ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/416ހައިކޯޓު · 11 މާރިޗު 2021 · ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އަލިތަކުރުފާނު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލުޚިލާފު ރައުޔެއް
ހައިކޯޓު · 11 މާރިޗު 2021ދަށު ކޯޓު: ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C/2018/01ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ދަޢުވާ ހުށަހަޅާފައިވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 (ށ) ގެ މުއްދަތު ފަހަނައަޅައި، އަދި 92 ވަނަ މާއްދާއާއި ޕްރޮސިކިއުޓް ކުރުމުގެ ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކޮށް ހުރިހާ ދަޢުވާއެއް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ކުޑަކުއްޖަކާ ގުޅުންހުރި ޖިންސީ ކުށުގެ ދަޢުވާ ގދ. ވާދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް 29 ނޮވެންބަރު 2017 ގައި ހުށަހަޅައި، "އިތުރަށް މުރާޖަޢާކުރުމަށް" އަނބުރާ ގެންގޮސް، އިތުރު ދަޢުވާތަކާއެކު 13 ޖޫން 2018 ގައި ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގެ ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ މުއްދަތު ގުނަންވީ ކޮން ތާރީޚަކުންތޯއާއި، ފަހުން ދަޢުވާކުރާނެކަން ބަޔާންނުކޮށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ދަޢުވާ އަނބުރާ ގެންދިޔަނަމަ އެހެން ކޯޓެއްގައި އަލުން ދަޢުވާ ކުރިއަށް ގެންދެވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ މުއްދަތު ގުނަންވީ ވާދޫ ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ތާރީޚުން ކަމަށާއި، އަނބުރާ ގެންދިއުމުގެ އިޖުރާއީ ކުށަކީ މައުޟޫޢަށް އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ބުނީ ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް އަނބުރާ ގެންދިޔަތީ އަލުން ދަޢުވާ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި އިޚްތިޞާޞް އޮތީ ވާދޫ ކޯޓަށް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މުއްދަތު ގުނަންވީ ފުރަތަމަ ހުށަހެޅި ތާރީޚުން ކަމަށާއި، ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވުމަކީ މައުޟޫޢަށް އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، ތިނަދޫ ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ލިބޭ ކަމަށް މެޖޯރިޓީ ނިންމިއެވެ. ބިދޭސީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް ޣައިރުޙާޟިރުވާތީ އޭނާއާ ގުޅޭ ބައިގައި ގޮތެއް ނުކަނޑައެޅުނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގދ. ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު Q10C/2018/01
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގެ ފުރަތަމަ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތާ ގުޅޭ ބައި ބާޠިލުކޮށް، ދަޢުވާ ބެލުމަށް ތިނަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރި (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 94 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ މުއްދަތު ގުނަންވާނީ އެ ދަޢުވާ ކޯޓަކަށް ފުރަތަމަ ހުށަހެޅުނު ތާރީޚަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ ދަޢުވާ އަނބުރާ ގެންގޮސް އެހެން ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅި ތާރީޚަށް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 16؛ ޚިލާފު ރައުޔުވެސް ތާއީދުކޮށް، ޕެރ. 23)

ޕެރ. 16؛ ޚިލާފު ރައުޔުވެސް ތާއީދުކޮށް، ޕެރ. 23މި އުޞޫލާ ވައްތަރު އުޞޫލުތައްSaeed Lex ގައި
HN2ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ދަޢުވާ އަނބުރާ ގެންދާއިރު ފަހުން ދަޢުވާކުރާނެކަން ސާފުކޮށް ބަޔާންކުރަން ޕްރޮސިކިއުޓް ކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގައި ލާޒިމުކުރާ ނަމަވެސް، "އިތުރަށް މުރާޖަޢާކުރުމަށް" އަނބުރާ ގެންދިއުމުން ދަޢުވާ ކުރުމާ ނުކުރުމާމެދު ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ގޮތެއް ނުނިންމާކަން އެނގެއެވެ؛ އެ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަނުކުރުމަކީ މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢަށް އަސަރުކުރާ ބޮޑު އިޖުރާއީ ޚިލާފެއް ނޫންކަމުން، އެ ސަބަބަށް ދަޢުވާ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅޭނީ ނޫނެވެ. (ޕެރ. 17.3-17.4؛ މެޖޯރިޓީ)

HN3ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108، 109، 110 ގައިވާ ގޮތުން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް އިޖުރާއަތުތަކަކީ ޚިލާފުވުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ އަސާސީ ޙައްޤު ގެއްލޭ ކަންކަމެވެ؛ އަނެއްބައި އިޖުރާއަތުތަކަކީ އަސާސީ ޙައްޤާ ގުޅުމެއްނެތް، ރަނގަޅުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ އިދާރީ ޒިންމާތަކެވެ. (ޕެރ. 17.4)

HN4ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާގައި ފާހަގަނުކުރާ ނުކުތާއެއް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ފާހަގަކުރިނަމަވެސް، އެއާމެދު ހައިކޯޓުން ގޮތް ކަނޑައަޅަން ނުޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 18)

HN5ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން، ދަޢުވާ ލިބޭ ގިނަ މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކުގެ ދާއިމީ އެޑްރެސް ހިމެނޭ ދާއިރާގެ ކޯޓަށް މައްސަލައިގެ ސަރަޙައްދީ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 19)

HN6ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ބާޠިލުކުރެވޭ ނިންމުމެއްގެ މައްޗަށް ތަރުތީބުވެގެން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތައްވެސް ބާޠިލުވެގެންދެއެވެ؛ ޣައިރުޙާޟިރު ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތެއްގެ ބަސް ނުހޯދޭ ޙާލަތުގައި އޭނާއާ ގުޅޭ ބައިގައި ގޮތެއް ނުކަނޑައަޅައި، އޭނާ ހޯދުނު ދުވަހަކުން އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދައުލަތަށް ލިބެއެވެ. (ޕެރ. 20-21)

HN7ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަން ލިބެންޖެހޭ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްތަކަށް ދަށުކޯޓުގައި ދައުލަތާއި ކޯޓުން ސަމާލުކަން ދީ، ވީހާވެސް ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 14)

HN8ޖިނާއީ › ޝަރީއަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ގޮތް

ޚިލާފު ރައުޔު: ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ކަމުން، ފަހުން ދަޢުވާކުރާނެކަން ބަޔާންނުކޮށް އަނބުރާ ގެންދިޔަ ދަޢުވާ (އަޑުއެހުމެއް ޝެޑިއުލްކުރެވުމަކީ ޝަރީޢަތް ފެށުމެއް ނޫން) އަލުން ހުށަހަޅައިގެން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެއެވެ؛ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވުމުގެ މަންފާ ލިބެންޖެހޭ މީހަކަށް އެ މަންފާ ނުލިބި ދޫކޮށްލެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 25-30)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 85، 92 (ހ) އަދި (ށ)، 94 (ހ) އަދި (ށ) ވަނަ މާއްދާ
  • ޤަވާޢިދު ނަންބަރު 2017/R-76 (ޕްރޮސިކިއުޓް ކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާޢިދު) ގެ 26، 27، 28 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، އަދި 69 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނުއަސާސީގެ 35 އަދި 223 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2008 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3، 8، 24، 53 ވަނަ މާއްދާ (ދަޢުވާގެ މާއްދާތައް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 415 ވަނަ މާއްދާ (ދަޢުވާގެ މާއްދާ)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2020/SC-A/108، 109، 110 (ޢަލީ ޒުބައިރު އަދި އެހެން ފަރާތްތައް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/41 (މޫސާ ނަޞީރު ވ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ)

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޙުސައިން މަޒީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޙުސައިން ޝަހީދު
ޚިލާފު ރައުޔު
އެބައޮތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ