މުޙައްމަދު ޢާރިފް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް

ނަތީޖާ: އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-B10/SHN/761-2025/2026/02

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ދަޢުވާގައި ބަދަލުގެނައިކަމަށް ބުނާ ފޯމުތަކުގެ ނަންބަރު ނުވަތަ ތަފްޞީލު ދަޢުވާކުރާ ސަބަބުގައި ބަޔާންނުކުރުމުން، ދަޢުވާ އޮންނަންވީ ގޮތާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ މާއްދާގެ (ބ) އާ ޚިލާފުވޭތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާގައި ކުށް ބަޔާންކުރުމުގެ އިތުރުން ތުހުމަތުގައިވާ މީހާ ހިންގި ކަމަށް ބުނާ ޢަމަލާއި ވަގުތާއި ތަން، އަދި ކުށަކީ ވަކި މީހަކާ ދެކޮޅަށް ނުވަތަ ވަކި އެއްޗެއް ހިމެނޭ ކުށެއްނަމަ އެ މީހެއް ނުވަތަ އެ އެއްޗެއްގެ ތަފްޞީލު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
2. ޖިނާއީ ދަޢުވާއަކީ، ކުށުގެ ޢަމަލަކީ ކޮބައިކަމާއި، އެ ޢަމަލު މަނާކުރާ ޤާނޫނީ މާއްދާއާއި އަދަބު ފަދަ ކަންކަމާއި، އެ ދަޢުވާއިން ދިފާޢުވުމަށް ކުރެވޭނީ ކޮން ކަންތައްތަކެއްކަން އެނގޭނެ ބީދައަކުން އުފުލިފައިވާ ދަޢުވާއަކަށް ވާންޖެހެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/30 ޤަޟިއްޔާއަށް ތަބާވެ).
3. ދަޢުވާ ފޯމުގައި ކުށް ނުވަތަ ދަޢުވާއާ ގުޅޭ ތަފްޞީލެއް ބަޔާންކުރުމުގައި ކުށެއް އޮތުމަކީ ނުވަތަ ހިމަނަންޖެހޭ އެއްޗެއް ނުހިމެނުމަކީ، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ދަޢުވާ އޮޅިދާނެ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ ދަޢުވާއަށް އަސަރުކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ބަލަންޖެހޭނީ ދަޢުވާގެ ތަފްޞީލަށް ބެލުމުން ދަޢުވާއަކީ ކޮބައިކަން އޮޅުންއަރާތޯއެވެ.
4. ދަޢުވާކުރާ ސަބަބުގައި އެއްޗަކީ 'ފޯމު' ކަމާއި، ކޮން އިޢުލާނެއްގެ ދަށުން ކޮން ޕޯޓަލަކުން ހުށަހެޅި ފޯމުތަކެއްކަން ބަޔާންކޮށް، އެ ފޯމުތައް ދަޢުވާ ފޯމުގެ ޖަދުވަލުގައިވާ ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާނަމަ، ވަކިވަކި ފޯމުތަކުގެ ނަންބަރު ދަޢުވާކުރާ ސަބަބުގައި ބަޔާންނުކުރުމުން ދަޢުވާ އޮޅިދާނެ ޙާލަތެއް މެދުވެރިނުވާތީ، ދަޢުވާ ޤާނޫނުގެ މާއްދާގެ (ބ) ގައިވާ މިންވަރަށް ތަފްޞީލުކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަޢުވާ އޮންނަންވީ ގޮތާބެހޭ މާއްދާގެ (ބ) (ލިޔުމުގައި '23 ވަނަ މާއްދާ'؛ ސައިޓުގެ ކީވޯޑުގައި '82 ވަނަ މާއްދާ')
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަޢުވާގައިވާ ކުށްތަކުގެ އަސަރާބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި '25 ވަނަ މާއްދާ')
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތު ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ނ) (ލިޔުމުގައި '532 ވަނަ މާއްދާ')
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 53 ވަނަ މާއްދާ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާއިން ނަކަލުކުރި ޢިބާރާތުގައި)
• ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2021/SC-A/30 ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް