ޕްލެޓިނަމް ކެޕިޓަލް ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ސްޓޭޓް ބޭންކް އޮފް އިންޑިޔާ

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް (ނުކުތާ އިސްތިއުނާފީ މިންގަނޑަށް ނުފޯރާ)، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B13/IN/2022/02

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މައުޟޫޢީ ޤަޟިއްޔާގައި ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދީފައި ނުވާއިރު ތަންފީޛީ ޤަޟިއްޔާގައި ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމާމެދު އުފެއްދި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފީ މިންގަނޑަށް ފޯރާ ނުކުތާއެއްތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށު ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޯހެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް، ހެކިތަކަށް ނުވަތަ ދެއްކި ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށް، ޙައްޤު ގެއްލުނު ކަމަށް ނުވަތަ އިންސާފަށް ހުރަސް އެޅުނު ކަމަށް ހަމައެކަނި ބުނުމަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ އިސްތިއުނާފީ މިންގަނޑަށް ނުފޯރާނެއެވެ؛ އެކަމުގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ބަހުސަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ސާފުކޮށް ބުނަން ޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 12؛ 2019/SC-L/91 އިން)
2. ޙުކުމެއް ނުވަތަ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ، ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައި، ނުވަތަ ނިންމުމުގެ ކުރިން އިޖުރާއީ ޢައިބެއް ކުރިމަތިވެފައި، ޤާނޫނާ ޚިލާފުވި ކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއް އޮތުމުންނެވެ. (ޕެރ. 13؛ 2021/HC-A/198 އިން)
3. ނިންމުމަކީ "އާންމުކޮށް ކޯޓުތަކުން ޢަމަލުކުރާ އުޞޫލާ" ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށް ބުނާއިރު، ޚިލާފުވެފައިވާ ގޮތާއި އެ އުޞޫލު ބިނާވާ މަޞްދަރު ބުނެދީފައި ނުވާނަމަ، އެ ނުކުތާއަކީ އިސްތިއުނާފީ މިންގަނޑަށް ފޯރާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ޤާނޫނީ އަސާސެއް ނެތް ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 14-15)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 43 ވަނަ މާއްދާ (PDF ގައި '12 ވަނަ މާއްދާ' ގޮތަށް ބަދަލުވެފައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2019/SC-L/91 (އިބްރާހީމް ޖިހާދު ވ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް)
• ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/HC-A/198 (ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. ޙަސަން ޝިޔާމް)