ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2015/HC-A-02/01ހައިކޯޓު · 6 ޑިސެމްބަރު 2017 · ވަޒީފާއާބެހޭ

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 6 ޑިސެމްބަރު 2017ބާވަތް: ވަޒީފާއާބެހޭ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަކިކުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މުވައްޒަފުން ވަޒީފާގައި އަލުން ބަހައްޓައި ވަކިކުރިފަހުން މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ދިނުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ. ހައިކޯޓުން 2012/HC-A/183 ގައި އެ ނިންމުން ބާޠިލުކޮށް ޓްރައިބިއުނަލަށް ފޮނުވިއިރު، ސުޕްރީމް ކޯޓުން 2013/SC-A/36 ގައި ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް ހައިކޯޓުން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ރިޒޯޓެއްގެ 32 ވޯޓަރ ވިލާއާއި 08 ޑިލަކްސް ވިލާ މަރާމާތަށް ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން އޮކިއުޕެންސީ ދަށްވާނެކަމަށް ލަފާކޮށް، ރިޑަންޑަންސީގެ ނަމުގައި ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދީ 10 މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ. ވަކިކުރެވުނު ދުވަހުގެ ކުރީދުވަހު ތާރީޚެއް ނެތް 'ނޯޓިސް އޮފް ޕްރޮޕޯސްޑް ރިޑަންޑަންސީސް' ނެރުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ރިޒޯޓުގެ ބައެއް ވިލާތައް މަރާމާތަށް ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން ރިޑަންޑަންސީގެ ނަމުގައި މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން، މައުޟޫޢީ އަދި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްގެން ކުރެވުނު ވަކިކުރުމެއްތޯ؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި މައްސަލައެއްގެ ގޮތުން ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ކުންފުނިން ބުނީ ޑިއު ޕްރޮސެސް އަކީ ކޮބައިކަން ޤާނޫނުގައި ނެތްކަމަށާއި، ޓްރައިބިއުނަލުން ކުރީގެ ނިންމުންތަކާ (109/VTR/2009، 249/VTR/2009) ޚިލާފަށް އޮނިގަނޑުން އުނިކުރި މަޤާމުތައް އަނބުރާ ދިނުމަށް އަމުރުކުރިކަމަށެވެ. މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލާ ނޯޓިސް ނުލިބުނުކަމަށް އިސްތިއުނާފު ރައްދުވި ފަރާތްތަކުން ބުނިއެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ވަގުތީ މަރާމާތަކަށް ވިލާތައް ބަންދުކުރުމަކީ ރިޑަންޑަންސީ އިޢުލާނުކުރެވޭނެ ޙާލަތެއް ނޫނީއެވެ؛ މުވައްޒަފުންނާ މަޝްވަރާކޮށް އެހެން ހައްލުތަކެއް ހޯދިދާނެތީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރިކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. ރިޑަންޑަންސީ ކުރިއާލާ އަންގާފައި ނުވުމާއި، އިޚްތިޔާރުކުރި އުޞޫލުތަކާއި ޢިނާޔަތުގެ މިންގަނޑުތައް ކުރިން އަންގާފައި ނުވާތީ އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމެއްވެސް ޤާއިމުވެފައެއް ނުވެއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންކަން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާއާއި 28 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު އެނގެން އޮވެއެވެ. (ޕެރ. ރ)

މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއްކަން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާއިން އެނގެން އޮވެއެވެ. (ޕެރ. ރ)

ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވެސް އަދި އެޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދެއްގައިވެސް ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭގޮތުން ވަކި އުސޫލެއް ޤާއިމުކޮށްފައި ނުވިނަމަވެސް، ވިޔަފާރީގެ ނަފާ ހޯދުމަށް ހިންގޭ ކުންފުނިތައް ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމަށް ނުވަތަ ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވުންފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފަކު ދޫކޮށްލަންޖެހިއްޖެނަމަ ނުވަތަ މަދުކުރަންޖެހިއްޖެނަމަ، އެފަދަ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތުގައިވެސް އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވޭތޯއާއި، އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ހެޔޮނިޔަތުގައިތޯއާއި، ވަކި މުވައްޒަފަކު ކަނޑައެޅިގެން ބޭއިންސާފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްޓަކައި ކޮށްފައިވާކަމެއްތޯއާއި، ވަކިކުރާނެ މުވައްޒަފުން ކަނޑައެޅުނުގޮތާއި، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ ބަލާ ކަށަވަރުވާން ޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. ރ)

ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްމެ ލިބިފައިވާ ވަޒީފާއަދާކުރުމާއި މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު، ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން މާނަކުރަންވާނީ އަދި ލިބިދޭންވާނީ ހުޅުވިގެންވާ ދީމިޤްރާޠީ މުޖްތަމަޢުތަކުން އެޙައްޤު ލިބިދިނުމުގައި ޤަބޫލުކުރާ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވި އެއުޞޫލުތައް ނެގެހެއްޓޭނޭގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ؛ ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭ މުވައްޒަފުންގެ ޙައްޤުތައް މާނަކުރުމުގައްޔާއި ލިބިދިނުމުގައިވެސް އެއުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އެއުޞޫލުތައް ނަގަހައްޓަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. ބ)

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން ވަކިކުރާ މުވައްޒަފުންނާމެދު ޢަމަލުކުރާނޭ ވަކި ޚާއްޞަ އުޞޫލެއް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައި ނުވިނަމަވެސް، އެ ޤާނޫނު ހިންގޭނެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކުވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، އެމުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ފަހުގައެވެ. (ޕެރ. ބ)

ޢާންމު އުސޫލެއްގެ ގޮތުން، ރިޑަންޑަންޓްވެގެން މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނީ، ކުންފުނި ރީސްޓްރަކްޗަރކޮށް މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓްކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކުންފުންޏަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ (economic) ސަބަބުތަކަށްޓަކައި، ކުންފުނިން ހެޔޮނިޔަތުގައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމަށް ވާނަމައެވެ. (ޕެރ. ޅ)

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރުމުގައި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ޢާންމު ޙާލަތްތަކުގައި ކަނޑައެޅޭނީ، (1) ކުންފުންޏަށް ދިމާވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓްކޮށް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރަންޖެހިފައިވާކަން ކުރިއާލާ އަންގާފައިވުމާއި، (2) ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއާތާއި އުޞޫލުތަކަކީ ކޮބައިކަން ކުރިއާލާ އަންގާފައިވުމާއި، (3) ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޭންޖެހޭ ނޯޓިސް ނުވަތަ 25 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދީފައިވުމާއި، (4) ޚާއްޞަ ޢިނާޔަތްތަކެއް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެޢިނާޔަތް ލިބިދެވޭނެގޮތާއި މިންގަނޑުތައް ކުރިން ކަނޑައަޅައި މުވައްޒަފުންނަށް އެންގިފައިވާނަމައެވެ. (ޕެރ. ޅ، ކ)

ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުތަކަކީ ކޮބައިކަން ޤާނޫނީ ނައްސުން އެނގެން ނެތްއިރު، ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް ހުށަހެޅިފައިވާ މަޢްލޫމާތުގެ އަލީގައި ޙަޤީޤަތުގައިވެސް މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓް ކުރަންޖެހޭފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވިތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ؛ ހިނގަމުންދާ ވިޔަފާރިއެއްގައި މަރާމާތުތަކެއްކުރަން ނުވަތަ އެހެން ބޭނުމަކަށްޓަކައި ޚިދުމަތް ވަގުތީގޮތުން މަޑުޖައްސާލާ ނުވަތަ ހުއްޓާލާ ކޮންމެ ޙާލަތަކީ މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓްކުރަންޖެހޭ ނުވަތަ ހުއްދަވާ ޙާލަތުތަކެއްކަމަށް ބުރަވެވެން ނެތެވެ؛ އެފަދަ ޙާލަތުގައި މުވައްޒަފުންނާ މަޝްވަރާކޮށް، މުސާރަ ނުހިނގާ ނުވަތަ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ދޭ ޗުއްޓީ ފަދަ، ދެފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކުރެވޭނެ އެހެން ގޮތްތަކެއް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ. (ޕެރ. ކ)

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 28 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • އައި.އެލް.އޯ ގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 (ނަންބަރު 158)
  • އައި.އެލް.އޯ ގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ރެކޮމެންޑޭޝަން 1982 (ނަންބަރު 166)
  • 2013/SC-A/36
  • 2012/HC-A/183
  • 2011/HC-A/89
  • 2011/HC-A/134
  • 109/VTR/2009
  • 249/VTR/2009

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ