ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2014/HC-DM/04ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2016 · ޤަވާޢިދެއް ނުވަތަ ޤަވާއިދަކުން ބައެއް ބާޠިލްކުރަން

—

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 21 ނޮވެމްބަރު 2016ބާވަތް: ދުސްތޫރީ މައްސަލަ

ޚުލާޞާ

ވާޤިޢާ
2010 ގެ އިޞްލާޙުގެ ދަށުން ރިސޯޓުތަކުގެ ކުލީގެ މުއްދަތު 50 އަހަރަށް އިތުރުކޮށް ފީ ބައިބައިކޮށް ދައްކާގޮތަށް އެއްބަސްވުންތައް ހެދިފައިވަނިކޮށް، 2014/4 ޤާނޫނުން އެ ފީ 24 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ލާޒިމްކޮށް، ނުދައްކައިފިނަމަ އިތުރުކުރި މުއްދަތާއި ކަމާގުޅޭ މާއްދާތައް ބާޠިލުވާގޮތަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ޓޫރިޒަމްގެ ޤާނޫނަށް 4 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު (2014/4) އާއި އޭގެ ދަށުން ހެދި ޤަވާއިދު (2014/R-31) އަކީ މާޟީއަށް ޤާނޫނު ތަޠްބީޤުނުކުރުމުގެ މަބްދައާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 40 (ށ) އާއި 75 ވަނަ މާއްދާއާއި، ޢަދާލަތުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުވާތީ ބާޠިލުކުރަންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ޤާނޫނަކީ މާޟީއަށް ތަޠްބީޤުވާ ޤާނޫނެއްކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 40 (ށ) އާއި 75 ވަނަ މާއްދާއާއި ޢަދާލަތުގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ، މާޟީއަށް ތަޠްބީޤުނުކުރުމުގެ އުޞޫލަކީ މަދަނީ މައްސަލަތަކަށް ހިނގާ އުޞޫލެއް ނޫންކަމަށާއި، ލެޖިޓިމޭޓް އެކްސްޕެކްޓޭޝަންގެ އުޞޫލަކީ ޤާނޫނުތަކަށް ހިނގާ އުޞޫލެއް ނޫންކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
މި ޤާނޫނަކީ ޖިނާއީ ޤާނޫނެއް ނޫންކަމަށާއި، މަދަނީ ޤާނޫނެއްގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ މާޟީއަށް ހިންގިދާނެކަމަށާއި، ދޫކުރެވިފައިވާ ރަށްރަށަކީ ލީސްހިފި ފަރާތްތަކުގެ މިލްކެއް ނޫންކަމަށާއި، 75 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވިކަން ނުފެނޭކަމަށާއި، ޤަވާއިދުގެ 8 (ހ) ގައިވާ ހަނުހުރުމުން ޤަބޫލުކުރިކަމަށް ބެލުމަކީ ޢަދާލަތާ ފުށުއަރާ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަޢުވާ ބާޠިލު؛ ޤާނޫނާއި ޤަވާއިދު ބާޠިލުކުރާނެ ހަމައެއް ނެތް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1ދުސްތޫރީ މައްސަލަ › ޤަވާޢިދެއް ނުވަތަ ޤަވާއިދަކުން ބައެއް ބާޠިލްކުރަން

ޖިނާއީ ޤާނޫނުތައް ރަޖްޢީކޮށް މާޟީއަށް ތަޠްބީޤުނުކުރުމުގެ މަބުދައަކީ ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގައި އިސްތިޤުރާރުވެ ތަފާތު ދީމުޤްރާޠީ ދައުލަތްތަކުގެ ދުސްތޫރުތަކުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ މަބްދައެކެވެ. (ޕެރ. 5 (ނ))

HN2ދުސްތޫރީ މައްސަލަ › ޤަވާޢިދެއް ނުވަތަ ޤަވާއިދަކުން ބައެއް ބާޠިލްކުރަން

އަލަށް ފާސްވާ ޤާނޫނެއްގެ ޙުކުމެއް ނުވަތަ އުޞޫލެއް ވޭތުވެދިޔަ ޒަމާނުގެ މައްޗަށް ނުވަތަ ވޭތުވެދިޔަ ހާދިސާއެއްގެ މައްޗަށް ނުހިނގާނެއެވެ. އިސްތިސްނާ ގޮތެއްގައި ހިނގާނީ އަލަށް ފާސްވި ޤާނޫނުގައި އެގޮތަށް ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނަކުންވިޔަސް އެފަދަ އިސްތިސްނާއަކަށް ތަންދޭނަމައެވެ. (ޕެރ. 5 (ނ))

މަދަނީ ޤާނޫނެއްގައި އެޤާނޫނު ރަޖުޢީކޮށް މާޟީގެ މައްޗަށް ތަޠްބީޤުކޮށް ހިންގިދާނެކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ އެގޮތުގެ މަތީން އެޤާނޫނުގެ ޙުކުމް މާޟީއަށް ހިންގިދާނެއެވެ. އެކަމަކީ ޤާނޫނީ އުޞޫލުން ބޭރުން ކުރެވޭ ކަމެއްކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 5 (ނ))

ދައުލަތުގެ މިލްކިއްޔާތުގެ ގޮތުގައި ހުރި ރަށްރަށާއި ބިންބިމުގެ ތެރެއިން ޓޫރިޒަމްގެ ބޭނުމަށް އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ދޫކުރެވިފައިވާ ރަށްރަށާއި ބިންބިމަކީ، އެ ރަށްރަށާއި ބިންބިން އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ދޫކުރެވިފައިވާ ފަރާތްތަކަށް މިލްކޮށްދީފައިވާ ރަށްރަށާއި ބިންބިމެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ ރަށްރަށާއި ބިންބިމާ ގުޅޭ ގޮތުން ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ފީއާ ގުޅޭ ޤާނޫނެއް ތަންފީޒުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާ ޚިލާފަށް ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5 (ރ))

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 75 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރެވިފައި އެވަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން އެބައިމީހުންގެ މަސައްކަތުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭނެ ކަންކަމެވެ. ޤާނޫނެއް ފާސްކުރުމުގައި މެންބަރުން ޤައުމީ ނުވަތަ ޖަމާޢީ މަޞްލަޙަތަށް އުނިކަން އަންނާނެ ބީދައަކުން ކޮށްފައިވާކަމެއް ނުވަތަ އެބައިމީހުންގެ ފަރުދީ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތަށް އިސްކަންދީގެން ކޮށްފައިވާކަމެއް ފެންނަން ނެތްނަމަ، އެ ޤާނޫނު ފާސްކުރުމުގައި 75 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 5 (ބ))

HN6ދުސްތޫރީ މައްސަލަ › ޤަވާޢިދެއް ނުވަތަ ޤަވާއިދަކުން ބައެއް ބާޠިލްކުރަން

[ވާހަކަ ނުދައްކާ މީހަކަށް ނުވަތަ ހަނުހުރި މީހަކަށް އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނިސްބަތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ] (لا ينسب إلى ساكت قول) މިއީ ފިޤްހީ ޤާޢިދާއެއްގެ އެއްބައެވެ. އޭގެ އަނެއްބަޔަކީ [އެހެނެއްކަމަކު ޖަވާބުދާރީވެ ވާހަކަދައްކަންޖެހޭ ފަދަ މަޤާމެއްގައި ހަނުހުރުމަކީ އެކަމަކަށް ޤަބޫލުވުމެވެ] (ولكن السكوت في معرض الكلام بيان) އެވެ. މިދެބަޔަކީ އެކުއެކީގައި ބޭނުންކުރެވޭ ޤާޢިދާއެކެވެ. އެޤާޢިދާގެ ފުރަތަމަ ބައި ވަކިން ޙުއްޖަތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5 (ޅ))

HN7ދުސްތޫރީ މައްސަލަ › ޤަވާޢިދެއް ނުވަތަ ޤަވާއިދަކުން ބައެއް ބާޠިލްކުރަން

އެއްފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއް އެހުށަހެޅުން ރައްދުވާ ފަރާތުން ޤަބޫލުކުރީ ކަމުގައި ބެލެވޭ ތަފާތު ގޮތްތަކެއް ހުރެއެވެ. ސާފު ޢިބާރާތުން ހުށަހެޅުން ޤަބޫލުކުރިކަން ފާޅުކުރުމާއި، ކަމެއް ކުރުމުން ނުވަތަ ނުކޮށްދޫކޮށްލުމުން ހުށަހެޅުން ޤަބޫލުކުރީ ކަމުގައި ބެލެވޭ ޙާލަތްތައް ހުރެއެވެ. މިއިން އެއްވެސް ގޮތަކީ ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ ގޮތުން އިލްތިޒާމެއް އުފެއްދުމަށް ހުއްދަ ނުކުރާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 5 (ޅ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/99 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމްއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާ އާއި 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި (ބ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/20 (ޓޫރިޒަމްގެ ޤާނޫނަށް 2 ވަނަ އިޞްލާޙް ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/4 (ޓޫރިޒަމްގެ ޤާނޫނަށް 4 ވަނަ އިޞްލާޙް ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)
  • ޤަވާއިދު ނަންބަރު 2014/R-31 (ޤަވާއިދު ނަންބަރު 2010/R-7 އަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙް) އާއި އެ ޤަވާއިދުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، 75 ވަނަ މާއްދާ، 92 ވަނަ މާއްދާ، 268 ވަނަ މާއްދާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/23
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2008/SC-C/02

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ