ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2019/HC-A/314ހައިކޯޓު · 22 ސެޕްޓެމްބަރު 2019 · ކޯޓު އަމުރު

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިޤުބާލު ރިޔާޟް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 22 ސެޕްޓެމްބަރު 2019ދަށު ކޯޓު: ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/1189ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ތަޙްޤީޤު ނިމި ދެން ތިބި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްފައިވާތީއާއި ދެމީހުންނަށްވެސް އެއްވަރަކަށް ހެކި ހުރިކަމަށް ބުނެ، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ތޫނު ހަތިޔާރުން މީހަކަށް ހަމަލާދީ މާރާމާރީ ހިންގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހެކެވެ؛ ހައްޔަރުކުރީ މާލޭގައި ފިލައިގެން އުޅުމަށްފަހު އޭނާގެ ރަށަށް ދިޔުމުން ކަމަށް ޕްރޮސިކިއުޝަނުން ބުންޏެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވިފައިވާ މީހަކު، ތަޙްޤީޤު ނިމި ދެން ތިބި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްފައިވާތީ ޝަރުޠުކޮށް ބަންދުން ދޫކުރި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އަމުރު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 59، 60، 63 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 12 އާއި 16 ވަނަ މާއްދާއާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) ގެ މަތީ ކޯޓުތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށަކީ މުޖުތަމަޢަށް ބޮޑު ގެއްލުން ލިބޭ ކުށަކަށްވުމާއި، 17/2010 ގެ އިޞްލާޙުގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އުޞޫލާއި، މަންޒަރު ދުށް ހެކިންނާއި ސީސީޓީވީ އާއި ސައިންޓިފިކް ހެކި ހުރުމާއި ފިލައިގެން އުޅުމުން ދޫކުރުމުގެ އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭކަމަށް ކޯޓުން ބެލިއެވެ؛ ނަމަވެސް މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގައިވާތީ ބަންދާމެދު ނިންމަންވީ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުންނެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ކްރިމިނަލް ކޯޓު 145-J/MA/2019/1189
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ބަންދާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި މީހަކު ބަންދުކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށްތޯ ކަނޑައެޅުމަށް ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހެނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއަށާއި، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން އިޖުރާއަތެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ހަވަނަ ބާބާއި އޭގެ ދަށުން ހަދާ ޤަވާޢިދަށެވެ؛ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމާއިރު ދެފަރާތުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމާއެކު އެ ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އިން (ރ) އަށް ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN2ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހެއްގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ފަނޑިޔާރު ބަލަންޖެހޭ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައެވެ، އަދި މިކަންކަން ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/134 އާއި އެހެން ޤަޟިއްޔާތަކުގައި ތަފްޞީލުކޮށްދީފައިވެއެވެ. (ޕެރ. 3.2)

HN3ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ޝަރުޠުތަކާއެކު ބަންދުން ދޫކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ފަނޑިޔާރަށް ލިބެނީ، ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރަށް ހެކި ހުރި ނަމަވެސް އެ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ސަބަބެއް ނެތް ޙާލަތުގައެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN4ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށަކީ އޭގެ ޒާތާއި ބާވަތުން މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސްލަޙަތާއި އަމަން އަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ލިބޭ ކުށެކެވެ (ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/247). (ޕެރ. 3.3)

HN5ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު ފުރަތަމަ އިޞްލާޙާއެކު، އެ ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއިން 9 ވަނަ މާއްދާއާ ހަމައަށްވާ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހަކު ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ފުލުހުން ނުވަތަ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް އެދި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުވެއްޖެނަމަ، ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން އެމީހަކު ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN6ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ދެކޮޅަށް މަންޒަރު ދުށް ހެކިންނާއި ސީސީޓީވީ ފޫޓޭޖާއި ސައިންޓިފިކް ހެކި ހުރުމާއި، ހައްޔަރުކުރުމުގެ ކުރިން ފިލައިގެން އުޅުމަކީ ބަންދުން ދޫކުރި އަމުރަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބުތަކެކެވެ. (ޕެރ. 3.3)

HN7ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާއަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނިންމަންޖެހޭގޮތަށް ތަރުތީބުކުރެވިފައިވާ މަރުޙަލާތަކެއް ކަމުން، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރުމުގެ އުޞޫލު ކަނޑައެޅިފައިވަނީ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގޮސް ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މައްސަލަ ނިންމުމުގެ އިންތިޒާމާ އެކުއެކީގައެވެ. (ޕެރ. ރ)

HN8ޖިނާއީ › ކޯޓު އަމުރު

ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށުގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ހުށަހެޅިފައިވާނަމަ، އެ މީހާގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭނީ އެ މައްސަލަ ބަލާ ކޯޓުން، އެ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރެވެ؛ އެހެންކަމުން ހައިކޯޓުން ދޫކުރުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް، ބަންދަށް އެދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުށަހަޅައިފިނަމަ ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރި ކަންކަމުގެ އަލީގައި އެ ކޯޓުން އަލުން ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. ރ، ޙުކުމް)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހަވަނަ ބާބު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ރ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 63 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) އަށް ގެނެވުނު ފުރަތަމަ އިޞްލާޙު (5 ވަނަ މާއްދާއިން 9 ވަނަ މާއްދާއަށް، 8 ވަނަ މާއްދާ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2010 ގެ 12 ވަނަ މާއްދާ އާއި 16 ވަނަ މާއްދާ
  • ހައިކޯޓުގެ 2018/HC-A/134
  • ހައިކޯޓުގެ 2017/HC-A/247

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ