ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/100ހައިކޯޓު · 29 ނޮވެމްބަރު 2016

މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް(ދިވެހި ދައުލަތް) ވ. ވިލާ ހޮޓެލްސް އެންޑް ރިޒޯޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 29 ނޮވެމްބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 387/Cv-C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ލީޒް އެގްރިމަންޓް އުވާލި އެންގުމަކީ އެގްރިމަންޓާ ޚިލާފު ބާޠިލް އެންގުމެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޙުކުމަކުން ދައުލަތުން ފަރާތަކަށް ދައްކަންޖެހުނު ބަދަލާ ގުޅިގެން ދައުލަތާއި އެ ފަރާތާ ދެމެދު ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓަކާއި އެމެންޑަޑް އެންޑް ރީ-ސްޓޭޓެޑް ލީޒް އެގްރިމަންޓެއް ވެވި، ފަހުން ލީޒް އެގްރިމަންޓުގެ ޙައްޤުތައް ވިލާ ހޮޓެލްސް އެންޑް ރިޒޯޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް އެސައިން ކުރެވުނެވެ. ގުޅުންހުރި ކުންފުންޏަކުން ދައުލަތާ ދެކޮޅަށް މައްސަލައެއް ހުށަހެޅުމުން ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓް އުވާލުމުގެ އަސާސުން ދައުލަތުން ލީޒް އެގްރިމަންޓް އުވާލިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓެއްގެ ބާރުން ވެވުނު އެމެންޑަޑް އެންޑް ރީ-ސްޓޭޓެޑް ލީޒް އެގްރިމަންޓް، ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓާ ޚިލާފުވިކަމަށް ބުނެ ދައުލަތުން އުވާލުމަކީ ޞައްޙަ ޢަމަލެއްތޯ؛ އަދި ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓުގެ އިލްތިޒާމްތައް ބައިވެރިޔާއާ ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކަށާއި އެސައިން ކުރެވުނު ފަރާތަށް ފޯރާތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ދައުލަތުން ބުނީ ދަށުކޯޓުން އެއްބަސްވުމުގެ މަޤްޞަދަށް ބަލާ މާނަކުރުމުގެ ޤާއިދާއާ ޚިލާފުވެ، ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓާ ލީޒް އެގްރިމަންޓް ވަކި އެއްބަސްވުންތަކެއްކަމަށާއި ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް އިލްތިޒާމެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅީ ގޯސްކޮށް ކަމަށެވެ. ވިލާ ހޮޓެލްސް ބުނީ މައްސަލަ ހުށަހެޅި ކުންފުންޏަކީ ގުޅުންހުރި ފަރާތެއް ނޫންކަމަށާއި އެއީ ޚިލާފުވުމެއް ނޫންކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހައިކޯޓުން ފާހަގަކުރީ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓް ލީޒް އެގްރިމަންޓުގެ ޝެޑިއުލްއެއްގެ ގޮތުގައި ހިމެނޭތީ ދެ އެއްބަސްވުން އެކުއެކީ މާނަކުރަންޖެހޭކަމާއި، ގުޅުންހުރި ކުންފުނިން މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަކީ ގުޑްވިލް ބޭސިސްއާ ޚިލާފުވުމެއްކަމާއި، އޭގެ ނަތީޖާއަކީ ކޮންސެޝަންތައް ބާޠިލުވެ އޮރިޖިނަލް ލީސް އެގްރީމެންޓަށް ރުޖޫޢަވުންކަމެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 387/Cv-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ

އެއްބަސްވުމެއްގެ ޝެޑިއުލްތަކަކީ އެ އެއްބަސްވުމުގެ މުހިއްމު އެއްބައިކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާނަމަ، އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާ ހިނދަކު، އެ އެއްބަސްވުމަށް ޙަވާލާދެވޭއިރު ޙަވާލާދެވިގެންދާނީ އެ ޝެޑިއުލްތައް ހިމަނައިގެންނެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިޔަކާއި އޭނާއާ ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކުން ސަރުކާރަށް ރައްދުވާގޮތަށް ދަޢުވާ ނުކުރާނެކަމަށް ވީ ޝަރުޠުގެ މައްޗަށް ބިނާވެ ވެވުނު ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓެއްގައި، އެއީ އެ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް އެ އެގްރިމަންޓްގެ ދަށުން އުފަންކުރުވި އިލްތިޒާމްތަކެކެވެ. އެ ބައިވެރިޔާ ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް އިލްތިޒާމެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަކީ އެއްބަސްވުމުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަށާއި ކަންހިނގާ ދިޔަ ގޮތަށް ރިޢާޔަތްކުރުމެއްނެތި ކަނޑައެޅުމެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓެއްގެ ދަށުން ބާރުލިބިގެން ވެވުނު ލީޒް އެގްރިމަންޓަކަށް ވާޞިލުވި ގޮތް ބަޔާންކުރެވިފައިވަނީ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓްގައި ކަމަށްވެ، ލީޒް އެގްރިމަންޓްގެ ޝެޑިއުލްއެއްގެ ގޮތުގައި ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓް ހިމަނާފައިވާނަމަ، ލީޒް އެގްރިމަންޓަކީ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓާ މުސްތަޤިއްލު ވަކި އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް ބެލެވެންނެތް ހިނދު، ދެ އެއްބަސްވުންވެސް މާނަކުރެވެންޖެހޭނީ އެކުއެކީގައެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

HN4މަދަނީ

ލީޒް އެގްރިމަންޓެއްގެ ދަށުން ލިބިގެންވީ އެންމެހާ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމްތައް ޑީޑް އޮފް އެސައިންމަންޓެއްގެ ދަށުން އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވީ ހިނދު، އެ ލީޒް އެގްރިމަންޓަކީ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރީމެންޓުގެ ބާރު ނުފޯރާގޮތަށް އޮތް މުޅިން މުސްތަޤިއްލު ވަކި އެއްބަސްވުމެއްކަމުގައި ނުބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ރ))

ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓް ވެވުނުއިރު ދައުލަތާ ދެކޮޅަށް ހިނގަމުން ދިޔަ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅި ކުންފުންޏަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިޔާއާ ގުޅުންހުރި ކުންފުންޏަކަށް ޙިއްޞާގެ ގިނަ ބައެއް އޮންނަ ކުންފުންޏެއްނަމަ، ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓްގެ ބޭނުމަށް އެ ކުންފުންޏަކީ ގުޅުންހުރި ފަރާތެއް (affiliated party) ކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ހިނދު، އެ ކުންފުނިން ދައުލަތާ ދެކޮޅަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަކީ ސެޓްލްމަންޓް އެގްރިމަންޓްގެ މައިގަނޑު އެއް މަޤްޞަދުކަމުގައިވާ ގުޑްވިލް ބޭސިސްއާ ވެފައިވާ ޚިލާފުވުމެއްކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ޅ))

ސެޓްލްމެންޓް އެގްރީމެންޓާއި ޚިލާފުވެފައިވާތީ ދައުލަތުން އެ ސެޓްލްމެންޓް އެގްރީމެންޓް އުވާލި އުވާލުން އަސާސަކަށް ބަލައިގެން، އެ ސެޓްލްމެންޓް އެގްރީމެންޓުން ބާރު ލިބިގެން އެކުލަވާލެވުނު އެމެންޑަޑް އެންޑް ރީ-ސްޓޭޓެޑް ލީޒް އެގްރިމަންޓް އުވާލުމުގެ ނަތީޖާއަކީ، އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދީފައިވާ އެންމެހައި ކޮންސެޝަންތައް ބާޠިލުވެ، އޮރިޖިނަލް ލީސް އެގްރީމެންޓަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަވުމެވެ. (ޕެރ. 3 (ކ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/26 ޤަޟިއްޔާ
  • ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 1476/Cv-C/2010 ޤަޟިއްޔާ
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2010/HC-A/47 ޤަޟިއްޔާ

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ