ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/307ހައިކޯޓު · 5 ސެޕްޓެމްބަރު 2018 · ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޖަވާޒް ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ ވ. ކޭސޯން ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޮމްޕެނީ ޕވޓ ލޓޑ

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކޮށްފައި ނުވޭ · ރަޖިސްޓްރީ ބެލީ 15 އޮކްޓޫބަރު 2026ޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 5 ސެޕްޓެމްބަރު 2018ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1204/Cv-C/2014ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓުގެ މައްޗަށް، ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ބޭރުން ކޮށްފައިވާ ފުޑް ސްޓޯރޫމާއި ސައިޓް އޮފީހާއި ސައިޓް ލެވެލްކޮށް ސާފުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގެ އަގު ދައްކަން ރައްދުވި ފަރާތަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ހުޅުމާލޭގައި ލޭބަރ ކްއާޓަރޒް ޢިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ އިތުރަށް ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކުގެ އަގާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ސަބް-ކޮންޓްރެކްޓަރ ކުންފުނިން ދަޢުވާކުރި މައްސަލައެކެވެ. ކުރިން ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން 2011/HC-A/267 ގައި ބާޠިލްކޮށް، އިތުރު މަސައްކަތްތަކާއި އޭގެ އަގު ކަނޑައެޅުމަށް މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ހައިކޯޓުން ކުރިން (2011/HC-A/267) އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވި މައްސަލައެއްގައި، ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ އިތުރަށް ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކުގެ އަގު ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓުގެ މައްޗަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމަކީ ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅި ތަރަހައާއި ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނާއި ޚިލާފު ނިންމުމެއްތޯ، އަދި އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ޙައްޤު ގެއްލިފައިވޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި އެންމެހާ މަސައްކަތްތައް އަގުކުރަން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނާއި ޚިލާފު ޙުކުމެއް ކަމަށާއި، އަގު ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓުގެ ކުޑަ މިންވަރެއްގެ މައްޗަށް ޙުކުމްކުރުމުން ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފަށް ޙައްޤުން މަޙްރޫމްވި ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅި ތަރަހައަކީ ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ އިތުރަށް ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކާއި އޭގެ އަގު ކަނޑައެޅުން ކަމާއި، ލިސްޓުގައިވާ އެހެން މަސައްކަތްތަކަކީ ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނޭ މަސައްކަތްތައް ކަމާއި، އަނގަބަހުން ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުރި އިތުރު މަސައްކަތްތަކުގެ އަގު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީން ކަމާއި، އެ އަގުތައް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޤަބޫލުކުރާ ކަމަށް ކޯޓުން ފާހަގަކުރިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1204/Cv-C/2014
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައަކީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލެން އޮތް މައްސަލައެއްކަމަށްވެފައި އެމައްސަލައިގައި ކަންހިނގާފައިވާ ގޮތް ދަށު ކޯޓުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވަނީ ފުރިހަމައަށް އަދި ޞައްޙަކޮށްކަމަށް ކަނޑައެޅިއްޖެނަމަ، އެމައްސަލައިގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލު ކަނޑައަޅައި މައްސަލަ ނިންމަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ މައްސަލައަކީ ދަށުކޯޓަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަށް އަލުން ފޮނުވައި ބަލަންޖެހޭ ގޮތަށް އޮތް މައްސަލައެއްނަމަ، އެމައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށްޓަކައި ދަށު ކޯޓަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަށް ތަޙްވީލުކުރަންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))

HN2މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ހައިކޯޓުން މައްސަލައެއް ދަށުކޯޓުން އަލުން ބެލުމަށްޓަކައި ތަޙްވީލުކުރަމުން ކަނޑައަޅައިދީފައިވާ ތަރަހައަކީ ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ބަޔާންވެފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ އިތުރުން ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތަކީ ކޮބައިކަމާއި އޭގެ އަގު ކަނޑައެޅުންކަމަށްވާނަމަ، ދަށުކޯޓުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމުގައި ބަލަންޖެހޭނީ ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކުގެ އިތުރުން ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކަކީ ކޮބައިތޯއާއި، އެމަސައްކަތްތަކަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކެއްކަމުގައި ކަނޑައެޅޭ ޙާލަތުގައި، އޭގެ އަގު ކަނޑައެޅުމެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))

HN3މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއްގައި އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި ދެފަރާތަށް އެއްބަސްވެވޭ އަގެއް ނެތްނަމަ، އެމައްސަލައެއްގައި އަގު ކަނޑައަޅަނީ ޝަރުޢީ އަގު ކޮމިޓީއަކުން އެތަން ބެލުމަށްފަހު ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. (ޕެރ. 3 (ހ))

HN4މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ކޮންޓްރެކްޓަކީ ދެމީހެއްގެ ދެމެދުގައި ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ބައެއްގެ މެދުގައި އެއްބަސްވެވޭ އެއްބަސްވުމެކެވެ. އެއެއްބަސްވުމަކީ ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ނުވަތަ ޤާނޫނު ބާރުދޭ އެއްބަސްވުމަކަށް ވާންވާނެއެވެ. ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި އެއްބަސްވާ މީހުން ރުހި ޤަބޫލުވާންވާނީ އެއްވެސް މަޖްބޫރުކަމެއްނެތި އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައެވެ. އަދި އެމީހުންނަކީ ކޮންޓްރެކްޓް ކުރުމަށް ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ފަދަ މީހުން ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN5މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ކޮންޓްރެކްޓަކީ ވަކި ގޮތަކަށް ލާޒިމް އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން އެހުށަހެޅުން ރައްދުވީ ފަރާތުން ޤަބޫލުކުރުމުން ކޮންޓްރެކްޓެއް ކުރެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN6މަދަނީ › ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދަން

ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އަނގަބަހުން ވެވޭ އެއްބަސްވުންތަކަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޤާނޫނީ ގޮތުން ޤަބޫލުކުރެވޭ އެއްބަސްވުންތަކެއް ކަމުން، ލިޔުމުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކުގެ އިތުރަށް ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އަނގަބަހުން ވެވުނު އެއްބަސްވުންތަކުގެ ދަށުން ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކެއް ކަމުގައި ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. އަދި އެމަސައްކަތްތަކުގެ އަގުގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާއަށް ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ މަސައްކަތް ކުރުވި ފަރާތުންނެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) (ޕީޑީއެފްގައި ޖަހާފައިވާ ގޮތަށް)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާ، 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 1 ވަނަ މާއްދާ އަދި 5 ވަނަ މާއްދާ (ޕީޑީއެފްގައި ޖަހާފައިވާ ގޮތަށް)
  • ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/267

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ