Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2025/HC-A/202 · 23 އޭޕްރީލް 2026 · ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިއަށް ހުށަހަޅާ ވަގުތީ އަމުރުގެ މައްސަލަ

ހުވަދުއަތޮޅު އުތުރުބުރީ ގެމަނަފުށި ކައުންސިލްގެ އިދާރާ ވ. އަޙްމަދު ޝާފިއު

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ގއ. ގެމަނަފުށި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން، އެއް ޚަސްމެއްގެ ޣައިރު ހާޒިރުގައި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނެރުނު ވަގުތީ އަމުރަކީ، ޣައިރު ހާޒިރުގައި އަމުރު ނެރެވޭނެ ހާލަތު، ނެކްސްބިޒް މައްސަލައިގެ ޝަރުޠުތައް، އަދި ހެކިންގެ ބަޔާނުގެ ފޯމު ފުރިހަމަ ނުވުމާ ބެހޭ ގޮތުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ނެރުނު އަމުރެއްތޯ؛ އަދި މައުޟޫޢީ މައްސަލައިގައި ޙުކުމްކުރުމަށްފަހު އިސްތިއުނާފު ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ފައިދާ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ނެރޭ ވަގުތީ އަމުރުން ދިން މުއްދަތުގައި މައުޟޫޢީ ދަޢުވާ ހުށަހަޅައި އެ މައްސަލައިގައި ޙުކުމްކޮށްފިނަމަ، ވަގުތީ އަމުރަކީ ނިމުމަކަށް އައިސްފައިވާ އަމުރަކަށް ވާތީ، އެ އަމުރުގެ އިސްތިއުނާފު ނިންމުމުން އެއްވެސް ނަތީޖާއެއް ހާޞިލު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 18)
  2. ދަޢުވާ ލިބޭ ފަރާތުގެ ޣައިރު ހާޒިރުގައި ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމާމެދު ގޮތް ނިންމުމަކީ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިދީފައިވާ އިޚްތިޔާރެއް ކަމަށާއި، އެއީ މައްސަލައިގެ މައުޟޫއަށް ނުފީނައި، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއް އަވަހަށް އަޅަންޖެހޭތޯ މަތިމަތިން ވަޒަންކޮށް ނިންމަންޖެހޭ ނިންމުމެކެވެ. ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތާ ލިޔުންތައް ހިއްސާކޮށް އަޑުއެހުމަކަށް ތާވަލުކުރުމަށްފަހުވެސް ޣައިރު ހާޒިރުގައި އަމުރު ނެރުމާމެދު ގޮތް ނިންމަން ޖެހިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 20، 22)
  3. ދަށުކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރި ގޮތުގެ ތެރެއަށް އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ވަނުމަކީ އިސްތިސްނާ ހާލަތެއްގައި މެނުވީ ނުކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށާއި، އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރި ގޮތް ޤާނޫނީ ގޮތުން ގޯސްކަމާއި އޭގެ ތެރެއަށް ވަންނަންޖެހޭ ސަބަބު ދައްކުވައިދޭންޖެހެނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުންނެވެ. (ޕެރ. 23)
  4. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 243 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ވަގުތީ އަމުރު ނެރޭއިރު ބަލަންޖެހެނީ، މައްސަލައަކީ އަވަހަށް ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހޭ ބާވަތުގެ މައްސަލައަކަށް ވުމާއި، އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށް އަމުރު ނެރުން ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށް ވުމެވެ. ނެކްސްބިޒް މައްސަލައިގެ ޝަރުޠުތައް ވަކިވަކިން ފުރިހަމަވާގޮތް ބަޔާން ނުކުރިނަމަވެސް، އަމުރު ނެރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރި ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ އެ އަމުރަކީ ޤާނޫނީ ގޯހެއް ހިމެނޭ އަމުރެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 26)
  5. ވަކި ކަމަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފޯމެއްގައި ފުރަންޖެހޭ މައުލޫމާތު އެ ތަނެއްގައި ފުރަންވާނެ ނަމަވެސް، މައުލޫމާތެއް މަދުވުން ނުވަތަ އެހެން ތަނެއްގައި ލިޔުމުން ކިހާވަރެއްގެ ނަތީޖާއެއް ނިކުމެދާނެތޯ ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 27، 28)
  6. މައުޟޫޢީ ދަޢުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅަކަށް އެދޭ މައްސަލައެއްގައި، މައުޟޫޢީ މައްސަލައެއްގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ އިޖުރާއީ ކަންކަން އަކުރުން އަކުރަށް ފުރިހަމަވޭތޯ ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، ވަޒަންކޮށް ބަލަންޖެހޭ ކަންކަން ހުށަހެޅިފައިހުރި ކަންކަމުން ފަނޑިޔާރަށް ދެނެގަނެވޭނަމަ އެ މިންވަރުން ފުދެއެވެ. (ޕެރ. 31)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.