ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޢަލީ ތަކުރުފާނު

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު؛ މައުޟޫޢީގޮތުން ބެލުމަށް ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ތަހުވީލުކުރި

ދަށު ކޯޓު: ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C/2024/(B1-065)-150

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކުން ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ދަށު ކޯޓަށް ތަހުވީލުކުރުމުން، އެ މައްސަލަ ދަށު ކޯޓުގައި ޤަޟިއްޔާކުރަންޖެހެނީ ދައުލަތުން އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުންތޯ ނުވަތަ ތަހުވީލުކުރި މައްސަލަ ލިބުމުންތޯއާއި، ދައުލަތުން އަލުން ދަޢުވާ ހުށަނާޅާތީ ތަޤާދުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވެއްޖެކަމަށް ދަށު ކޯޓުން ކަނޑައެޅުން ރަނގަޅުތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 181 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކުން ތަހުވީލުކުރާ ޖިނާއީ މައްސަލައެއް ދަށު ކޯޓުގައި ޤަޟިއްޔާކުރަންޖެހެނީ އެ މައްސަލަ ދަށު ކޯޓަށް ލިބުމުން، އައު ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރެއް ދީގެންނެވެ؛ ދައުލަތުން އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ.
2. ގަވާއިދުގެ 181 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) މާނަކުރަންވާނީ މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައިވާ އާންމު މާނައަށް ބެލުމުގެ އުޞޫލުންނެވެ؛ ޢިބާރާތުން ސާފުކޮށް ދޭހަވާ މާނަ ފުޅާކޮށް، އޭގައި ނުހިމެނޭ ޝަރުޠެއް (ދައުލަތުން އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުން) އިތުރުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ.
3. ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 81 ވަނަ މާއްދާއަކީ ދައުލަތުން ކޯޓަށް ފުރަތަމަ ދަޢުވާ ހުށަހަޅާ އިޖުރާއަތެވެ؛ ގަވާއިދުގެ 181 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އެ މާއްދާއާ އެކުގައި ކިޔައިގެން ތަހުވީލު މައްސަލަތަކުގައި ދައުލަތުން އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހަޅަންޖެހޭ ކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ގަވާއިދުގެ ނައްޞާއި ކޯޓުތަކުގައި އިސްތިޤްރާރުވެފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.
4. މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓަކުން ތަހުވީލުކުރުމުގައި ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭ ޚަޞްމަކު އަލުން ދަޢުވާއެއް ނުވަތަ ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅުން ލާޒިމްކޮށް އަމުރުކޮށްފައިވާ އިސްތިސްނާ ޙާލަތު ފިޔަވައި، ތަހުވީލު މައްސަލަތަކުގައި (ޖިނާއީ އަދި މަދަނީ) ޚަޞްމަކު އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުން ލާޒިމްކުރާ ޤާނޫނެއް، ގަވާއިދެއް ނުވަތަ މަތީ ކޯޓެއްގެ ނިންމުމެއް ނެތެވެ.
5. މައްސަލައެއް ތަހުވީލުކުރެވުމުން، ބޭކާރު ލަސްތަކެއް ނުހިމެނޭ އެކަށީގެންވާ އަވަސްމިނެއްގައި އެކަން ދަށު ކޯޓަށް / ޓްރައިބިއުނަލަށް އަންގައި، ލިޔެކިޔުން ފޮނުވުމުގެ ޒިންމާ އޮތީ މައްސަލަ ބެލި މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުގެ މައްޗަށެވެ.
6. ތަހުވީލު މައްސަލަތަކުގައި ދައުލަތުން އަލުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމަށް އާންމު ތަޤާދުމުގެ މުއްދަތު ހިނގާނެކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ގަވާއިދު ނަންބަރު 01-REG-SC-2021 (ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދު) ގެ 181 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 81 ވަނަ މާއްދާ
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) - ތަހުވީލު މައްސަލަތަކާބެހޭ މާއްދާ
• މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 2011/4 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) - އާންމު މާނައަށް ބެލުމުގެ އުޞޫލު
• ހައިކޯޓު: 2018/HC-A/416 (ތަހުވީލުކުރި ޤަޟިއްޔާ)