ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2016/HC-A/464ހައިކޯޓު · 23 އޮކްޓޫބަރު 2016

ައްބާސް ވާފިރު ވ. 1.އަޙްމަދު ޝިޔާމް

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި
1 ޙުކުމެއްގައި ޙަވާލާދީފައިޙުކުމުގެ ހާލަތު
ހައިކޯޓު · 23 އޮކްޓޫބަރު 2016ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1586/Cv-C/2016ބާވަތް: ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ބެހޭ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ ޕާޓީގެ ކައުންސިލުން އެހެން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން ޕާޓީ ހިންގުމުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ޕާޓީގެ މުސްތަޝާރު ކަމުގައި ކަމަށާއި، 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ކައުންސިލްގެ ރަސްމީ ޖަލްސާއެއް ބޭއްވުމަށް މުސްތަޝާރަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ވާޤިޢާ
ޕާޓީގެ ރައީސް އަސާސީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ޕާޓީގެ ގުނަވަންތައް ސަސްޕެންޑްކޮށް، ކައުންސިލްގެ ރުހުމެއްނެތި މަޝްވަރާ މަޖިލިހެއް އުފައްދައި، ހިންގާ ޤަވާޢިދުގައިވާ ގޮތަށް ކައުންސިލްގެ ޖަލްސާތައް ނުބާއްވާކަމަށް ބުނެ، ޕީޕީއެމްގެ ދެ މެންބަރަކު ޕާޓީއާ ދެކޮޅަށް ސިވިލް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ރައީސް ޕާޓީގެ ހިންގާ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ކައުންސިލްގެ ޖަލްސާތައް ނުބާއްވާ ހުރުމުން، ޕާޓީގެ މެންބަރުން ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގައި، ކައުންސިލުން އެހެން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން ޕާޓީ ހިންގުން ޕާޓީގެ މުސްތަޝާރާ ޙަވާލުކޮށް ކައުންސިލްގެ ޖަލްސާއެއް ބޭއްވުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުތޯ؛ އަދި ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށް އެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މަސްލަޙަތު އޮތްތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
އިސްތިއުނާފުކުރި މެންބަރު ބުނީ ރައީސް ޚިލާފުވީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ އަދި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ކޮން މާއްދާއަކާކަން ދަޢުވާގައި ބުނެފައި ނުވާކަމަށެވެ. ތަދައްޚުލުވި ރައީސް ބުނީ ޙުކުމަކީ އަސާސީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު، ދަޢުވާގައި ނުއެދޭ ފަރުވާއެއް ދީފައިވާ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސަރކިއުލަރާ ޚިލާފު ނިންމުމެއްކަމަށެވެ. ޕީޕީއެމް ބުނީ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނުފެންނަ ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ދަޢުވާއަކީ ޤާނޫނުއަސާސީ ނުވަތަ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާކަމަށް ކުރި ދަޢުވާއެއް ނޫން، ޕާޓީގެ ޤަވާޢިދުތަކާ ޚިލާފުވުން ހުއްޓުވުމަށް ކުރި ދަޢުވާއެއްކަމާއި، ޕާޓީއަށް ދިފާޢު ހުށަހެޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތު ދީފައިވާކަމާއި، ޤަވާޢިދުގައި ޙައްލެއް ނެތް ޚާއްސަ ޙާލަތެއްގައި ކޯޓަށް ވިރާސީގޮތުން ލިބިފައިވާ ބާރުން ދިން ފަރުވާއަކީ އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއެއްކަމަށް ހައިކޯޓުން ކަނޑައެޅިއެވެ.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1586/Cv-C/2016
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށު ކޯޓުގެ ނިންމުން ދަމަހައްޓާފައި

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައްޔާއި މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި އިއްވާ ޙުކުމްތަކާއި ނެރޭ ކޯޓު އަމުރުތައް އިސްތިއުނާފަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤަކީ، އެ މައްސަލައެއްގެ މަސްލަޙަތެއް އޮތް ކޮންމެ ފަރާތަކަށް އަދި އެ ޙުކުމުގެ ސަބަބުން ސީދާގޮތެއްގައި އަސަރުފޯރާފާނެ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވާ ޙައްޤެކެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

ޙުކުމުގެ އަސަރު ސީދާގޮތެއްގައި ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ އެންމެހައި މެންބަރުންގެ މައްޗަށް ކުރާ ފަދައަކުން އޮތް ޙުކުމެއްގައި، އެ ޕާޓީގެ މެންބަރަކީ އެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މަސްލަޙަތެއް އޮތް ފަރާތެއް ކަމުގައި ބެލެވެން އޮންނަކަމެވެ. (ޕެރ. 3(ހ))

HN3ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ބެހޭ

ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި ދީމުޤްރާތީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ޕާޓީ ހިންގުމާއި، ޕާޓީގެ އެންމެހައި ކަންކަން ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް ދެފުށް ފެންނަ ގޮތަށް ބެހެއްޓުން ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) އިން ލާޒިމްކުރެއެވެ؛ އަދި ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ކޮށްގެން ނުވާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ އަސާސީ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފުވުން ހިމެނިގެންވެއެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN4ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ބެހޭ

ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން އަދި އެ ޕާޓީގެ މެންބަރުންވެސް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނާއި، އެޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދުތަކާއި، އެ ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތީން ޕާޓީން ކަނޑައަޅައި އެކުލަވާލާފައިވާ ޤަވާޢިދުތަކާއި އުސޫލުތަކުގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައެވެ؛ ޕާޓީގެ ޤަވާޢިދުތަކާ ޚިލާފަށް ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ނުވަތަ ޕާޓީގެ ގުނަވަނަކުން ޢަމަލުކުރާނަމަ އެކަން ހުއްޓުވުމަށް އެދި ކަމުގެ މަސްލަޙަތު އޮތް ފަރާތަކުން ޕާޓީއާ ދެކޮޅަށް ޝަރުޢީ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަކީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނާއި އެ ޤާނޫނުން ބާރުލިބިގެން ހަދާފައިވާ ޤަވާޢިދުތަކާއި ޕާޓީގެ އަސާސީ ޤަވާޢިދު މަނާކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ނ))

HN5ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ބެހޭ

ޕާޓީގެ ރައީސްއެއް ހުރެމެ ޕާޓީގެ ޤަވާޢިދުތަކާ އެއްގޮތަށް އެ ޤަވާޢިދުތަކުން ލާޒިމްކުރާ ކައުންސިލްގެ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވުމަށް ޢުޛުރުވެރިވަމުން ދިޔުމަކީ ޕާޓީގެ ހިންގުމަށާއި، ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޙައިސިއްޔަތުން ސިޔާސީ ވެށީގައި އެ ޕާޓީން ޙަރަކާތްތެރިވުމަށް އޮތް ހުރަހެކެވެ؛ ޕާޓީގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ އިތުރު ގޮތެއް ނެތިގެން އެ ކަމުގެ ފަރުވާއެއް ހޯދުމަށް ޕާޓީގެ މެންބަރުން ޝަރީޢަތަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ ޕާޓީ އެ ޕާޓީގެ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ހިންގޭނެ މަގެއް ތަނަވަސްކޮށްދީ އެ ކަމަށް ފަރުވާއެއް ދިނުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ފަރާތުން ކުރަންޖެހޭނެކަމެއް ކަމާއި، އެއީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ޕާޓީގެ ހިންގުމުގެ ތެރެއަށް ޝަރީޢަތުން ވަނީކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3(ޅ))

HN6ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ބެހޭ

ޤާނޫނެއްގައި ނުވަތަ ޤަވާޢިދެއްގައި ވަކިކަމެއް ބަޔާންވެގެން ނެތުމަކީ އިންސާފުވެރި ޙައްލެއް ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތަކަށް ދޭންޖެހޭ ޙައްޤެއް ނުދިނުމަށް އޮތް ޙުއްޖަތެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3(ކ))

HN7ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ބެހޭ

ޤާނޫނެއްގައި ނުވަތަ ޤަވާޢިދެއްގައި އެކަމެއްކުރުމަށް ވަކިގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައިނެތް ކަންކަމުގައި އެކަމެއްގެ ފަރުވާއެއް ޝަރީޢަތުން ދިނުމުގައި، މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންކަމުގެ މައްޗަށާއި ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތުގެ މައްޗަށް ބަލައި، މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް އަވަސް އަދި އިންސާފުވެރި ޙައްލެއް ދިނުމަށްޓަކައި ޤާނޫނުތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކާ ޚިލާފުނުވާނެ ގޮތުގެ މަތިން އިންސާފު ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ނެރެންޖެހޭ އަމުރުތައް ނެރުމާއި ޙުކުމްތައް ކުރުމަކީ ކޯޓުތަކަށް ވިރާސީގޮތުން ލިބި އޮތް ބާރެކެވެ. (ޕެރ. 3(ކ))

HN8ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާ ބެހޭ

ޕާޓީގެ ރައީސާއި ނައިބު ރައީސް އެ ފަރާތްތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް ޢުޛުރުވެރިވެފައިވާ ޚާއްސަ ޙާލަތެއްގައި، ޕާޓީގެ ހިންގުން އަސާސީ ޤަވާޢިދާއި ހިންގާ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށް ހިންގުން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި، ކައުންސިލް ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވައި އޭގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓައި ޕާޓީގެ ކައުންސިލުން ޕާޓީގެ ހިންގުމާ މެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންދެން ވަގުތީގޮތުން އެ ކަންކަން ޕާޓީގެ ދެން ހުރި އެންމެ އިސްފަރާތާ (މުސްތަޝާރާ) ޙަވާލުކުރުމަކީ ޕާޓީގެ މެންބަރުންގެ މަސްލަޙަތާއި ޕާޓީގެ މަސްލަޙަތުގައި އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ފަރުވާއެވެ. (ޕެރ. 3(އ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 10 ވަނަ ނަންބަރު
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2013 (ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) އަދި (ދ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤު)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު (އިސްތިއުނާފުގެ ޙައްޤު)
  • ޕްރޮގްރެސިވް ޕާޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ އަސާސީ ޤަވާޢިދުގެ ޗެޕްޓަރ 5، 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)، 36 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 37، 39، 51 އަދި 57 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޕްރޮގްރެސިވް ޕާޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ހިންގާ ޤަވާޢިދުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 4، 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި 8 ވަނަ މާއްދާ
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/04/SC ސަރކިއުލަރ (ސިވިލް ކޯޓުގެ ޑިވިޜަންތަކުގެ އިޖުރާޢަތު) — ތަދައްޚުލުވި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަބްދުﷲ ދީދީ (އިސްފަނޑިޔާރު)، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަލީ ސަމީރު
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ