މައުމޫން ޙުސައިންފުޅު ވ. މަރިޔަމް ނަޝީދާ

ނަތީޖާ: ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އިއްތިފާޤުން)

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޢިމާރާތުގެ ކުރެހުމަށް ދެފަރާތުން ރުހިގެން ބަދަލު ގެނައުމުން އެއްބަސްވުމުގައިވާ މަސައްކަތް ނިންމަންޖެހޭ މުއްދަތަށް ވީ އަސަރާއި، އިތުރުކުރި މުއްދަތު ދަށުކޯޓުން ސީދާ ބަޔާންނުކޮށް ނިންމުމަކީ ގޯހެއްތޯއާއި، އެއްބަސްވުމުގެ 20.3 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމުގެ ނޯޓިސް ފޮނުވިތޯ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. ދަށުކޯޓުގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ޕެރެގްރާފެއް ކިޔަންވާނީ އެއްކޮށް، މައްސަލައިގެ ލިޔެކިޔުންތަކާއި ފަރާތްތަކުގެ ވާހަކަތަކުގެ އަލީގައެވެ؛ އެގޮތުން ބަލާއިރު ފަރާތެއްގެ ސިފަ ([ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތް]) އޮޅުމަކުން ލިޔެވިފައިވާކަން ސާފުވާނަމަ، އެ ޖުމްލަ ކިޔާނީ ރަނގަޅު ސިފައިންނެވެ ([ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް])؛ އަދި އެފަދަ އޮޅުމަކަށް ބިނާކޮށް ދަށުކޯޓުން ނުނިންމާ ނިންމުމެއް ނިންމިކަމަށް ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ. (ޕެރ. 31، 44-47)
2. ދެފަރާތުން ރުހިގެން އެއްބަސްވުމުގައިވާ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅިއިރު އިތުރުކުރި ސީދާ މުއްދަތު ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވިނަމަވެސް، ދެފަރާތުން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތުން އެ މުއްދަތު އެނގެން އޮތްނަމަ އެއީ ނިންމުން ބާޠިލުކުރާނެ ޤާނޫނީ ގޯހެއް ނޫނެވެ؛ މި މައްސަލައިގައި ބަދަލުކުރި ކުރެހުން ޙަވާލުކުރިތާ 12 މަސް ފަހުން އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ފޮނުވި ނޯޓިހަށް ޢިމާރާތްކުރާ ފަރާތުން އިންކާރު ނުކުރުމުން، އިތުރުކުރި މުއްދަތަކީ 12 މަސްކަން ބައިވެރިން ޤަބޫލުކުރާކަން ދޭހަވެއެވެ. (ޕެރ. 49-54)
3. އެއްބަސްވުމުގެ ޚިލާފެއް ރަނގަޅުކުރުމަށް 30 ދުވަހުގެ ނޯޓިސް ދީގެން ބާޠިލުކުރެވޭ ގޮތަށް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ޚިލާފުނުވާ ފަރާތުން ގާތްގަނޑަކަށް 5 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި 2 ނޯޓިސް ފޮނުވި ނަމަވެސް އެ ނޯޓިސްތަކަށް ޖަވާބުދާރީ ނުވެ، ފަހުން "ޚިލާފަކީ 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރަނގަޅުނުކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމުން މުއްދަތަކަށް ލިޔުމުން އެއްބަސްވާން ޖެހޭނެ" ކަމަށް ބުނުމަކީ އެ އިޖުރާއަތުގެ މަޤްޞަދާ ފުށުއަރާ، އެއްބަސްވުމަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި ހެޔޮނިޔަތް އެއްފަރާތްކޮށް ހަމައެކަނި ޚިލާފުވި ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތަށް ބުނާ ބުނުމެކެވެ؛ އެހެންކަމުން އެ ޙާލަތުގައި ފޮނުވި ބާޠިލުކުރުމުގެ ނޯޓިސް އިޖުރާއަތާ ޚިލާފެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 63-66)
4. މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 25ވަނަ ބާބުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތުގެ ޚަރަދަށް އެދުނު ނަމަވެސް ޚަރަދުގެ ތަފްޞީލު ހުށަނާޅާނަމަ، ޚަރަދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅިފައެއް ނުވެއެވެ. (ޕެރ. 67)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2021 (މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 25ވަނަ ބާބު
• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މަދަނީ އިޖުރާއަތުގެ ގަވާއިދުގެ 48ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)