ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/103ހައިކޯޓު · 23 އޭޕްރީލް 2017 · ޓެރަރިޒަމް

—

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 23 އޭޕްރީލް 2017ބާވަތް: ޖިނާއީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް، 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން 12 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އިސްވެ އޮވެ ބޭއްވި މުޒާހަރާއެއްގައި އެ ޕާޓީގެ ރައީސް، ބައިވެރިންނާ މުޚާތަބުކޮށް ދެއްކި ވާހަކައާ ގުޅިގެން ބައިވެރިން ފުލުހުން ބަންދުކޮށްފައިވާ ސަރަޙައްދުތަކަށް ވަދެ، ފުލުހުންނަށާއި ޢާންމުންގެ މުދަލަށް ގެއްލުންދިން ކަމަށް ބުނެ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 ގެ ދަށުން ޓެރަރިޒަމްގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
މުޒާހަރާއެއްގައި ބައިވެރިންނާ މުޚާތަބުކޮށް ދެއްކި ވާހަކައާ ގުޅިގެން ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް ދިން ޙުކުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފު ޙުކުމެއްތޯ އަދި ކުށް ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ؛ މީގެ އިތުރުން، ދަށު ކޯޓުގެ ބެންޗް ބަދަލުކުރުމާއި ދިފާޢީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރުމާއި، ދަށު ކޯޓުގައި ބައިވެރިވި ފަނޑިޔާރުން ހައިކޯޓުގެ ބެންޗުގައި ތިބުމުގައި ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ އުޞޫލަކާ ޚިލާފުވެފައިވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން 12 ނުކުތާ ހުށަހަޅައި، ޤާނޫނުގައި ތަޖްރީމްނުކުރާ ކުށަކަށް ޙުކުމްކުރީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، ކުށް ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުނުވާކަމަށާއި، ދިފާޢީ ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރީ 2011/SC-A/36 އާ ޚިލާފަށްކަމަށާއި، ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗް އުވާލީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބުންޏެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ވާހަކައިގައި ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް 'އެހެން ގޮތަކަށް ތެދުވުމަށް' ގޮވާލާފައިވާކަމާއި، އޭގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދުނުކަން އެނގޭތީ، ޢަމަލަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން ތަޖްރީމްކުރެވިފައިވާ ކުށެއްކަމަށާއި، މުޒާހަރާ އިންތިޒާމްކުރި ފަރާތެއްގެ ޙައިޘިއްޔަތުން ހަމަނުޖެހުން ހުއްޓުވުމަށް އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތެއް ނުކުރާތީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2013 ގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭކަމަށާއި، ކުށް ޝައްކެއް ނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
—
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ދަށު ކޯޓުގައި މައްސަލަ ބެލުމުގައި ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ ޕެނަލްއަކުން ބައިވެރިވި އަޑުއެހުމުގައި މަޢުޟޫޢީގޮތުން މައްސަލަ ބަލާފައިނުވާނަމަ، އެ ޕެނަލްގައި ތިބި ފަނޑިޔާރުން އިސްތިއުނާފުގެ މަރުޙަލާގައި ހައިކޯޓުގެ ބެންޗުގައި ބައިވެރިވުމަކީ މައްސަލަ ހައިކޯޓުގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އޮތް ހުރަހެއްކަމަށް ނުފެނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

HN2ޖިނާއީ › ޓެރަރިޒަމް

ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/1 (މައްސަލަ ޙަވާލުކުރުމާއި، ނެގުމާއި، ތަޙްވީލުކުރުމާއި، މައްސަލައިން ތަނާޒުލްވުމާއި ޢަމަލުކުރާނެގޮތުގެ އުޞޫލު) ގައިވާ ގޮތުގެ މަތީން ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގެ ބެންޗް ކަނޑައެޅުމާއި، ހިނގަމުންދާ މައްސަލާގެ ބެންޗް އެކުލަވާލުމާއި މައްސަލަ ނެގުމަކީ އިސްގާޟީއަށް ލިބިގެންވާ ބާރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭކަމެކެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ދިފާޢުގެ ހެކިން ޙާޟިރުކުރުމަށް އެދުނު ނަމަވެސް، ހެކި ހުށަހަޅަން ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަމެއް ސާބިތުކޮށްދިނުމަށްކަން ބުނެދީފައިނުވާނަމަ، އަދި އޭގެ ފަހުން ބޭއްވުނު އެއްވެސް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހެއްގައިވެސް ހެކި ހުށަހެޅުމަށް ބޭނުންވާކަމަށް ބުނެފައިނުވާނަމަ، ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/36 ޤަޟިއްޔާއާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގަ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގައި، ރައްޔިތުންގެ ތެރޭގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދޭފަދަ ކަމެއް ކުރުން، ނުވަތަ ކުރަން އުޅުން ނުވަތަ މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ނުވަތަ ހަށިގަނޑަށް ނުވަތަ މުދަލަށް ގެއްލުންދީފާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދުލުން ނުވަތަ ލިޔުމަކުން ވިޔަސް ދިނުމަކީ ބުނެވުނު ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށެކެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

HN5ޖިނާއީ › ޓެރަރިޒަމް

(ޙާދިސާ ހިނގިއިރު) ޢަމަލުކުރެވެމުން ދިޔަ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ކުށެއްގައި ބައިވެރިވީކަމަށް ބެލެވޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، އެއްވެސް މާނައެއްގައި ކުށެއްކުރުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވުން، ފާޑުކިޔައިދިނުން ނުވަތަ މިއިން ކަމަކަށް ސީދާ ނުވަތަ ނުސީދާ ގޮތަކަށް އިޝާރާތްކުރުން ހިމެނެއެވެ. (ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)) (ޕެރ. 3(ޅ))

ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލަކަށް ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ކުށަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާގައި ތަޖްރީމްކުރެވިފައިވާ ކުށެއްކަމަށްވެ، އެ ކުށަށް އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޤަޟިއްޔާގައި ޙަވާލާ ދީފައިވީނަމަވެސް، ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ (ޢަމަލު ހިންގިއިރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔަ) ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 ގެ ދަށުންކަމަށްވާނަމަ، ޙުކުމްކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފަށްކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2013 (ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުން، އެއްވުމެއްގައި ހިނގާ ހަމަނުޖެހުމާ ނުވަތަ އަނިޔާވެރި ޢަމަލަކާ ނުވަތަ މުދަލަށް ނުވަތަ މީހަކަށް ގެއްލުން ދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން އެއްވުން އިންތިޒާމްކުރާ ފަރާތުން ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ، އެކަން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތައް އެ މީހުން އަޅާފައިނުވާ ޙާލަތުގައި، ނުވަތަ އަނިޔާވެރި ޢަމަލު ހިންގުމަށް ނުވަތަ މުދަލަށް ގެއްލުންދިނުމަށް އެ އެއްވުމުގައި ފާޅުގައި ގޮވަމުންދާއިރުވެސް އެކަން ހުއްޓުވުމަށް އެއްވުން އިންތިޒާމްކުރާ ފަރާތުން ކުރި މަސައްކަތެއް ފާހަގަ ނުވާނަމައެވެ. އެހެންކަމުން، މުޒާހަރާ އިންތިޒާމްކުރުމުގައި އިސްކޮށް ޙަރަކާތްތެރިވި ފަރާތެއް މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިންނަށް އަނިޔާވެރިކަމަށް ހިތްވަރު ލިބޭގޮތަށް ވާހަކަދައްކާފައިވެ، ބައިވެރިން އަނިޔާވެރި ޢަމަލުތަކެއް ހިންގާފައިވާއިރު، އެކަން ހުއްޓުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ފަދަ މަސައްކަތްތަކެއް އެ ފަރާތުން ކޮށްފައިވާކަން އެނގެން ނެތްނަމަ، އެ ފަރާތްވެސް ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގަ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/90 (ދިވެހިރާއްޖޭގަ ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 32/2015 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާ
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2013 (ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު (ޙާދިސާ ހިނގިއިރު ޢަމަލުކުރެވެމުން ދިޔަ) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/1 (މައްސަލަ ޙަވާލުކުރުމާއި، ނެގުމާއި، ތަޙްވީލުކުރުމާއި، މައްސަލައިން ތަނާޒުލްވުމާއި ޢަމަލުކުރާނެގޮތުގެ އުޞޫލު)
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/SC-A/36

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ