ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ނަން ސިއްރުކުރެވިފައި
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ
ދަށު ކޯޓު: ކޯޓުގެ ނަން ސިއްރު ކުރެވިފައި XXXXX
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަކީ ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާ މީހެއްކަމަށް ދަށުކޯޓުން ނިންމީ ޚަބީރެއްގެ ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމަންޓް ނެތި، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 121 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށްތޯ.
ޚުލާޞާ
ވާޤިޢާ: ކުޑަކުއްޖަކާ ގުޅޭ ޖިންސީ ކުށުގެ ދެ ދަޢުވާއެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުރުމުން، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަކީ އިންޓެލެކްޗުއަލް ޑިސްއެބިލިޓީ ހުރި މީހެއްކަމަށާއި ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށް ނުކުޅެދޭކަމަށް ދިފާޢު ހުށަހެޅިއެވެ.
ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: މެޑިކަލް އެގްޒެމިނޭޝަނަށް އަމުރުކޮށް، ހޮސްޕިޓަލުގެ ދެ ލިޔުމާއި ޑޮކްޓަރުގެ ހެކިބަހަށް ބިނާކޮށް، ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތަކީ ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވާ މީހެއްކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ޚަބީރު ބުނި ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމަންޓް ރިޕޯޓު ނެތި ނިންމީ ކަމަށާއި ބަލި ހުރި މިންވަރު ނޭނގޭ ކަމަށެވެ. ރައްދުވި ފަރާތުން ބުނީ އެގްޒެމިނޭޝަން ހަދައި ޚަބީރުގެ ހެކިބަސް ނަގައި ދެފަރާތަށް ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ހޮސްޕިޓަލުގެ ލިޔުންތަކަކީ ކޯޓު އަމުރާ ގުޅިގެން ހެދި އެގްޒެމިނޭޝަނުގެ ހޯދުންތަކާއި ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމަންޓް ހިމެނޭ ލިޔުންތަކެއްކަމަށާއި، ސައިކައިޓްރިސްޓަކު ހެކިބަސް ދީފައިވާތީ 121 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ކަމެއް ނުވާކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 121 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދަޢުވާ ލިބިގަތުމަށާއި ޙުކުމް ބަލައިގަތުމަށް ނުކުޅެދިގެންވުމުގެ ދިފާޢު ހުށަހަޅައިފިނަމަ، ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ތަނަކުން މެޑިކަލް އެގްޒެމިނޭޝަނެއް ހެދުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 14)
- ކޯޓު އަމުރާ ގުޅިގެން ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކުރާ ލިޔުމެއްގެ ސުރުޚީގައި 'މެޑިކަލް އެގްޒެމިނޭޝަން ރިޕޯޓް' ކަމަށް ލިޔެފައި ނެތްނަމަވެސް، އެ އެގްޒެމިނޭޝަންގެ ހޯދުންތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލިޔުމަކީ މެޑިކަލް އެގްޒެމިނޭޝަން ރިޕޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 17)
- ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބިނާވެފައިވަނީ ފަނޑިޔާރުގެ އަމިއްލަ ވިސްނުމަށް ނޫން، ޚަބީރަކު ހެދި އެގްޒެމިނޭޝަނާއި ހެކިބަހާއި ލިޔުންތަކަށް ނަމަ، އެ ނިންމުމަށް ޢިއުތިރާޟުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 19)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 62 އަދި 52 ވަނަ މާއްދާގެ ބޭނުމަށް ތަޞައްވުރުކޮށްފައިވާ މެޑިކަލް އެގްޒެމިނޭޝަނަކީ ޚިދުމަތުގައި ދެމިހުރި ޑޮކްޓަރަކަށް ހެދިދާނެ އެގްޒެމިނޭޝަނެކެވެ؛ ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ ސިކުނޑީގެ ޙާލަތު ކަށަވަރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެފަދަ ޑޮކްޓަރެއްގެ އެގްޒެމިނޭޝަނަކާއެކު ފަނޑިޔާރު މަދަނީ މިންގަނޑުން ނިންމާ ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 20)
- ލިޔުންތަކުން ބަލި ހުރީ ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ކަމާއި ފަހުން ރަނގަޅުވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއް ނެތްކަން އެނގޭނަމަ، ބަލީގެ މިހާރުގެ ޙާލަތު ބަޔާންކޮށްފައި ނެތުމަކީ ނިންމުމަށް ޢައިބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 21)
- ނިންމުމަކީ 121 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަން ދައްކައިދިނުމުގެ ބުރަ އޮތީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށެވެ؛ އެކަން ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާތީ އިސްތިއުނާފު ބާޠިލުކުރެވިއްޖެއެވެ. (ޕެރ. 22)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 121 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 62 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްސަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 އަދި 21 ވަނަ މާއްދާ (ދަޢުވާކުރި މާއްދާތައް)
- B12/6-2023/HC (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޢަބްދުލްބާސިޠު މުޙައްމަދު)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.