ވަން އެންޑް ހާފް ޑިގުރީ މޯލްޑިވްސް ޕަރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އެކްސްޕޯޓް އިމްޕޯޓް ބޭންކް އޮފް މެލޭސިޔާ

އެއްބަސްވުމަކީ އެއެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިން ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަނދެވޭ ބަނދެވުމެކެވެ. އެއެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އެއެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންވެފައިވާ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. އެނޫން ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ އަނެއް ބައިވެރިޔާ އޭނާގެ މައްޗަށް ލާޒިމްކޮށްފައިވާ ކަމަކަށް ދުލެއް ނުވަތަ ލުޔެއް ދީފިނަމައެވެ. (ޕެރ. 4 (ބ))

އަސްލު ފެސިލިޓީ އެގްރީމަންޓުގައިވާ ކަންތައްތަކާ ގުޅޭ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރީމަންޓެއްގެ ޞައްޙަކަން ޝަރީޢަތުން ބަލައި ކަނޑައެޅޭ ގޮތަކުން ދެފަރާތުން އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާއާއި މަސްޢޫލިއްޔަތަށް ބަދަލު އައުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަމަށް ބެލެވޭތީ، ދަޢުވާކުރުން ވަކި މުއްދަތަކަށް ފަސްކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާއިރު އެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން ދަޢުވާކުރުމަކީ އެ އެގްރީމަންޓާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ޝަރީޢަތުން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. އެ އެގްރީމަންޓަކީ ޞައްޙަ އެގްރީމަންޓެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅިއްޖެ ހިނދެއްގައި އެއާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާނެއެވެ. އެއާ ޚިލާފުވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބޭ ފަރާތަކަށް އެކަމުގެ ބަދަލު ލިބިދޭންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ބ))

"ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލް" ގެ މަބްދަޢުއަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ އެއް ފަރާތުން ކުރާ ވަޢުދަކަށް އަނެއް ފަރާތުން ބަރޯސާވެ އެގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކުރުމަށް ފަހު، ވަޢުދުވި ފަރާތުން ވި ވަޢުދާއި ޚިލާފު ޢަމަލެއް ކުރުން އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން މަނާވުމެވެ. (ޕެރ. 4 (ބ))

ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލް ތަޠްބީޤު ކުރާއިރު، އެ ހުއްޖަތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ ފަރާތާއި ވަޢުދުވި ފަރާތާ ދެމެދުގައި ކުރިން ޤާއިމްވެ ދެމިއޮތް ޤާނޫނީ ނުވަތަ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ގުޅުމެއް އޮންނަންޖެހޭނެއެވެ. އެ ބޭނުންކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ވަޢުދުވި ފަރާތުން ވަޢުދުވެވުނު ފަރާތާ އިދިކޮޅަށް ކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއްގެ ދިފާޢުގައެވެ. ވަޢުދުވި ފަރާތުން ވެފައިވާ ވަޢުދަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ޝަރުޠުތަކަށް ބަދަލެއް އަންނަފަދަ ނުވަތަ އެއަށް ޢަމަލުކުރަން ނުޖެހޭފަދަ ވަޢުދަކަށްވުމާއި، ވަޢުދުވެވުނު ފަރާތުން އެ ވަޢުދަށް ބަރޯސާވެ އެގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކޮށްފައިވުމާއި، ވަޢުދުވި ފަރާތުން އެ ވަޢުދާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ޢަދްލު އިންސާފުގެ ހަމަތަކާއި ޚިލާފުކަމެއް އޮތްތޯ ޝަރީޢަތުން ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ބ))

ރައްދު ދަޢުވާއަކީ އަސްލު ދަޢުވާގައިވާ މުޢާމަލާތުގެ ތެރޭގައި ހިނގާފައިވާ ކަންކަމާ ގުޅުން ހުރި ކަންތައްތަކެއްނަމަ، އެކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް އަސްލު ދަޢުވާގެ ތެރޭގައި ގޮތެއް ކަނޑަނާޅައި ވަކި ދަޢުވާއެއްގެ ގޮތުގައި ޝަރީޢަތުން ބެލިއްޖެނަމަ، މުޅި މައްސަލައިގައި އިންސާފުވެރި ހައްލެއް ނުދެވި، އެ މުޢާމަލާތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަކި ކަމަކަށް އިންސާފު ދެވޭގޮތް މެދުވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެއެވެ. ދަޢުވާއެއްގައި ހިމެނޭ ވަކިކަމެއް ޝަރީޢަތުން ބަލައި ވަކިކަމެއް ނުބަލައި ދޫކޮށްލުމަކީ އިންސާފުވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ ރައްދު ދަޢުވާއަކީ އަސްލު ދަޢުވާއަށް ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ތެރޭގައި ބެލެވި ޝަރީޢަތުން ގޮތެއް ނިންމަންޖެހޭ ދަޢުވާއެކެވެ. (ޕެރ. 4 (ޅ))

ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިއަށް ނުވަތަ ނިންމުމުގެ ކުރިއަށް އައި އިޖްރާއަތެއް ބާޠިލްކަމަށް ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކުރެވޭނީ، އެ އިޖްރާއަތުގެ ނުކުތާއަކީ ޙުކުމަށް ސީދާ އަސަރެއްކޮށްފައިވާ ނުކުތާއަކަށްވެފައި، މައްސަލަ ބެލި ދަށު ކޯޓުގައި އެނުކުތާ ފާހަގަކުރުމުން، އެނުކުތާއަށް ނަޒަރުނުކޮށް ދޫކޮށްލާފައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. 4 (ކ))

ޝަރީޢަތުން ބައްލަވާ މައްސަލައެއްގައި ކޯޓަކުން ޙުކުމަކާ ހަމައަށް ވާސިލުވާންޖެހޭނީ އެ މައްސަލައެއްގެ ވަޤާއިޢުތަކަށާއި އެމައްސަލާގައި ދެފަރާތުން ދައްކާ ވާހަކަތަކަށާއި، ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާއި ޤަރީނާތަކަށް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ބެލުމަށް ފަހުގައެވެ. ޝަރީޢަތުން މައްސަލައެއްގެ ނިންމުމަށް ވާސިލުވާ ގޮތަކާއި ސަބަބުތައްވެސް އެމައްސަލައެއް ނިންމި ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 4 (ކ))

ކޯޓެއްގެ އިޚްތިޞާޞާ ގުޅޭ މައްސަލައެއް ފިޔަވައި، މައްސަލައިގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތެއް އަލުން ބަލަންޖެހޭ މައްސަލައެއްނަމަ، ހައިކޯޓުން އެ މައްސަލާގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލު ކަނޑައަޅައި، އެ މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށްޓަކައި ދަށު ކޯޓަށް ތަޙުވީލުކުރަންވާނެއެވެ. ދަށު ކޯޓުގެ މަރުހަލާގައި ނުބެލި ހުރި ކަންކަމާމެދު ހައިކޯޓުގެ އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި އަލަށް ބަލައި ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަކީ އިސްތިއުނާފީ ޢާންމު އުސޫލާ ޚިލާފުކަމެކެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކަށް ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދީފައިވާ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު ހަނިވެ، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ އެއް މަރުޙަލާ ކޮންމެވެސް އެއްފަރާތަކަށް ގެއްލިގެންދެއެވެ. (ޕެރ. 4 (އ))