާއްދާ ތަޠުބީޤުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫން ކަމަށެވެ. މުވައްޒަފުގެ ފަރާތުން ބުނީ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ބުނެދީފައި ނުވާކަމަށާއި ޗިޓް މިހާތަނަށް އިޞްލާޙު ނުކުރާތީ މަޤްޞަދަކީ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅު ކަމަށެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ދެ ނުކުތާގައިވެސް ޓްރައިބިއުނަލުގެ ޤާނޫނީ ގޯހެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ ބަހުސެއް ކޮމިޝަނަށް ބަޔާންކޮށްނުދެވުނުއިރު، ޗިޓުގައިވާ މާއްދާތަކާއި އޭގެ ނަތީޖާއިން ފިޔަވަޅަކީ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްކަން ދޭހަވާތީ، ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. މައްސަލަ ބެލި ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ނުވަތަ ހެކިތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފީ މިންގަނޑަށް ވާޞިލުނުވެވޭނެއެވެ؛ އެ ނުކުތާގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 13)
2. ޓްރައިބިއުނަލުން ތަޠުބީޤުކުރި އުޞޫލު (ވަކިކުރާ/ފިޔަވަޅު އަޅާ ލިޔުމުގައި ނެތް އާ ސަބަބުތަކަށް ޝަރީޢަތުގައި ރިޢާޔަތްނުކުރެވޭނެކަން) ތަޠުބީޤުކުރުން މަނާކުރާ ޤާނޫނީ ހަމައެއް، ނުވަތަ ރިޢާޔަތްނުކުރި ވާޤިޢާއެއް ނުވަތަ ހެއްކެއް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ބަޔާންކޮށްނުދެވޭނަމަ، އެއީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 14.1–14.2)
3. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގެ (3) އަށް ޙަވާލާދީ މުވައްޒަފަކު 14 ދުވަހަށް ވަޒީފާއަށް ނުކުތުން މަނާކޮށް، އެ ޗިޓް އިޞްލާޙު ނުކޮށް ދެމެހެއްޓިފައިވާނަމަ، އެ ފިޔަވަޅަކީ އެ މާއްދާގެ ދަށުން އަޅާފައިވާ އިޞްލާޙީ ފިޔަވަޅެއްކަން ދޭހަވެއެވެ. (ޕެރ. 15.1)
4. ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތެއް ފުރިހަމަނުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ނަތީޖާ ބަޔާންކުރާ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/108,109,110-2020/SC ޤަޟިއްޔާގެ އުޞޫލަކީ މަދަނީ ޙައްޤަކާ ގުޅޭ ވަޒީފާއާބެހޭ މައްސަލަތަކަށް ތަޠުބީޤުކުރެވޭ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 15.2)
5. މުވައްޒަފު ފިޔަވަޅަށް އިޢުތިރާޟުކޮށްފައިވާކަން އެނގިހުރެ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ލިޔުމުގައިވާ ޤާނޫނީ މާއްދާތައް އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބި އެކަން ނުކޮށް އޮތްނަމަ، އެއީ ނޭނގިގެން ނުވަތަ ހަމައެކަނި އޮޅުމަކުން ހިނގި ކަމެއްކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 15.2)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގެ (3)
• ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނުގެ ގަވާއިދު 2016 ގެ 113 ވަނަ މާއްދާ އަދި 117 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 284 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2019/SC-L/87، 2019/SC-L/88، 2019/SC-L/89، 2019/SC-L/90 އަދި 2019/SC-L/91 މައްސަލަ ބަލައިގަތުމާމެދު ނިންމި ގޮތުގެ ރިޕޯޓު
• ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/280 (ޕްރިސިޝަން މެރިން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ޢަބްދުއްރައްޒާޤް ޢަލީ)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ A/108,109,110-2020/SC (ޢަލީ ޒުބައިރު އާއި އިތުރު ދެ ފަރާތެއް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް)