ޢަބްދުލްޙަކީމް މުޙައްމަދު ވ. އިބްރާހީމް ޢުޘްމާން

މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ

މިމައްސަލައަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 223/HC-A/2006 ޤަޟިއްޔާގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ދެކިގެން އެމައްސަލައިގައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތްކަމަށްވާ […] ޢަބްދުލްޙަކީމް މުޙައްމަދު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި އިލްތިމާސް ކުރި މައްސަލައެވެ. މިމައްސަލަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބަލާފައިވަނީ މީލާދީ ސަނަތުން 2008 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު 7 ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހުން ފެށިގެން ޢަމަލުކުރަން ފެށި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 282 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާގޮތުގެ މަތިންނެވެ.

މިމައްސަލައަށް ޤާނޫނީ އަދި ޝަރުޢީ ނަޒަރަކުން ބެލިއިރު އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވެއެވެ.

ފުރަތަމަ ކަމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2006/HC-A/223 ޤަޟިއްޔާގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް ރަނގަޅުނޫންކަމަށް ދެކޭ ސަބަބުތަކެއްކަމަށް ހުށަހަޅާފައިވަނީ ތިންސަބަބެއްކަމާއި އެތިން ސަބަބުގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ސަބަބަކީ […] އޮފީހުން 03 އޮކްޓޯބަރު 2006 ގައި ދޫކޮށްފައިވާ ލިއުމަކަށް ހައިކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާއިރު ހަމަ އެއޮފީހުން އެއޮފީހުގެ ނަންބަރު B-MZ/95/2007/123 (09 ޑިސެމްބަރު 2007) ގެ ސިޓީއިން އިސްވެބުނެވުނު ލިއުމާއި އަދި މައްސަލައިގެ ހާދިސާ ހިނގާދިޔަ ގޮތާބެހޭ ލިޔެކިއުންތައް އެއޮފީހުގައި ފެންނަން ނެތްކަމަށް އަންގާފައިވުމުން ބަނޑިދޫ އޮފީހުގެ ލިއުމުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލުއުފެދޭކަމަށް ހައިކޯޓުން ބަލާފައި ނެތުންކަމާއި ދެވަނަ ސަބަބަކީ މިމައްސަލައާއި ގުޅިގެން ޒީ އިންޖިނިއަރިންގެ ބިލަކީ ޞައްޙަ ބިލެއްކަމަށް ހައިކޯޓުން ބަލާފައިވާއިރު ފައިސާ ލިބުނު ތާރީޚު ޖަހާފައިނެތުންކަމާއި ތިންވަނަ ސަބަބަކީ ޒީ އިންޖިނިއަރިންގއަކީ ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވިފައިވާ މަސައްކަތަކަށް ނުވާއިރު އެކަމަށް ރިޢާޔަތް ނުކޮށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވުންކަން އެނގެން އޮންނަ އޮތުމެވެ.

ދެވަނަކަމަކީ ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ފާހަގަ ކުރި ސަބަބަބުތަކަށް ބަލާއިރު، ދ.ބަނޑިދޫ އޮފީހުން ދޫކުރި ލިޔުމަކީ އެ އޮފީހުގެ ރަސްމީ ލިޔުމެއްކަން ފެންނަން އޮތް އިރު، ފެންނަން އޮތް އެ ޙަޤީޤަތް ނަފީކުރެވޭފަދަ ހެއްކެއް އަދި ޤަރީނާއެއްވިޔަސް ދެއްކިފައި ނުވާކަން އެނގޭކަމާއި ޒީ އިންޖިނިއަރިންގެ ބިލަކީ ޞައްޙަ ލިޔުމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ އެބިލް ޞައްޙަކަމަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާތަކުގެ މައްޗަށް ބުރަވެގެންކަން އެނގެން އޮންނައިރު އެހެކިތަކާއި ޤަރީނާތައް މުގުރާލެވޭފަދަ ހެކިތަކާއި ޤަރީނާ ދެއްކިފައި ނުވާކަމާއި އިންޖީނަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުން މަރާމާތުކުރި ފަންނީ ފަރާތަކީ ޒީ އިންޖިނިއަރިންއޭ ކިޔާފަރާތެއްކަމާއި މަރާމާތު ކުރަން ހަވާލު ކުރި ފަރާތް ޤަބޫލު ކުރާފެންވަރަކަށް މަރާމާތު ކުރީ އެފަރާތުންކަމާއި މަރާމާތު ކުރުމަށް ދެއްކި އަގުގެ މިންވަރަކީ އެފަރާތުން ކަނޑައެޅި އުޖޫރަކަން އެނގެން އޮތް ކަން ޝަރީއަތަށް ސާބިތުވާ މިންވަރަކަށް ހެކިތައް ދެއްކިފައިވާއިރު އިންޖީނު މަރާމާތު ކުރިފަރާތުގެ މަސައްކަތް ރަޖިސްޓްރީ ނުކޮށް އޮތްނަމަ އެކަމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އެފަރާތުން އިންޖީން މަރާމާތުކުރުމާއި މަރާމާތުކުރުމަށް އެފަރާތުން ހޯދި އުޖޫރަ ނަފީކުރެވިދާފަދަ ހެއްކެއް ނޫންކަން އެނގެން އޮންނަ އޮތުމެވެ.

ޙުކުމް

އިސް ވެ ބަޔާންކުރި ސަބަބުތައް އެގޮތަށް ހުރުމުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2006/HC-A/223 ޤަޟިއްޔާގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް ރަނގަޅު ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތުމާއެކު މިމައްސަލަބެލި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާޤުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2006/HC-A/223 ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމަށް ތާއީދުކޮށް މައްސަލަ ނިންމީއެވެ.

މައްސަލަ ބެއްލެވި ފަނޑިޔާރުން:

އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ފަނޑިޔާރު ޔޫސުފް ޙުސައިން

ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޢަރީފް