ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2018/HC-A/405ހައިކޯޓު · 28 އޮކްޓޫބަރު 2020 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

މުޙައްމަދު ނަޝީދު ވ. ޑރ. އަލަކާ ސިންގް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 28 އޮކްޓޫބަރު 2020ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 2293/Cv-C/2017ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން، ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އެއްބަސްވުމެއް އުފެދިފައިވާތީ 150,000 ޑޮލަރު 15 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ރައްދު ދަޢުވާ ބަލައިނުގަތް.
ވާޤިޢާ
އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތް އިންވެސްޓްކޮށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ "ބަރުތީލަ" އުޅަނދު ބޭނުންވި އަގަށްވުރެ ކުޑަ އަގެއްގައި ވިއްކާލަން ޖެހުމުން، އީމެއިލްތަކުގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން އަގުގެ ތަފާތު ދޭނެކަމަށް ބުނި 150,000 އެމެރިކާ ޑޮލަރު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
އުޅަނދު ވިއްކުމާ ގުޅިގެން ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ބަދަލުކުރެވުނު އީމެއިލްތަކުން، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް 150,000 އެމެރިކާ ޑޮލަރު ދިނުމަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަނދެވޭ އެއްބަސްވުމެއް ވުޖޫދުވެފައިވޭތޯ؛ އަދި ރައްދު ދަޢުވާ ބަލައިނުގަތުމާއި، ޤާނޫނީ ޚަރަދާއި، ފައިސާ ދެއްކުމަށް 15 ދުވަހުގެ މުއްދަތު ދިނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 6–9 ވަނަ މާއްދާތަކާ ޚިލާފަށް އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަމަށް ކަނޑައެޅި ކަމަށާއި، މުޤާބިލެއްނެތި ދިނުމަށް ހުށަހަޅާ އެއްޗެއް ތަންފީޒުކުރެވޭނެ ހައިސިއްޔަތެއް ނެތްކަމަށާއި، ރައްދު ދަޢުވާ ނުބެލުމާއި 15 ދުވަހުގެ މުއްދަތަކީ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަން އަންނަ ކަންކަން ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
އީމެއިލްތަކުން ވަޢުދަކީ ލާޒިމުވުމެއް ނޫން ޝުކުރުގެ ގޮތުން ކުރެވުނު ވަޢުދެއްކަން ސާފުކޮށްދީ، އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން އެކަން ޤަބޫލުކޮށްފައިވާތީ، ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަނދެވޭ އެއްބަސްވުމެއް ވުޖޫދުވެފައި ނުވާކަމަށާއި ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލް ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 2293/Cv-C/2017
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކޮންޓްރެކްޓަކަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކީ އޮޅުން ނުފިލާ ނުވަތަ ޔަޤީން ނުވާ ގޮތަކަށް އޮންނަ އެއްޗަކަށް ނުވާންވާނެ ކަމަށާއި، ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަނދެވޭ ބަނދެވުންތަކެއް އުފެއްދުމުގެ ހަރުދަނާ ނިޔަތުގައި ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކަށް ވާންވާނެއެވެ. ހުށަހަޅާ ފަރާތުން ވަޢުދަކީ ލާޒިމުވުމެއް ނޫން ޝުކުރުގެ ގޮތުން ކުރެވުނު ވަޢުދެއްކަން ސާފުކޮށްދީ، އަނެއް ފަރާތުން އެކަން ޤަބޫލުކޮށްފިނަމަ، ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަނދެވޭ އެއްބަސްވުމެއް ވުޖޫދުނުވާނެއެވެ. (ޕެރ. 9)

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ހުށަހެޅުމުގެ ނިޔަތަކީ ޤާނޫނީ ބަނދެވުމެއް އުފެއްދުން ނޫންކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ، އެ ހުށަހެޅުމުގައި މުޤާބިލެއް އޮތްތޯ ޝަރީޢަތުން އިތުރަށް ބަލަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޕެރ. 9)

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ވަޢުދުވި ފަރާތުގެ ނިޔަތް އެނގިހުރެ، އޭނާއާއެކު ޤާނޫނީ ގޮތުން ބަނދެވޭ އެއްބަސްވުމެއް ނެތި މުޢާމަލާތް ފުރިހަމަކޮށްފިނަމަ، ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލްގެ މަބްދައު ތަޠްބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ އެ މަބްދައު ތަޠްބީޤުކުރުމަށް ވަޢުދުގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވެފައިވުމާއި، ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ކުރިން ޤާއިމްވެ ދެމިއޮތް ޤާނޫނީ ނުވަތަ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ގުޅުމެއް އޮތުން ޝަރުޠެވެ. (ޕެރ. 9)

HN4މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އަސްލު ދަޢުވާގައި ވަޒަންކުރެވޭ ވާޤިޢާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާނުކޮށްހުރި ރައްދު ދަޢުވާއަކީ ވަކި މައުޟޫޢީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެން އޮތް މައްސަލައެއް ކަމުން، އެ ރައްދު ދަޢުވާ އަސްލު މައްސަލައިގެ ތެރެއިން ނުބެލުމަކީ ޙައްޤު މުޠްލަޤު ގޮތެއްގައި ގެއްލިގެންދާ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 10)

HN5މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އަނެއް ޚަޞްމުގެ އަތުން ޤާނޫނީ ޚަރަދު ނަގައިދެވޭނީ ދަޢުވާކުރުމަށް ހިނގާ ޚަރަދު އަނެއް ޚަޞްމު ދިނުމަށް ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާނަމައެވެ؛ މި ޢާންމު ޝަރުޢީ އުޞޫލު ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ޤާނޫނީ ޚަރަދު ހޯދަން އެދޭ ޙާލަތުގައިވެސް ތަޠްބީޤުވެއެވެ. (ޕެރ. 11)

HN6މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާ ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ ގޮތާއި އެ ފައިސާ ދައްކާ ޚަލާސްކުރާނެ މިންގަނޑާއި މުއްދަތު ކަނޑައެޅުމަކީ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ ބާރެކެވެ؛ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ މުއްދަތު އިސްތިއުނާފުގެ މުއްދަތަށްވުރެ ދިގުކުރަން ޤާނޫނުން ލާޒިމުކޮށްފައެއް ނުވާއިރު، ދަރަނި ސާބިތުވި ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުގައި ހުރިހާ ހިނދަކު އެ މީހަކީ ދަރަނި ނުދައްކާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލޭތީ، ކުރު މުއްދަތެއް ދިނުމުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި 56 ވަނަ މާއްދާގެ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަމެއް ނާދެއެވެ. (ޕެރ. 12)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 56 ވަނަ މާއްދާ
  • Central London Property Trust Ltd v High Trees House Ltd [1947] KB 130
  • 2014/HC-A/200
  • ގެލެކްސީ އެންޓަރޕްރައިސަސް މޯލްޑިވްސް ޕވޓ ލޓޑ ވ މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (2012)
  • 2011/HC-A/195
  • 2017/SC-A/32
  • 2009/HC-A/348
  • ޙަސަން ޝިޔާމް ވ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން (2019)
  • 2019/SC-E/10
  • 2003/HC-A/17

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ