Saeed Lex
ހައިކޯޓު · 2022/HC-A/484 · 12 ނޮވެމްބަރު 2023 · އެންގުން

ނަން ފޮރުވާފައި

މި ޤަޟިއްޔާގައި ފަރާތްތަކުގެ ނަން ފޮރުވާފައި.

ނަތީޖާ: ދަށުކޯޓުގެ އެންގުން ބާޠިލު

ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2778/Cv-C/2022

Saeed Lex ގައި ހުޅުވާޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތެއްގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭނެ ފަރާތް (ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔާ) ޢައްޔަންކުރަންވާނީ މައްސަލަ ބަލަމުންދާ ކޯޓުންތޯ، ނުވަތަ ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔަކު އެނގޭނެ ލިޔުމެއް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހުށަހެޅުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން އެންގުން ޞައްޙަތޯ؛ އަދި މައުޟޫޢުގައި ހިމެނޭ ފަރާތް ނިޔާވުމުން ވެސް މި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދޭންޖެހޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

  1. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2016/SC-A/25 ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުން މައްސަލަ އަނބުރާ ނުގެންދާނަމަ، މަޙައްލު ގެއްލިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭ ޙާލަތްތަކުގައިވެސް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ޤާނޫނީ ނުކުތާއަށް ގޮތް ކަނޑައެޅުމަކީ ކޯޓުގެ ޒިންމާއެކެވެ؛ މާއްދާއެއްގެ މާނަކުރުމުގައި ޚިލާފުތައް އުފެދިފައިވާއިރު އެކަން ސާފުކޮށްދޭންޖެހޭތީ، މައުޟޫޢުގައި ހިމެނޭ ފަރާތް ނިޔާވެފައިވީނަމަވެސް ޤާނޫނީ ސުވާލަށް ޖަވާބުދޭންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 12-13)
  2. ޢާންމު އުޞޫލަކީ ޚަޞްމުން ފަރުދީ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ ޤާނޫނީ ވަކީލުން މެދުވެރިކޮށް ކޯޓުގައި ތަމްސީލުވުމެވެ؛ ނަމަވެސް ޚަޞްމަކީ ކުޑަކުއްޖެއް ނުވަތަ ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތެއްނަމަ، އެ ފަރާތް ތަމްސީލުކުރުމަށް މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް (litigation friend/representative) ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 16-17)
  3. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 429 ވަނަ މާއްދާގެ (ސ) ގައި 'ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔާ' މާނަކޮށްފައިވަނީ ލަފްޒީ ގޮތުން ކުޑަކުދިންނަށް ނިސްބަތްވާ ގޮތަށް ނަމަވެސް، 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތަކީވެސް އެ ފަރާތުގެ ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔާކަމުގައި ބަލަންޖެހޭތީ، މި ލަފްޒު ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތްތަކަށްވެސް ނިސްބަތްވާ ގޮތަށް މާނަކުރަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 18)
  4. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު ޚާއްޞަވެފައިވަނީ ޢާއިލީ މައްސަލަތަކުގެ ގޮތުގައި ނުބެލޭ މަދަނީ މައްސަލަތަކަށެވެ؛ 'ބަލަދުވެރިޔާ' އާއި 'ބެލެނިވެރިޔާ' ފަދަ ލަފްޒުތައް ތަފާތު ޤާނޫނުތަކުގައި ތަފާތުކޮށް މާނަކޮށްފައިވާތީ، އެ ލަފްޒުތައް މާނަކުރަންވާނީ ހުށަހެޅޭ މައްސަލައިގެ ބާވަތާއި ތަޠުބީޤުކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނުގެ ތަރަހައިގެ ތެރެއިންނެވެ؛ އެހެންކަމުން 87 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢައްޔަންކުރުމުގެ ހަމަ ކަނޑައެޅެނީ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ތެރެއިންނެވެ. (ޕެރ. 20، 24-25)
  5. 87 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތެއް ޢައްޔަންކުރުމަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގައި ވަކި ކޯޓެއްގެ އިޚްތިޞާޞްގައި ހިމެނޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ލިސްޓުކުރެވިފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 26)
  6. ޢައްޔަންކުރުމަކީ ވަކި މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދާކުރުމަށް، އެ ބާރު ލިބިގެންވާ ފަރާތަކުން ވަކި މީހަކު ކަނޑައެޅުމެވެ؛ ޢައްޔަންކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާ ފަރާތަށް އެ ފަރާތް ވަކިކުރުމާއި ވާޖިބުތައް ހިފެހެއްޓުމާއި ވަގުތީ ގޮތުން އެހެން މީހަކާ ޙަވާލުކުރުމުގެ ބާރުވެސް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 30)
  7. މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ކޯޓުން ޢައްޔަންކުރާ ފަރާތަކީ އެ މައްސަލައިގައި މަޞްލަޙަތު އޮތް ފަރާތަކަށް ނުވަތަ މަޞްލަޙަތުގެ ފުށުއެރުމެއް އޮތް ފަރާތަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ؛ އެކަމާއި، އެ ފަރާތަކީ ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތަށް އެންމެ ފައިދާވާގޮތަށް އިންސާފުވެރިކޮށް ތަމްސީލުކުރެވޭނެ ފަރާތެއްތޯ ބެލޭނީ މައްސަލަ ބަލަމުންދާ ފަނޑިޔާރަށެވެ. (ޕެރ. 32، 37)
  8. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 87 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވާ ފަރާތެއް ހިމެނޭ މައްސަލައެއް ކޯޓުގައި ހިންގަންވާނީ، އެ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް އެ މައްސަލައިގެ ތެރެއިން އެ ކޯޓުން ޢައްޔަންކުރުމަށްފަހުގައެވެ؛ އެހެންކަމުން ޤާނޫނީ ބެލެނިވެރިޔަކު އެނގޭނެ ލިޔުމެއް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހުށަހެޅުމަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް އެންގުމަކީ ބާޠިލު އެންގުމެކެވެ. (ޕެރ. 35-39)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

މި ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.