ނަން ފޮރުވާފައި
މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.
ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 144-B5/CN/2025/01
Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފްކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ބަދަލު ހޯދުމުގެ ދައުވާއެއް ރަޖިސްޓްރޭޝަން މަރުޙަލާގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާ ހާލަތުގައި، މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭނެ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ނަން ފޮރުވާފައި އަލުން އައްޔަންކުރަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމުމަކީ ޤާނޫނީ ގޯހެއްތޯ.
ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް
- ދަށުކޯޓުން ޤާނޫނެއްގެ މާއްދާއެއް ނުރަނގަޅަށް މާނަކޮށްފިކަމަށް ބުނެ ހުށަހަޅާ އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއެއް ގިރާކުރާނީ ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި އެފަދަ މާނަކުރުމެއް ހަގީގަތުގައި ހިމެނިފައިވާނަމައެވެ؛ ނިންމުމުގައި ނެތް ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކުރާ ނުކުތާއަކީ އިސްތިއުނާފީ އޮޅިގަނޑު ގިރާކުރާ ނުކުތާއެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 8.2-8.3، 10.1)
- ކުރީގެ ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލުތައް ތަޠުބީޤުކުރެވޭނީ ވާޤިޢާތައް އެއްގޮތް ނުވަތަ އަޅައިކިޔޭ ހާލަތުގައެވެ؛ ވާޤިޢާއަށް ބޮޑެތި ފަރަގުތައް ހުރިއިރު، އެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުކުރެވޭ ގޮތާއި އެ ނިންމުމުން އިންސާފަށް ނުވަތަ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އުނިކަން އަންނަގޮތް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހެއެވެ (ޢާއިޝަތު ޒަޢީމާ މައްސަލަ، 2022/HC-A/484 ފަރަގުކުރި). (ޕެރ. 9.3، 9.6)
- މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، ކުޑަކުއްޖަކު ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތަކީ ދައުވާކުރާ ފަރާތް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ދައުވާ ހުށަހަޅަނީ ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔާ ނުވަތަ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތުން ކަން ރަޖިސްޓްރޭޝަން މަރުޙަލާއިން ކަށަވަރުކުރުމަށް ފަހު މެނުވީ މައްސަލަ ރަޖިސްޓްރީ ނުކުރެވޭނެއެވެ. މަޞްލަޙަތު ފުށުނާރާ ހާލަތުގައި މަންމަ ނުވަތަ ބައްޕަ، ނުވަތަ ރަސްމީ ލިޔުމަކުން ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔާ/މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތްކަން އެނގޭ ފަރާތެއް ހުށަހަޅާ ދައުވާ އެގޮތުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރެވިދާނެއެވެ. (ޕެރ. 10.2)
- މައްސަލަ އެގޮތުގައި ރަޖިސްޓްރީވުމަށްފަހު، ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި އިތުރު ޚިލާފެއް ނެތްނަމަ، ދައުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް އަލުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތެވެ؛ ދައުވާކުރާ ފަރާތް "ކުޑަކުއްޖާ (މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތެއްގެ ގޮތުން ...)" މިގޮތަށް ބޭނުންކުރުމަށް ޤާނޫނީ ހުރަހެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 10.2-10.3)
- ރަޖިސްޓްރީވުމަށްފަހު މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތެއް އަލުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭނީ، މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢުގައި އެފަދަ ފަރާތެއް ކަނޑައެޅުން ހިމެނޭ ހާލަތުގައި، ނުވަތަ ކަނޑައެޅިފައިވާ ފަރާތާމެދު ޚަޞްމަކު ނުވަތަ މަޞްލަޙަތު އޮތް ފަރާތަކުން ޚިލާފެއް އުފައްދައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާހުރެ ފަނޑިޔާރަށް އެކަން ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމައެވެ. (ޕެރ. 10.4)
ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި ކުޑަކުއްޖަކު ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތެއް ހިމެނޭ މައްސަލަތަކާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ) (PDF ގައި "73" ކަމަށް ފެނުނަސް ނަންބަރު ސާފުނޫން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2021/32 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި "ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔާ" މާނަކޮށްފައިވާ މާއްދާ (ނަންބަރު ސާފުނޫން)
- ހައިކޯޓުގެ 2022/HC-A/484 (ޢާއިޝަތު ޒަޢީމާ މައްސަލަ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2011 (މާނަކުރުމުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ޤަވާއިދު ނަންބަރު 2022/R-105 (ސިވިލް ކޯޓުގެ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤަވާއިދު) (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.