ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު ވާފިރު

ނަތީޖާ: ހައިކޯޓާއި މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު، އަލުން ބެލުމަށް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓަށް ތަޙްވީލު

ކީވޯޑުތައް: ޖިނާއީ، ޒިނޭކުރުން، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްއުޤޫބާތު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާއާއި 411 ވަނަ މާއްދާ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، ތަޙްވީލުކުރުން

ދަށު ކޯޓު: 2021/HC-N-A/33

ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު

ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު ހުރުމާއެކު، އިޢުތިރާފު ނުވަތަ ހަތަރު ހެކިން ނެތި ޑީއެންއޭ އާއި ބަލިވެއިނުމުގެ ޤަރީނާއަށް ބިނާކޮށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޒިނޭގެ ދަޢުވާ ކުރުމަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 18 ވަނަ މާއްދާ ހުރަސްއަޅާތޯ؛ އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މުޙައްމަދު ތައުފީޤު މައްސަލައާ ޚިލާފަށް ހައިކޯޓުން ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ: އަޙްމަދު ވާފިރާއި މަރްޔަމް ސަޢީދާގެ ކައިވެނި 18 މާރޗް 2015 ގައި ކޯޓުން ތަފްރީޤުކޮށް، 9 ފެބްރުއަރީ 2016 ގައި އަލުން ކައިވެނިކުރުމަށްފަހު 29 މޭ 2016 ގައި ކުއްޖަކު ވިހެއެވެ. ކުއްޖާއަކީ ޒިނޭގެ ސަބަބުން ލިބުނު ކުއްޖެއްކަމަށް އަންހެނާ ބުނާތީއާއި ޑީއެންއޭ ދިމާވާތީ، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޒިނޭގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން: އުނގޫފާރު މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނަކީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނަކަށްވާތީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ކުރި ދަޢުވާ ބާޠިލު ކަމަށެވެ. ހައިކޯޓުން އެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކޮށް، މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި ދަޢުވާކުރަންޖެހޭނީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަމަށާއި ޝިބުހު ވަޠުއުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް: ދައުލަތުން ބުނީ ހައިކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ތައުފީޤު ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލާ ޚިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. އަޙްމަދު ވާފިރު ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއްގައި ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކޮށްފައިވެއެވެ.

ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް: ތައުފީޤު މައްސަލައިގައި ކަނޑައެޅުނު ގޮތުން، 411 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ކުށަކީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގައި ނުހިމެނޭ ކުށަކަށްވާތީ 18 ވަނަ މާއްދާ ހުރަސް ނާޅައެވެ. ކުއްޖާ ބަނޑުގައި އޮތް މުއްދަތުން ބަލިވެއިނުން ފެށުނީ ކައިވެނީގެ ގުޅުމެއް ނެތް ދުވަސްތަކެއްގައި ކަމަށް ފެންނައިރު، ޝިބުހު ވަޠުއުގެ ޙާލަތެއް ހުށަހެޅުންތަކުން ނުފެނެއެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުމާ ތަފާތުކޮށް ހައިކޯޓުން ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

1. (ޕެރ. 11، 16) ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތަކަށް ދަށު މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންވާނެއެވެ؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުމާ ތަފާތުކޮށް ހައިކޯޓުން ޙުކުމްކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.
2. (ޕެރ. 12–13) ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައިވާ މައުޟޫޢަކަށް ޚާއްޞަ ޖިނާއީ ޤާނޫނެއް ހަދާފައިވާ ޙާލަތުގައި، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ވެސް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައި ވެސް ހިމެނޭ ކުށްތަކަށް ދަޢުވާކުރަންވާނީ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުންނެވެ؛ ނަމަވެސް ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ނުހިމެނޭ، އެ މައުޟޫޢާ ގުޅޭ އިތުރު ކުށެއް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ކުށަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 18 ވަނަ މާއްދާ ހުރަސް ނާޅައެވެ.
3. (ޕެރ. 14) ޒިނޭގެ މައްސަލަތަކުގައި ދަޢުވާކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނޫނެވެ؛ އިޢުތިރާފު ނުވަތަ ހަތަރު ހެކިންގެ ހެކިބަސް އޮތްނަމަ ދަޢުވާކުރާނީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުންނެވެ؛ އެ ނެތް ޙާލަތުގައި ޑީއެންއޭ އާއި ބަލިވެއިނުން ފަދަ ޤަރީނާ ހުރިނަމަ ދަޢުވާކުރާނީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުންނެވެ.
4. (ޕެރ. 15) ދެ ޤާނޫނުގައިވާ ދެ ކުށަށް އެއް ނަމެއް ކިޔާފައިވުމަކީ އިޞްލާޙުކުރަންޖެހޭ އައިބެއް ނަމަވެސް، އެއީ އެއަށް ޢަމަލުނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ އެ ދެ ކުށަކީ އެއް ކުށެއް ނޫނެވެ.
5. (ޕެރ. 17) ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ކުށަކީ (ޑީއެންއޭ އާއި ބަލިވެއިނުން ފަދަ ހަރުދަނާ ޤަރީނާއިން ސާބިތުކުރާ، އެއް ދަރަޖަ ތިރީގެ ޒިނޭގެ ކުށް) ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ނުވަތަ އަދަބު ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ނޫންކަމުން، އެ ކުށުގެ ދަޢުވާ ކުރުމަށް ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 18 ވަނަ މާއްދާ ހުރަސް ނާޅައެވެ.
6. (ޕެރ. 19) ޝަރުޢީ ގޮތުން ދަރި ލައްވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތަކީ ހަނދުމަހުން 6 މަސްދުވަހެވެ؛ ކުއްޖާ ބަނޑުގައި އޮތް މުއްދަތު ދެނެގަނެވިފައިވާ ޙާލަތުގައި، ބަލިވެއިނުން ފެށުނީ ދެމީހުންގެ މެދުގައި ކައިވެނީގެ ގުޅުމެއް ނެތް ދުވަސްތަކެއްގައި ނަމަ، ކައިވެނީގެ ގުޅުމެއް ނެތި އެއްދާނުކުރުން ހުއްދަ ނުވާތީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ އެ ޢަމަލަކީ ޤާނޫނުގައި އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށެކެވެ.
7. (ޕެރ. 20) ޝިބުހު ވަޠުއު (ހުއްދަ ކަމަށް ހީކޮށްގެން އޮޅުމެއްގެ ތެރެއިން ޖިމާޢުވުން) ގެ މިސާލުތަކަކީ ރުކުންތައް ހަމަނުވާ ކައިވެންޏެއްގެ މަތީގައި ޖިމާޢުވުމާއި، އަނބިމީހާ ކަމަށް އޮޅިގެން ޖިމާޢުވުމާއި، އެހެން މީހަކާ ކައިވެނިކޮށްފައިވާ އަންހެނަކާ އޮޅުމެއްގެ ތެރެއިން ކައިވެނިކޮށްގެން ޖިމާޢުވުމެވެ؛ އެފަދަ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ހުށަހެޅުންތަކުން ނޭނގޭ، އަދި ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކޮށް އެފަދަ ޙާލަތެއް އޮތްކަމަށް ނުބުނާ މައްސަލައެއްގައި، ޝިބުހު ވަޠުއުގެ ޙާލަތެއް އޮތްކަމަށް ބެލެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ.

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތައް

• ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާ (18 (ބ)، 18 (ރ) (7))
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 411 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)، (ށ) ގެ (3) އަދި (ނ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
• ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2014 (ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނު) ގެ 61 ވަނަ މާއްދާ
• ކީރިތި ޤުރުއާން، ސޫރަތުލް އަޙްޤާފް: 15 އާއި ސޫރަތު ލުޤްމާން: 14
• [2021] SC 96 (ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މުޙައްމަދު ތައުފީޤު)