ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

Maldives Legal Precedents

Saeed Lex
2017/HC-A/313ހައިކޯޓު · 9 އޮކްޓޫބަރު 2019 · އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ވ. ސަލްޓަންސް އޮފް ދަ ސީސް ޕވޓ ލޓޑ

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު
ހައިކޯޓު · 9 އޮކްޓޫބަރު 2019ދަށު ކޯޓު: ސިވިލް ކޯޓު 1690/Cv-C/2015ބާވަތް: މަދަނީ

ޚުލާޞާ

ކޯޓަށް އައި ގޮތް
ސިވިލް ކޯޓުން 31 ޑިސެމްބަރު 2008 ގެ ފަހުން އަރާ އިންޓަރެސްޓާއި ޚަރަދަށް ކުންފުނި ޒިންމާނުވާނެ ކަމަށާއި، އެކައުންޓްތައް ފްރީޒްވާންޖެހޭ ކަމަށާއި، ބޭންކުން އެންގި ޢަދަދުތަކަކީ ޞައްޙަ ޢަދަދުތަކެއް ނޫން ކަމަށް ޙުކުމްކުރި.
ވާޤިޢާ
ސަލްޓަންސް އޮފް ދަ ސީސް އިން ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން ނެގި ޑިމާންޑް ލޯނުތަކާއި ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީތަކާ ބެހޭ ގޮތުން 582/MC/2009 ޤަޟިއްޔާ ނިމި، ހައިކޯޓުގެ 2010/HC-A/56 ގައި އިންޓަރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާ ހިސާބުކުރާނެ ގޮތް ކަނޑައަޅައި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2013/SC-A/43 ން އެ ތާއީދުކުރި؛ އޭގެ ފަހުން ބޭންކުން 24 ޖޫން 2015 ގެ GM:178/2015 ސިޓީން ދައްކަންޖެހޭ ޢަދަދު އެންގުމުން ކުންފުނިން ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރި.
ކޯޓުން ނިންމަން ޖެހުނު ސުވާލު
ކުރިން ނިހާއީ ޙުކުމަކުން (582/MC/2009، 2010/HC-A/56، 2013/SC-A/43) ފައިޞަލާކުރެވިފައިވާ ލޯނުތަކުގެ އިންޓަރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާއާ ގުޅޭ ސުވާލުތައް ސިވިލް ކޯޓުން އަލުން ބަލައި ނިންމުމަކީ res judicata އާއި މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ، އަދި ބޭންކުން އެ ޙުކުމްތަކާ އެއްގޮތަށް ހިސާބުކުރި ޢަދަދު ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބޭތޯ.
ޚަޞްމުންގެ ހުށަހެޅުންތައް
ބޭންކުން ބުނީ މައްސަލައަކީ ކުރިން ނިހާއީ ޙުކުމަކުން ފައިޞަލާކުރެވިފައިވާ ކަމެއް ކަމުން res judicata އާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42، 143 (ރ)، 145 (ނ) އަދި ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) އާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ.
ކޯޓުގެ ސަބަބުތައް
ކުންފުނި އެދުނު 2 ވަނަ އަދި 3 ވަނަ ކަންތައް (އިންޓަރެސްޓު ހުއްޓުމާއި އެކައުންޓު ފްރީޒުކުރުން) ކުރީގެ ނިހާއީ ޙުކުމްތަކުން ފައިޞަލާވެފައިވާތީ ސިވިލް ކޯޓުން އެ ނިންމީ res judicata އާއި ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް؛ ނަމަވެސް ބޭންކުގެ ހިސާބު އެ ޙުކުމްތަކާ އެއްގޮތްތޯ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބޭތީ، ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް އެ ކަމަށް ބެލުމަށް އަލުން ފޮނުވި.

ކުރީގެ ތާރީޚު / ފަހުގެ ތާރީޚު

ކުރީގެ ތާރީޚު
ސިވިލް ކޯޓު 1690/Cv-C/2015
ފަހުގެ ތާރީޚު
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް އިސްތިއުނާފުކުރިކަމެއް ޑޭޓާބޭސްގައި ނެތް

ނިންމުން

ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ބާޠިލު

ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލުކޮށް، އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވި

ކޯ ޓާމްސް

ކަނޑައެޅި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތައް

HN1މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

އެއްފަހަރު ނިހާއީ ޙުކުމަކުން ފައިޞަލާކުރެވި ޤަޟާޢީ ޙުއްޖިއްޔަތު ލިބިފައިވާ ކަމެއް (ހަމަ އެ ޚަޞްމުން، ހަމަ އެ މަޙައްލު، ހަމަ އެ cause of action) ދެވަނަ ފަހަރަށް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުން res judicata ގެ މަބްދައުން މަނާވެއެވެ؛ އެފަދަ ކަމެއްގައި ދަށު ކޯޓަކުން ގޮތެއް ނުކަނޑައެޅޭނެއެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN2މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާއި 145 (ނ) އަދި ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) ގެ ދަށުން މަތީ މަރުޙަލާގެ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ދަށު ކޯޓުތަކުން ތަބާވާންޖެހޭނެއެވެ؛ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުމަކީ އެހެން ހުރިހާ ކޯޓަކުން ތަބާވުން ލާޒިމު އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުމެކެވެ. ކުރީގެ ޙުކުމްތަކުން އިންޓަރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާ ހިސާބުކުރާނެ ގޮތް ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު އެއާ ޚިލާފަށް ސިވިލް ކޯޓުން ނިންމުމަކީ މި އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ނިންމުމެކެވެ. (ޕެރ. 3 (ށ))

HN3މަދަނީ › އެއްބަސްވުމާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިގެން

ނިހާއީ ޙުކުމެއްގެ ދަށުން ކޮށްފައިވާ ހިސާބަކީ އެ ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ކޮށްފައިވާ ހިސާބެއްތޯ ބެލުމަށް ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ވާހަކަދައްކައިގެން ޙައްލުނުވެއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަކީ ލިބިގެންވާ ޙައްޤެކެވެ؛ އެ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ދަށު ކޯޓަށް ލިބިގެންވާއިރު، އެއީ res judicata އާއި ތަބާވުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޕެރ. 3 (ނ))

ބަލާފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ސާބިޤާތައް

  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
  • ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 145 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
  • ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
  • ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2010/HC-A/56
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2013/SC-A/43
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 2012/SC-A/07
  • ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-SJ/07 (ރިޓް އޮފް ޕްރޮހިބިޝަން)
  • މަދަނީ ކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު 582/MC/2009

ފަނޑިޔާރުން

ބެންޗު
ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
ޚިލާފު ރައުޔު
ނެތް

ޙުކުމުގެ ލިޔުން

ޙުކުމުގެ ފުރިހަމަ ލިޔުން މި ޑޭޓާބޭސްގައި އަދި ނެތް. ކޯޓުގެ ޙުކުމު ކިޔުމަށް ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޙުކުމުގެ ޕީޑީއެފް ހުޅުވާ

މި ޙުކުމުގެ ޚުލާޞާއާއި އުޞޫލުތައް ނަގާފައިވަނީ AI ބޭނުންކޮށް، އަދި ރިވިއު ނުކުރެވޭ. ޙަވާލާދިނުމުގެ ކުރިން ޕީޑީއެފް ބައްލަވާ.

ޝެއަރ ކުރައްވާ