ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2014/HC-A/327ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2016 · ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ޕލކ ވ. އަޙްމަދުދީދީ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
1 ޙުކުމެއްގައި ޙަވާލާދީފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 50/P5C/2013ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ކުންފުނިން 25,000 ރުފިޔާ ދޭން ހުށަހެޅި ސިޓީއަކީ އިޢުތިރާފެއްކަމަށް ބަލައި، ގެއްލުން ލިބުނީ ކުންފުނީގެ ވެހިކަލްތަކުގެ ސަބަބުންކަމަށް ކަނޑައަޅައި 99,600 ރުފިޔާ ދިނުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ބިންހިއްކުމުގެ މަސައްކަތަށް މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ ޕލކ އިން ބޭނުންކުރި ބަރުވެހިކަލްތައް ގޭގެ ކައިރިން ދުއްވުމުގެ ސަބަބުން ގޭގެ ފާރުތަކުން ރެނދުލައި ފުރާޅުގެ ޓިނު ފަޅައިގެން ގެއްލުން ލިބުނުކަމަށް ބުނެ، 99,600 ރުފިޔާގެ ބަދަލު ހޯދަން އަޙްމަދުދީދީ ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ބަރުވެހިކަލް ދުއްވުމުގެ ސަބަބުން ގެއަކަށް ގެއްލުން ލިބުނުކަމަށް ބުނެ ބަދަލު ހޯދަން ކުރި ދަޢުވާއެއްގައި، 'ވިތައުޓް ޕްރެޖުޑިސް' އުޞޫލުން ފޮނުވި ސިޓީއެއް ހެކީގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެ ދަޢުވާ ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅުން ޞައްޙަތޯއާއި، ގެއްލުމާއި ސަބަބު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ފުރިހަމަވީތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުންފުނިން ބުނީ ރަށު ކައުންސިލަކީ ގެއްލުންތަކާއި ސަބަބު ކަނޑައަޅާނެ ޓެކްނިކަލް ނުވަތަ ޤާނޫނީ ބާރެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތެއް ނޫން ކަމަށާއި، ގެއްލުމުގެ އަދަދު ކަނޑައެޅިގޮތް ސާފުނުކޮށް ކުންފުނީގެ ވާހަކައަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށާއި، ސިޓީއަކީ ވިތައުޓް ޕްރެޖުޑިސް ސިޓީއެއް ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހެކިބަހާއި ކައުންސިލްގެ ލިޔުމުން ރެނދުތައް ހުރިކަން ނޫނީ އެ ރެނދުތައް ލީ ކުންފުނީގެ ވެހިކަލްތަކުގެ ސަބަބުންކަން ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. ވިތައުޓް ޕްރެޖުޑިސް ސިޓީ ހެކީގެ ގޮތުގައި ބެލުމަކީ އެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް ފުރިހަމަ ނުކުރެވުނީއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ގއ. ދާންދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓު 50/P5C/2013
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ސިޓީއެއްގައި، އެ ސިޓީއަކީ ދަޢުވާ ދިފާޢުކުރުމުގައި ނުވަތަ އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން އުފުލޭ އެހެން މައްސަލައެއްގައި ނުވަތަ ދަޢުވާއެއްގައިވެސް، ފޮނުވާ ފަރާތުން މައްސަލަ ދިފާޢުކުރުމަށް އޮތް އެއްވެސް ޙައްޤަކަށް އެއްވެސް އުނިކަމެއް ނާންނަގޮތަށް ފޮނުވޭ ސިޓީއެއްކަމަށާއި، އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކުރާ ދަޢުވާއެއްގައިވިޔަސް މައްސަލައެއްގައިވިޔަސް އެ ފަރާތާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ލިޔުމެއްނޫންކަމަށް ބުނެފައިވާނަމަ، އެ ސިޓީއަކީ ވިތައުޓް ޕްރެޖުޑިސް (WITHOUT PREJUDICE) އުޞޫލުން ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީއެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN2މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ވިތައުޓް ޕްރެޖުޑިސް (WITHOUT PREJUDICE) އުޞޫލުގެދަށުން، ކޯޓުން ބޭރުގައި މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ފޮނުވާފައިވާ ސިޓީއަކީ ކޯޓުގެ މަރުޙަލާގައި ހެކީގެ ގޮތުގައި ރިޢާޔަތްކުރެވިދާނެ ލިޔުމެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ ސިޓީއަކާ ޙަވާލާދީ ގެއްލުމަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމެއްކަން އެނގޭކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ ވިތައުޓް ޕްރެޖުޑިސް އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުގައި މަދަނީ ޚުޞޫމަތްތަކުގައި ޘާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ (onus probandi) އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. އެހެންކަމުން، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ކުރާ ދަޢުވާއެއްގައި ދަޢުވާ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހޭނީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ޢިމާރާތެއްގައި ރެނދުތަކެއް ހުރިކަމަށް ލިޔުމެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވިޔަސް، އެ ރެނދުތަކަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ލީ ރެނދުތަކެއްކަން، ނުވަތަ އެ ޢަމަލުގެ ކުރިން ހުރި ރެނދުތަކެއް ނޫންކަން ހުށަހެޅުނު ހެކިތަކުން އެނގެން ނެތްނަމަ، ގެއްލުމަކީ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމެއްކަން ސާބިތުކޮށްދެވިފައިނުވާތީ، އެ ގެއްލުމާ ގުޅިގެން ބަދަލު ނަގައިނުދެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ށ)، 3(ނ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
އިސްފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ